Таклиф этилаётган бюджет «тўғри йўналишдаги қадам»
Ҳукумат оилаларни қўллаб-қувватлашга қаратилган "манзилли чора-тадбирлар" кўзда тутилган бюджет лойиҳасини эълон қилди.
**Таклиф этилаётган бюджет «тўғри йўналишдаги қадам»**
Ғазначилик вазири Алан Маклин таклиф этилаётган бюджет «мавжуд ресурсларимизни энг муҳтож бўлганларга йўналтиришга» қаратилганини айтди.
Жерси ҳукумати 2027 йилдан 2030 йилгача бўлган давр учун ўз бюджетини тақдим этди, унда оилаларга яшаш қиймати билан боғлиқ масалаларда ёрдам беришга қаратилган бир қатор мақсадли чора-тадбирлар кўзда тутилган.
Ушбу чора-тадбирлар қаторига икки ёшдан уч ёшгача бўлган болалар учун бепул болалар боғчаси соатларини 15 соатдан 20 соатгача ошириш ҳамда янги туғилган чақалоғи бўлган ёки бола асраб олган оилалар учун ота-оналик грантини, external икки баравар ошириб, 1 800 фунт стерлингга етказиш киради.
Соғлиқни сақлаш департаментини молиялаштириш ҳажми ҳам яна ошиб, 2026 йилдаги 381 миллион фунт стерлингдан 406 миллион фунт стерлингга етди.
Ўтган йили Фискал сиёсат кенгаши, external Жерси топганидан кўра кўпроқ маблағ сарфлаётганини маълум қилган эди, бироқ Ғазначилик вазири Алан Маклин BBC телеканалига янги бюджет режаси бу муаммони ҳал қилиш йўлидаги «тўғри йўналишдаги қадам» эканини айтди.
Бош вазир Линдон Фарнхем бюджетга ёзган сўзбошисида шундай деди: «Кўпгина хонадонлар учун яшаш қиймати энг долзарб муаммо бўлиб қолмоқда.
Уй-жой, болалар парвариши ва кундалик яшаш харажатлари оилавий бюджетларга босим ўтказишда давом этмоқда. Корхоналар ҳам юқори харажатлар ва тобора кучайиб бораётган рақобат муҳитига дуч келмоқда.
Биз орол аҳолисининг, айниқса, энг катта босимга дуч келаётган оилаларнинг ҳамёнига кўпроқ маблағ қайтаришга ёрдам бериш учун амалий ёрдам кўрсатмоқдамиз».
Оилаларга яшаш қиймати билан боғлиқ масалаларда ёрдам беришга қаратилган чора-тадбирлар қуйидагиларни ўз ичига олади:
- Икки ёшдан уч ёшгача бўлган болалар учун бепул болалар боғчаси парвариши ҳафтасига 15 соатдан 20 соатгача оширилади
- Янги туғилган чақалоғи бўлган ёки бола асраб олган оилалар учун ота-оналик гранти, external 887,25 фунт стерлингдан 1 800 фунт стерлинггача оширилади
- 2027 йилда кам ва ўрта даромадли хонадонлардаги ҳар бир мактаб ёшидаги бола учун 250 фунт стерлинг миқдорида оилавий ёрдам тўлови берилади
- Бепул мактаб таомлари Jersey Premium молиялаштириш дастуридаги, external ўрта мактаб ўқувчиларига ҳам татбиқ этилади
Ушбу чора-тадбирлар орол аҳолисига сезиларли даражада ёрдам беришига ишонасизми, деган саволга Маклин шундай жавоб берди: «Умид қиламанки, шундай бўлади. Бу тўғри йўналишдаги қадамдир.
Албатта, ҳали кўп иш қилиниши керак, аммо биз мавжуд ресурсларимизни энг муҳтож бўлганларга йўналтиришга ҳаракат қилдик».
У, шунингдек, ушбу чора-тадбирлар нафақат оилаларга қаратилганини айтди.
У шундай деди: «Пенсиялар 4,7 фоизга оширилганини кўрган бўлсангиз керак, шунингдек, бизда оиласи бўлмаган, одатда даромад чегарасидан салгина юқори бўлган одамларга ёрдам берадиган ижтимоий харажатлар бонуси ҳам бор».
Соғлиқни сақлаш харажатлари 25 миллион фунт стерлингга оширилиши кутилмоқда.
Аввалги бюджетда Соғлиқни сақлаш департаментини молиялаштириш 60 миллион фунт стерлингга оширилган эди, буни собиқ Ғазначилик вазири Элейн Миллар «хавотирли» деб атаган эди.
Соғлиқни сақлашни молиялаштиришда режалаштирилган ўсиш кичикроқ бўлса-да, Маклин бу «энг йирик харажат департаменти» эканини айтди.
«Биз тўғри таҳлил ўтказишимиз ва орол аҳолиси учун тўғри натижага эришиш мақсадида керакли маблағлар йўналтирилишини таъминлашимиз керак», деди у.
Вазир, шунингдек, даромади 750 миллион евро (631 миллион фунт стерлинг) ёки ундан кўп бўлган трансмиллий компаниялар учун корпоратив солиқнинг глобал ставкаси — Иккинчи устун (Pillar Two) дан тушадиган даромадлар янги тезкор шифохона қурилишини молиялаштиришга ёрдам беришини айтди.
Маклин шундай деди: «Бизда бундай имконият борлигидан жуда бахтиёрмиз ва бу маблағларни Овердейлдаги шифохона қурилиши харажатларига йўналтирамиз.
Бу бизнинг кўпроқ қарз олишга бўлган эҳтиёжимизни камайтиради ва захиралардан фойдаланиш заруратини қисқартиради».
Маклин Фискал сиёсат кенгашининг Жерси топганидан кўра кўпроқ маблағ сарфлаётгани ҳақидаги хавотирларига жавобан, ушбу бюджет «тўғри йўналишдаги кичик қадам» эканини айтди.
У шундай деди: «Сўнгги йилларда ҳукумат солиқлар ва йиғимлар кўринишида олаётган даромадидан кўра кўпроқ маблағ сарфлаш даражасида фаолият юритмоқда.
Бу барқарор эмас ва биз бу масалани ҳал қилишимиз керак.
Шу боис биз ушбу бюджетдан бошладик, аммо асосийси, мен буни ўтиш даври бюджети деб таърифлайман.
2028-2030 йиллардаги бюджет даври биз давлат молияси узоқ муддатли истиқболда барқарор бўлишини таъминлаш учун таркибий ўзгаришлар қилишимиз керак бўлган давр ҳисобланади».
Штатлар аъзолари бюджетни декабрь ойида муҳокама қилишлари ва овоз беришлари кутилмоқда.