«Шимолий оқим» бўйича суд жараёни: Германия полицияси далилларни қандай қилиб Украинагача кузатиб борди

**«Шимолий оқим» суди: Немис полицияси далиллар ортидан суриштирувни қандай қилиб Украинагача олиб борди**

2022 йил сентябрида юз берган портлашлар оқибатида «Шимолий оқим»нинг тўртта қувуридан учтаси ёрилган эди

Сергий К аёли ва ёш болалари билан Италиянинг Адриатика соҳили яқинидаги глэмпинг дам олиш масканига етиб келганида жуда хотиржам кўринарди.

Шортик, сандал ва тўқ рангли бейсболка кийиб олган Украина Махсус операция кучларининг собиқ ҳарбийси атрофда айланиб юрар, қабулхона ходими билан суҳбатлашар ва бепул таแก make таомлар солинган идишдан қайта-қайта газак оларди.

Билмасдики, Германия полицияси аллақачон унинг изига тушган эди.

Синчковлик билан олиб борилган суриштирувдан сўнг, улар Сергий К сўнгги ўн йилликлар ичидаги Европанинг энг йирик диверсия ҳаракатига раҳбарлик қилган деган хулосага келишди: 2022 йил сентябрида Болтиқ денгизининг чуқур тубида содир бўлган бир қатор портлашлар «Шимолий оқим»нинг улкан газ қувурларини вайрон қилди ва Германияга Россия гази етказиб берилишини тўхтатиб қўйди.

Келаси ҳафта, Германияга экстрадиция қилингани ва қатий тартибли қамоқхонада бир неча ойлик изоляцияда сақланганидан сўнг, Сергий К Гамбургда суд олдида жавоб бериши кутилмоқда. Унга портлаш содир этиш ва «Украина давлат идоралари» номидан ҳаракат қилган ҳолда уруш жиноятини содир этиш – фуқаролик инфратузилмасига ҳужум қилиш айблови қўйилмоқда.

Унинг ўзи ҳам, мамлакати ҳам ҳар қандай алоқадорликни рад этмоқда.

Германиянинг шахсий ҳаёт дахлсизлиги тўғрисидаги қонунларига кўра, судда унинг исми фақат Сергий К деб юритилади, гарчи экстрадиция жараёнида у Сергий Кузнецов сифатида кўрсатилган бўлса-да.

2022 йил 26 сентябрь куни соат 02:03 да биринчи портлаш «Шимолий оқим» қувурларининг бир қисмини ёриб юборди ва Болтиқ денгизи юзасига жуда катта миқдордаги газ сизиб чиқа бошлади.

Сўнг яна иккита портлаш содир бўлди, улар ҳали ишга туширилмаган, аммо газ билан тўлдирилган «Шимолий оқим – 2» ҳамда Германиянинг йиллик табиий газга бўлган эҳтиёжининг ярмини етказиб берган аслий «Шимолий оқим – 1»ни нишонга олди.

Иккала газ қувури ҳам ўшандан бери фойдаланишга яроқсиз бўлиб қолмоқда.

Прокурорларнинг таъкидлашича, сув юзасидан тахминан 80 метр (260 фут) чуқурликда «юқори самарали портловчи моддалар» жойлаштирилган: ҳар бирининг вазни 27 кг гача бўлган, таймерлар билан ҳаракатга келтириладиган тўртта мослама.

Улар Сергий К «Андромеда» деб номланган ижарага олинган яхтадан фойдаланган ҳолда, тўрт нафар чуқур сув ғаввосини ўз ичига олган гуруҳга раҳбарлик қилганига «қатъий гумон қилмоқдалар».

Хавфли ва мураккаб топшириқ бажарилгач, диверсантлар Украинага қайтиб кетишган ва афтидан, уларнинг баъзилари қайиқда қолдирган ДНК далилларидан бехабар бўлишган.

Портлашлар ҳақидаги хабар тарқалиши билан экспертлар ва баъзи ҳукуматлар дастлаб бир хил хулосага келишди: улар Москвани айблашди.

Ахир Россияда гибрид ҳужумлар ва энергия етказиб беришдан сиёсий босим ўтказиш воситаси сифатида фойдаланиш тажрибаси бор эди.

Аммо шарҳловчилар эфирларни портлаш жойи яқинида Россия ҳарбий-денгиз кучларининг «шубҳали» ҳаракатлари ҳақидаги даъволар билан тўлдирган бир пайтда, Германия полицияси бу шов-шувга эътибор бермади.

Улар криминалистик излар ортидан боришда давом этишди.

Якунда бу излар уларни Украинага олиб келди.

