Россия дронлар ҳужумини кучайтирар экан, Украина темир йўли йўловчилари хавф ва тартибсизликларга дуч келмоқда
Поездда кетаётган украиналиклар тобора кўпроқ Россия ҳужумлари нишонига айланмоқда.
Россия дрон ҳужумларини кучайтирар экан, Украина темир йўли йўловчилари учун хавф ва тартибсизликлар ортиб бормоқда
Россия дронлари ўтган йилнинг охирида Украина йўловчи поездларини нишонга олишни бошлади.
Украина темир йўллари 2022 йилда Россиянинг кенг кўламли босқини бошланганидан бери мамлакат фаолиятини сақлаб қолишга ёрдам берди. Аммо ҳужумлар тез-тез тус олмоқда, давлат оператори маълумотларига кўра, ўшандан бери локомотивларга қилинган барча зарбаларнинг ярмидан кўпи фақат шу йилнинг ўзида содир бўлган.
Харьковлик 27 ёшли маркетинг мутахассиси Юлия Пономаренконинг айтишича, унинг ўтган ойда Варшавага қилган сафари Украина-Польша чегараси яқинида тўсатдан тўхтаб қолган.
«Чегарачилар югуриб, «Қочинглар! Вагонлардан чиқинглар! Отишма бўляпти!» деб бақира бошлашди».
Россия дрони худди шу чегара яқинидаги локомотивга зарба берган эди, бир неча дақиқа олдин эса Буюк Британиянинг собиқ бош вазири Борис Жонсон ва бошқа европалик расмийларни олиб кетаётган махсус поезд у ердан ўтиб кетган эди.
Юлиянинг айтишича, олдиндаги ёнғин ўчирилиб, йўл тозалангунга қадар унинг поездидаги йўловчилар олти соат давомида ушлаб турилган: «Биз бир оз кечикканимиздан ва бу бизнинг поездимиз бўлмаганидан жуда бахтимиз кулди».
У шарқдаги жанглардан узоқда ҳаво ҳужуми ҳақидаги огоҳлантиришлар фавқулодда эвакуацияга сабаб бўлаётгани сабабли тартибсизликлар ва узоқ кечикишларга дуч келаётган украиналик йўловчиларнинг тобора ортиб бораётган қисмидан биридир.
Биргина сентябрь ойида Россия дронлари ҳужуми туфайли 5 831 та поезд эвакуация қилинишига тўғри келди, деб маълум қилди душанба куни «Укрзализныця» давлат темир йўл оператори AFP ахборот агентлигига. Бу ҳар куни ўртача 205 та поезд тўхтатилганини англатади.
Ҳужумлар Украина инфратузилмасига қарши кенгроқ ҳужумнинг бир қисми бўлиб кўринади, сўнгги кунларда Киевда иккита кўприк зарбага учради ва метро поездидаги йўловчилар ҳам ҳужумлардан бирига дуч келишди.
Йўловчилар мунтазам равишда поездлардан эвакуация қилинади ва хавф ўтиб кетгунча темир йўл ёқасида кутишга мажбур бўлади.
Ўн етти ёшли Анастасия Рывбальченко ҳам хавфни яқиндан ҳис қилди.
16 сентябрь куни Одессадан Кировоградга узоқ давом этган сафарнинг охирига яқин, соат тонги 4 да у ва бошқа йўловчиларга поезддан тушиш буюрилган.
«Одессага кетаётганимда жуда кўп эвакуациялар бўлган эди, энди эса орқага қайтаётганимда бу яна такрорланди», дейди у. «Агар яна бир эвакуация бўлса, бунга ортиқ чидай олмайман, деб ўйлаётган эдим».
Бир ярим соат ўтгач, йўловчилар қоронғида кутаётган пайтда, яқин атрофга дрон келиб урилди.
«Жуда кучли портлаш содир бўлди ва ҳамма ўрмонга қараб югура бошлади», деди у.
Нишон нима бўлгани номаълум ва бу сафар поездга зарар етмаган, аммо тунги осмонни ёритган кўплаб портлашлар туфайли Анастасия қолишни истамади ва ота-онаси уни олиб кетгунга қадар пиёда йўлини давом эттирди.
«Мен энди поездда саёҳат қилмайман», дейди у.
Анастасиянинг сафари кўпчиликникидан кўра драматикроқ бўлди, аммо кечикишлар — баъзилари қисқа, бошқалари соатлаб давом этадиган — энди одатий ҳолга айланди.
Россия дронлари биринчи марта 2025 йилнинг охирига келиб ҳаракатланаётган йўловчи поездларига ҳужум қила бошлаганидан бери йўловчилар таниш манзарага ўрганиб қолишди: поезддан тушиш, дрон ва ракета учирилиши ҳақидаги янгиликларни Telegram-каналлардан текшириш ҳамда дўстлари ва оиласига поезд кечикаётгани ҳақида хабар юбориш.
