Швециядаги яқин кураш: ўта ўнгчилар ҳукуматда рол олишни кўзламоқда
Бош вазир Улф Кристерссон Швеция демократларига кабинетдан ўринлар ваъда қилди, бироқ рақиб сўл блок сўровномаларда кичик фарқ билан олдинда бормоқда.
Швецияда кескин кураш кутилмоқда: ўта ўнгчилар ҳукуматдан жой олишга интилмоқда
Магдалена Андерссон Швеция бош вазири бўлишга асосий даъвогар сифатида Ульф Кристерссондан бир оз олдинда бормоқда
Швециянинг сўл ва ўнг сиёсий блоклари якшанба кунги умумий сайловларда кескин кураш олиб бормоқда, амалдаги консерватив Бош вазир Ульф Кристерссон агар лавозимида қолса, ўта ўнгчи иттифоқчиларига вазирлик портфелларини ваъда қилмоқда.
Сўнгги сўровномалар Социал-демократлар вакили Магдалена Андерссоннинг ҳокимиятга қайтишини қўллаб-қувватлаётган сўл блокнинг кичик устунлигини кўрсатмоқда.
Кристерссон неофашистик илдизларга эга бўлган ўта ўнгчи Швеция демократлари (ШД) партиясининг қўллаб-қувватлови билан ҳукуматни бошқариб келмоқда.
Миллий хавфсизлик, жиноий гуруҳлар жиноятчилиги ва ижтимоий харажатлар асосий масалалар қаторидан жой олган, бироқ иммиграцияга қарши бўлган ШДнинг ҳукумат таркибига кириши эҳтимоли ҳам сайлов натижаларига таъсир қилиши мумкин.
Швецияда сиёсат икки асосий блокка — ўнг қанотдаги тўртта ва сўл қанотдаги тўртта партияга бўлинган, шу бошқа коалицион ва озчилик ҳукуматлари шведлар учун бегона эмас.
Швеция Риксдагига (парламентига) ўтказиладиган сайловларда саккиз миллиондан ортиқ киши овоз бериш ҳуқуқига эга.
Швециянинг Ekot янгиликлар хизмати буюртмасига кўра жума куни эълон қилинган сўровнома сўл блокни 50,8% овоз билан, ўнг блокни эса 47,6% овоз билан кўрсатмоқда, фарқ 3,2% ни ташкил этади.
Ekot сўровномасига кўра, давлат харажатларини оширишни ваъда қилган марказчи-сўл Социал-демократлар 28,6% билан сўровномаларда етакчилик қилмоқда, ўнг қанотда эса Швеция демократлари 18,3% билан улардан кейинги ўринда бормоқда.
Жума куни эълон қилинган бошқа ижтимоий сўровномалар ҳам сўл блокнинг олдинда эканини кўрсатди.
Социал-демократлар Иккинчи жаҳон урушидан бери Швеция ҳукуматларини тез-тез бошқариб келган ва ўтган асрнинг катта қисмида мамлакатнинг етакчи сиёсий кучи бўлган.
Бундан фарқли ўлароқ, 1980-йилларда нацистлар хайрихоҳлари томонидан асос солинган ШД ўнлаб йиллар давомида асосий сиёсий кучлар томонидан четлаб ўтилган.
Овозларни ҳисоблаш якшанба куни кечқурун бошланади ва душанба куни давом этади
Бироқ 2022 йилги сайловлар бурилиш нуқтаси бўлди
, ўшанда ШД иммиграция ва зўравонлик жиноятларига қаратилган кампаниядан сўнг Швециянинг иккинчи йирик партиясига айланди.
Ўшандан бери улар амалдаги марказчи-ўнг коалицияни ташқи томондан қўллаб-қувватлаб келмоқда
, бу коалиция миграция сиёсатини кескин кучайтирди, жумладан, қочқинлар учун доимий яшаш ҳуқуқини беришни бекор қилди ва депортацияларни кўпайтирди. Шунга қарамай, партия депутатлари ҳеч қачон вазирлик лавозимларини эгалламаган.
Швеция демократлари ушбу сайловолди кампанияси давомида баҳс-мунозараларга дуч келди, жумладан, партия расмийси ижтимоий тармоқларда Россияпараст хабарларни тарқатгани ҳақидаги даъволар пайдо бўлди.
Кристерссон агар айбловлар ўз тасдиғини топса, ушбу расмий ишдан бўшатилиши кераклигини айтди, ШД етакчиси Йимми Окессон эса партия ушбу даъволарни ўрганаётганини билдирди.
Сёдертёрн университети сиёсий фанлар доценти Николас Эйлотт BBC'га берган интервьюсида партиянинг ҳукуматга кириши "партиянинг нормаллашувидаги яна бир катта қадам бўлишини" айтди, бироқ бу сайловчилар учун асосий масала эмаслигини қўшимча қилди.
"Шундай бўлса-да, бу сайлов натижалари учун барибир муҳим бўлиши мумкин", деди у.
Эйлоттнинг айтишича, аслида марказчи-ўнг партияларни қўллаб-қувватлаши мумкин бўлган айрим сайловчилар ШД вазирлари бўлиши эҳтимолидан чўчиб, мухолифат томонига ўтиб кетиши мумкин.
У бундайлар сони кам бўлишига ишонса-да, "улар барибир амалдаги ўнг блокка қарши тарози палласини босиб кетиши мумкин", деди у.
Ушбу дам олиш кунларидаги сайловлар Германиянинг ўта ўнгчи "Германия учун муқобил" (AfD) партияси шарқий Саксония-Анхальт ерида кўпчилик овозни қўлга киритишига бир баҳя қолганидан бир ҳафта ўтиб содир бўлмоқда.
Улар деярли 44% овоз билан сайловда биринчи ўринни эгаллади ва уларнинг маҳаллий етакчиси Ульрих Зигмунд парламент устидан назоратни қўлга киритиш умидида бошқа партия ва бошқа депутатлар билан музокаралар олиб бораётганини айтмоқда.