Терговчилар томонидан тўпланган иш материалида айтилишича, Сергий К «Шимолий оқим»га ҳужум қилиш учун Германияга сохта паспорт билан кириб келган, бу паспорт катта эҳтимол билан Украина хавфсизлик хизматлари томонидан берилган.

Италияга юборилган экстрадиция ҳужжатларида унинг исми Сергий Кулинич деб кўрсатилган.

Бу унинг Италиядаги таътили пайтида нега сон-саноқсиз хотиржам кўринганини тушунтириши мумкин.

У ўтган йил давомида ҳеч қандай ҳодисасиз жуда кўп саёҳат қилган. Би-би-си кўриб чиққан унинг ҳақиқий паспорти нусхасида Франция, Испания ва Канада каби мамлакатларнинг икки ўндан ортиқ муҳрлари бор – уларнинг барчаси «Шимолий оқим» ҳужумларидан кейинги саналар билан қўйилган.

Аммо 2025 йил 13 августга келиб Германия ўз бош гумондорини аниқлади ва бу сафар Сергий К Польшага ўтганидаPayқаб қолинди.

Италия полициясининг маълум қилишича, ҳақиқий ҳибсга олиш ордери у жанубга саёҳат қилиб, Польшани тарк этганидан кейин, яъни 18 августгача берилмаган. Бу эса немислар қўшнилари ҳамкорлик қилиши ва уни ушлаб туришига ишонч ҳосил қилмаганидан далолат беради.

Аммо унинг аёли La Pescaccia меҳмонхонасини банд қилган вақтга келиб, у расман «қидирувда» эди. У дам олиш масканида рўйхатдан ўтиш пайтида паспортини кўрсатиши билан маҳаллий карабинерлар автоматик равишда огоҳлантириш олишди.

Полиция уни ўша куни кечқурун ҳибсга олиш учун келди ва Сергий Кни глэмпинг ҳудудидан ва унинг оиласи олдидан кишанлаб олиб кетди.

«Шимолий оқим» бўйича гумон қилинувчиларнинг ҳеч бири ошкора гапирмаган ва ҳеч ким портлашларда бирор бир ролни тан олмайди.

Аммо мен ушбу ишга алоқадор бўлиб қолган баъзи украиналиклар ва уларга яқин кишилар билан суҳбатлашдим.

«Ушбу топшириққа алоқадорлигини тан олган ҳар бир киши дарҳол Россия учун нишонга айланади», деди манбалардан бири. «Буни ким қилган бўлмасин, ҳеч қачон тасдиқлай олмайди».

«Шимолий оқим» йирик инвестиция эди ва ёқилғи сотиш орқали Москва учун катта қийматга эга эди. Аммо у Германия ва бошқаларни қарам қилиб қўйди ва Россияга Европага ўтказиладиган улкан босим воситасини берди.

Шу сабабли Украина, АҚШ ва айниқса Польша ундан жуда нафратланарди.

Мен суҳбатлашган яна бир манба суриштирувдан «ташвишга тушиб, сиқилган» ва Украинанинг яқин иттифоқчиси бўлган Германия хатто жиноий таъқибни амалга ошираётганидан ҳайратда эди.

«Кўпгина украиналикларнинг ишонишича, ушбу газ қувурлари Россияга уруш олиб боришга ёрдам берган, шунинг учун уларни портлатиб юбориш мамлакатимиз учун яхши иш бўлган», дейди улар.

Германия прокуратураси менга адлия тизими сиёсатдан мустақил эканини айтди. Диверсия Германия Конституциясига қарши қаратилган жиноятдир.

Мен учратган украиналиклар учун ўз ҳукуматларининг сукути ҳам шунчалик аламли эди.

«Ҳеч бўлмаганда, у ҳарбий хизматчи, шунинг учун агар саволлар бўлса, улар унга эмас, давлатга берилиши керак», деди Сергий Книнг яқин таниши.

Германияга экстрадиция қилинишидан олдин унинг Италиядаги адвокати менга мижози ўзини «ташлаб қўйилгандек» ҳис қилганини айтди.

Володимир Журавлёв ҳозирда Хорватиядан экстрадиция қилинишга қарши курашмоқда

Германияда гумонланувчиларнинг узун рўйхати бор, аммо ҳозиргача фақат битта бошқа исм ошкор қилинган.

Володимир Журавлёв ҳозирда август ойида ҳибсга олинган Хорватиядан экстрадиция қилинишга қарши курашмоқда.

