Сунъий йўлдош тасвирлари Непал қишлоқларидаги сув тошқини вайронагарчиликларининг кўламини кўрсатмоқда
Аввалги ва кейинги суратларда қишлоқлар, кўприклар ва Непал-Тибет чегарасининг муҳим пункти вайронкор сув тошқини билан ювилиб кетгани кўрсатилган.
Сун'ий ё'лдош тасвирлари чоршанба куни Тришули дарёси бо'йлаб музликларнинг қулаши натижасида юзага келган ва ко'тарилган ҳалокатли то'фон Непал жамоаларига етказган кенг ко'ламли вайронагарчиликларни очиб берди.
Олдин ва кейин таққослашлар кучли тошқин суви ва вайроналар водийдаги қишлоқлар, ко'приклар ва гидроелектростансияларни қандай вайрон қилганини ко'рсатади. Непал расмийлари 550 дан ортиқ о'лим ҳақида хабар беришди, яна юзлаб одамлар бедарак ё'қолган.
ББС Верифй томонидан текширилган жиддий та'сирланган ҳудудлар орасида тошқин сувлари билан то'либ тошган ва видеога олинган муҳим Непал-Тибет чегара о'тиш жойи ҳам бор эди. АҚШда жойлашган Вантор разведка фирмасининг сун'ий ё'лдош тасвирлари шуни ко'рсатадики, бу жой деярли бутунлай ё'қ бо'либ кетган. Одамлар қочишга уринаётган пайтда сув тошқини биноларни қамраб олган лаҳзани ССТВ тасвирлари тасвирга олди.
Зарар ва лой излари 2,5 километр (1,5 мил) юқорига чо'зилган бо'либ, дастлабки та'сир зонасидан 100 метр (330 фут) баландликка етган. Бир неча мил жанубда Тимуре қишлог'и деярли ё'қ бо'либ кетган. Сув сатҳидан 50 метргача ко'тарилган тик водий деворлари, илгари қияликда жойлашган уйларнинг аксарияти энди ё'қ бо'либ кетганини ёки лойга ко'милганини ко'рсатади.
Тришули дарёси Сяпру Беси орқали оқиб о'тадиган яна 10 километр (саккиз мил) пастда жойлашган сун'ий ё'лдош тасвирлари энди қишлоқнинг лой, тош ва бошқа вайроналар остида қолганини ко'рсатади. Уйлар ва бошқа иншоотлар, жумладан, ко'приклар ва гидроелектростансия ё'қ бо'либ кетган.
Сув тошқини то'лиқ кучидан зарар ко'рган йирик аҳоли пунктларидан бири бо'лган Тришули қишлог'ида ҳам фалокатнинг дастлабки тасдиқланган тасвирлари пайдо бо'лди. Чегарадан тахминан 45 километр (28 мил) пастда жойлашган шаҳар ва унинг атрофидаги қишлоқ хо'жалиги ерларининг сун'ий ё'лдош тасвири бутун бир маҳалланинг деярли ё'қ бо'либ кетганини ко'рсатади.
Тришулидан тасдиқланган видеоларда дарё тошиб кетаётганда ко'прик қулаб тушаётгани ко'рсатилган. Шу билан бирга, автобус ичидаги ер сатҳидаги тасвирлар одамларнинг дарёдан оқиб тушаётган сувни ко'риб, қичқирганини ва қочишга уринаётганини тасвирга олди. Бошқа драматик видеоларда уй ичида бошпана топган шахслар балкондан қараб, тошқин суви оқими атрофдаги деярли ҳамма нарсани, жумладан, катта металл қолдиқлари ва транспорт воситасини бинога олиб кетаётгани тасвирланган. Ажабланарлиси шундаки, уй бутунлигича қолган ва омон қолганлар тошқин сувлари пасайганидан кейин лой орасида турган иккинчи тасдиқланган видеода ко'рилган.
Бугун Планет Лабс сун'ий ё'лдош провайдери томонидан э'лон қилинган тасвирлар, шунингдек, қулаган музликдаги фалокатнинг келиб чиқиши ҳақида аниқроқ нуқтаи назарни тақдим этди, бу лаҳза тасдиқланган дрон видеосида қайд этилган. Сун'ий ё'лдош тасвирида музликнинг улкан қисми парчаланиб, водий бо'йлаб сув оқадиган улкан тош ва қолдиқлар ё'лини о'йиб ташлаганлиги ко'рсатилган. Ко'чки тагида дарахтлар ва бошқа о'симликлар дарё о'занидан 300 метрдан юқори баландликка ко'тарилган. Бу вайронкор ё'л жанубга бурилишдан олдин то'лқинли дарё бо'йлаб г'арбга қараб давом этади.
Сун'ий ё'лдош тасвирларида шунингдек, ко'чки ё'ли тагида то'сиқ ко'лининг ҳосил бо'лиши ҳам ко'рсатилган. Хитой расмийлари бу ко'лнинг кейинги сув тошқини хавфини туг'дириши ва қутқарув ишларига то'сқинлик қилиши ҳақида огоҳлантиришлар беришди. Ҳиндистон Фан ва та'лим институтининг музликшуноси доктор Аргҳа Банержее ББС Верифи нашрига берган интервюсида тасвирлар то'сиқнинг барқарорлигини ёки ко'лнинг то'сатдан қуриб қолиш эҳтимолини аниқлашга имкон бермаслигини ма'лум қилди. Бироқ, у чоршанба ва пайшанба кунлари оралиг'ида сув оқими узлуксиз бо'лишига қарамай, унинг юзасида сезиларли о'сиш кузатилмаганини та'кидлади. Доктор Банержее шунингдек, ко'ринадиган дренаж каналини ко'рсатиб, сувнинг бир қисми аллақачон пастга оқиб тушаётганини ко'рсатди ва ко'лнинг ҳажми "хавотирли даражада катта эмаслигини" ва барқарорлашганга о'хшайди, деб қо'шимча қилди.
Чегаранинг Тибет томонидаги зарар миқдори нома'лумлигича қолмоқда. 1950-йилларда Хитой томонидан аннексия қилинган бу минтақа қат'ий назорат остида ва хорижий оммавий ахборот воситаларининг кириши жуда чекланган. ББС Верифи ҳозирча ҳудуддан тасдиқланадиган тасвирларни топа олмади.
Сув тошқини зарари ҳақида дастлабки тасаввур берувчи сун'ий ё'лдош тасвирлари Вантор томонидан Очиқ ма'лумотлар дастури доирасида нашр этилди. Ушбу ташаббус расмийларга бедарак ё'қолганларни топиш, омон қолганларни қутқариш ва марҳумларни қутқаришга қаратилган энг муҳим ҳудудларни аниқлашда ёрдам беришга қаратилган.