Солиқ қўмитаси маркировкаланган товарларни сотиш қоидаларини тушунтирди
Ўзбекистон Солиқ қўмитаси маркировкаланган товарларни сотиш, Data Matrix кодлари ва касса чеклари билан ишлаш талабларини тушунтирди.
Солиқ қўмитаси маркировкаланган товарларни сотиш тартибини тушунтирди
Ўзбекистон Солиқ қўмитаси чакана савдода маркировкаланган маҳсулотларни реализация қилишга қўйиладиган асосий талабларни аниқлаштирди. Улар қаторида — товар келиб тушганини тасдиқловчи ҳужжатларнинг мавжудлиги, электрон ҳисоб-фактураларда маркировка кодларининг кўрсатилиши, сотиш пайтида кодларни сканерлаш ва уларнинг касса чекида акс эттирилиши бор.
Маркировкаланган товар савдо ташкилотига уни сотиб олинганини тасдиқловчи ҳужжатлар билан бирга келиб тушиши керак. Сотиб олинган маркировкаланган маҳсулот учун электрон ҳисоб-фактурада (ЭҲФ) тегишли маркировка кодлари кўрсатилиши шарт.
Сув ва салқин ичимликлар ишлаб чиқарувчилар учун ЭҲФда маркировка кодларини кўрсатиш мажбурияти 2027 йил 1 апрелдан бошлаб кучга киради.
Мажбурий маркировкаланиши лозим бўлган барча маҳсулотлар «Asl belgisi» ахборот тизими орқали олинган Data Matrix кодига эга бўлиши керак. Сотиш пайтида ушбу кодни 2D-сканер ёрдамида сканерлаш, касса чекида акс эттириш ва муомаладан чиқариш зарур.
2027 йил 1 январга қадар чакана савдо субъектлари фойда солиғи ёки айланмадан олинадиган солиқ суммасини маркировка кодларини ўқиш қурилмаларини сотиб олиш билан боғлиқ харажатлар миқдорига камайтиришлари мумкин. Бундай имтиёз миқдори ҳар бир қурилма учун базавий ҳисоблаш миқдорининг тўрт баравари билан чекланган. Тегишли норма 2024 йил 30 майдаги ПҚ-203-сонли қарорда назарда тутилган.
Меҳмонхона ва умумий овқатланиш хизматларини кўрсатувчи тадбиркорлар учун сотиб олинган алкоголь маҳсулотлари, пиво ва тамаки маҳсулотлари, шунингдек, сув ва салқин ичимликлар якуний истеъмол учун реализация қилинган деб эътироф этилади. Бу 2026 йил 26 майдаги ПФ-100-сонли фармон билан белгиланган.
Фойдаланиладиган онлайн-НКТ ва касса дастурларига ҳам алоҳида талаблар ўрнатилган. Агар маркировка коди сканерланмаган бўлса ёки тизим такрорий кодни аниқласа, улар чек беришни автоматик равишда блоклаш механизмини назарда тутиши керак.
2026 йил 1 июлдан бошлаб маркировкаланган маҳсулотларни сотишда маркировка коди онлайн-НКТ чекида мажбурий тартибда акс эттирилиши лозим. Бунда код билан боғлиқ МХИК тўғрисидаги маълумотлар автоматик равишда шаклланиши керак. Ушбу талаб Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 23 январдаги 23-сонли қарори билан белгиланган.
Товар қайтариб берилганда, белгиланган тартибда қайтариш чеки расмийлаштирилгандан сўнг, маркировка коди автоматик равишда муомалада қайта тикланади.
Сув ва салқин ичимликлар учун маркировка коди шикастланган ҳолатлар учун алоҳида тартиб назарда тутилган. Улгуржи ва чакана савдо корхоналари «Asl belgisi» ахборот тизими орқали вақтинчалик код олишлари ва товарни ундан фойдаланган ҳолда реализация қилишлари мумкин.
Солиқ қўмитаси, шунингдек, қайд этилган қоидалардан ташқари, қонунчилик билан айрим фаолият турлари ва товарлар тоифалари учун белгиланган қўшимча талабларга ҳам риоя қилиш зарурлигини эслатиб ўтди.
Рақамли маркировкалаш масалалари бўйича тезкор ёрдам олиш учун солиқ тўловчилар солиқ тўловчининг шахсий кабинетидаги «Рақамли маркировкалаш билан ишлаш» сервиси орқали ваколатли инспекцияга мурожаат қилишлари мумкин.
Идорада таъкидланишича, белгиланган талабларга риоя қилиш маркировкаланган маҳсулотлар ҳаракатини тўғри ҳисобга олиш, истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш, ноқонуний товар айланмасининг олдини олиш ва савдо операцияларининг шаффофлигини таъминлаш учун зарурдир.