У у ерда «Шимолий оқим»даги портлашлар ҳақидаги янги триллер фильмида консультант сифатида бўлган, гарчи у ҳақиқий операцияда бирор бир ролни рад этса-да.

Германия уни қидираётганини билгани ҳолда саёҳат қилиш хавфли қарор эди.

Журавлёв Россиянинг Украинага кенг кўламли бостириб киришидан сал олдин оиласи билан Варшавада яшаб келмоқда ва у ерда кондиционерлар бўйича ўз бизнесини юритади.

У шунингдек, иштиёқли ва маҳоратли чуқур сув ғаввосидир.

Аммо у фуқаролик шахсидир.

Ўтган йили у Германия ордери бўйича Варшавада ҳибсга олинган, аммо польшалик судья уни экстрадиция қилишдан бош тортган.

Ҳайратланарли бурилиш сифатида, судья агар бу содир бўлган бўлса, Украинанинг «Шимолий оқим»га ҳужумини «қонли ва геноцид урушида» «адолатли» ҳаракат деб баҳолади.

Ишга яқин манбалардан бири менга айтганидек: «Поляклар тарихан украиналикларни ёқтиришмайди, лекин улар рус ва немислардан баттарроқ нафратланишади».

Хорватия эса бошқа масала.

Ушбу ишнинг оқибатлари Гамбург суди биносидан анча четга чиқади.

Секин бошланганидан сўнг, Германия ҳозирда Украинага ҳарбий ёрдам етказиб берувчи энг йирик мамлакатга айланди. Ҳозирда сўровномаларда суръат олаётган ўнг қанот аъзоси «Германия учун муқобил» (AfD) партияси «Шимолий оқим» ишидан Киевни қўллаб-қувватлашни тўхтатиш кераклиги ҳақидаги ўз аргументини мустаҳкамлаш учун фойдаланди.

Ҳеч бўлмаганда, бу Берлин ва Киевдаги ҳукуматлар учун ноқулай аҳволдир.

Бу шунингдек, нима қонуний ҳарбий нишон ҳисобланиши: фаол уруш зонасидан ташқарида ким ва қаерда нимага зарба бериши мумкинлиги ҳақидаги саволларни келтириб чиқаради.

Президент Зеленский портлашлар ҳақида сўралганда, илгари Украина «буни аниқ қилмаганини» таъкидлаган эди.

Бу ҳафта Ташқи ишлар вазирлиги нотиғи янада узоқроққа борди.

«Ушбу бутун муҳокама [қувурларни] ким қурганига эмас, балки ким портлатганига қаратилгани жуда ачинарли деб биламан», деди Георгий Тихий Би-би-сига қатъийлик билан.

Унинг таъкидлашича, «Шимолий оқим» қувурлари Россия гази Европага етиб бориши учун Украина орқали транзит қилишга эҳтиёж қолмагани сабабли Россиянинг уруш бошлаш учун «қўл-оёғини бўшатиб берган».

«Биз бу ҳақда огоҳлантирганмидик? Огоҳлантиргандик», деди Тихий. «Бизга кимдир қулоқ солдими? Йўқ, ҳеч ким қулоқ солмади».

Сергий К тез орада ушбу шов-шувли судда айбловга дуч келадиган биринчи гумондорга айланади.

Журавлёвнинг иши назарий жиҳатдан кейинроқ қўшилиши мумкин, гарчи бу мураккаб бўлса-да.

Сергий Кни биладиганлар уни ватанпарвар сифатида таърифлайдилар.

Россия бостириб кирганида, бир нечта фарзанди бўлса-да ва ҳарбий хизматдан озод қилинган бўлса-да, у Украинани ҳимоя қилиш учун кўнгилли бўлиб ёзилган ва 2023 йил декабригача жанг қилган.

Унинг ҳарбий гувоҳномаси қувурлар портлатилган пайтда у ҳали ҳам ҳақиқий ҳарбий хизматда бўлганини кўрсатади, бу эса Украина ҳарбий қўмондонлигидаги кимдир унинг айнан қаерда эканини ва нима қилаётганини билганини англатади.

Аммо улар буни айтмаяптилар.

Судда Сергий Книнг ўзи ҳам гапирмайди.

Унинг адвокатлар жамоаси унга ҳарбий ҳаракатларнинг тафсилотларини ошкор қилишга рухсат берилмаганини таъкидлайди ва ушбу даъвони қўллаб-қувватлаш учун унинг икки ҳарбий бошлиғининг қасамёдли баёнотларини тақдим этади.

Менга айтишларича, улардан бири бутун «Шимолий оқим» фитнасининг бош ташкилотчиси деб кенг тилга олинган шахс бўлади.