Анастасия ўтган ойда унинг поезди яқинида содир бўлган дрон ҳужумидан кейин Украина темир йўлларидан бошқа фойдаланмаслигини айтмоқда.
Ўз вақтида ҳаракатланиши билан фахрланадиган темир йўл компанияси учун бу йилги бузилган жадвал катта синовдир.
«Биз уруш пайтида Европадаги баъзи темир йўлларнинг тинчлик давридагидан кўра яхшироқ ишлаганимизни айтар эдик», деди бизга «Укрзализныця» темир йўл оператори раҳбари Александр Перцовский.
«Аммо ҳозир йўловчиларимиз ва экипаж аъзоларимизнинг ҳаёти энг олий устувор вазифадир».
Россия Мудофаа вазирлиги Украина тинч аҳолисини нишонга олаётганини инкор этади ва темир йўлларга ҳужумлари ҳарбий хизматчилар ва техникаларни ташиш учун фойдаланиладиган инфратузилмага қаратилганини айтади.
Хавф жуда реал. «Укрзализныця»нинг ҳаракатланувчи таркиби ва станцияларига ҳужумлар кескин ошди.
Россиянинг кенг кўламли босқини бошланганидан бери зарба берилган 521 та локомотивнинг деярли 60 фоизи шу йилнинг ўзида шикастланган, дейилади компания статистикасида. Темир йўл объектларига умумий ҳужумлар 2025 йилдаги 1 206 тадан жорий йилда ҳозиргача 1 700 тага кўпайди.
Россиянинг Украина темир йўлларига таҳдидига қарши туриш мушук-сичқон ўйинига ўхшайди, дейди «Укрзализныця» бош директори Александр Перцовский.
«Эскалациянинг сўнгги тўлқини ва темир йўллар билан ҳақиқий уруш жуда шиддатли тус олмоқда», деди Перцовский.
«Бу уларнинг Шаҳед дронларининг ҳалокатли кучи ва ҳаракатланувчи нишонларни ура олиши учун камералар ҳамда ретранслятор тармоқлари орқали эришадиган аниқликнинг комбинациясидир».
Перцовскийнинг сўзларига кўра, Россиянинг энг янги дронларидан баъзилари сунъий интеллект воситалари ва тасвирни таниш тизимлари билан жиҳозланган. Украина ушбу тобора мураккаблашиб бораётган таҳдидга қандай жавоб бериш борасида тушунарли тарзда эҳтиёткорлик чораларини кўрмоқда, аммо дронлар алоқасини узишнинг электрон усуллари рўйхатнинг бошида туради.
«Афсуски, бу доим мушук-сичқон ўйинидир», деди у.
Бизга Киевдаги «Темир қўмондонлик маркази» деб номланган ер ости бункерига кириш учун ноёб имконият берилди, у ерда темир йўл ходимлари реал вақт режимида таҳдидларни кузатиб борадилар.
Битта улкан видеоэкранда ранглар билан белгиланган йўловчи ва юк поездлари Украинанинг кенг темир йўл тармоғи артериялари бўйлаб ҳаракатланаётганини кўриш мумкин эди.
Биз дронни ифодаловчи қизил белгининг Киев устида, бир вақтнинг ўзида деярли бошимиз тепасида пайдо бўлганини кузатдик.
Ҳар бир дрон атрофида 100 км (62 миль) радиусдаги доира бор эди. Ушбу доира ичидаги ҳар қандай йўловчи поезди аллақачон эвакуация қилинган бўларди ва поезд доирадан ташқарида бўлмагунча ва дрон узоқлашмагунча йўловчиларга қайта чиқишга рухсат берилмайди.
«Бизнинг вазифамиз поездимиз ёки экипаж аъзоларимизнинг бевосита ҳужум ҳудудида қолишига йўл қўймасликдир», деди Перцовский.
Поездларнинг баъзи тўхтаб қолишлари соатлаб давом этиши мумкин, бу эса Украина темир йўл тармоғи бўйлаб йўловчилар учун тартибсизликларни келтириб чиқаради.
Компаниянинг эҳтиёт чоралари қурбонлар сонини кам сақлашга ёрдам берган кўринади. Унинг 2026 йилдаги маълумотлари шуни кўрсатадики, саккиз нафар ходим ҳалок бўлган, улардан олти нафари Киевдаги локомотив депосига баллистик ракета келиб урилиши оқибатида ҳаётдан кўз юмган.
«Темир қўмондонлик»ка ташрифимиз чоғида Киевда яна бир ҳаво ҳужуми сиренаси янгради. Бизга шаҳарнинг бош темир йўл вокзали эвакуация қилинаётгани айтилди.
Кейинчалик гавжум вокзалга борганимизда, йўловчилар асосий кириш эшиги олдида кутаётганини ёки ер ости йўлакларида бошпана топганини кўрдик. Карнай орқали тинимсиз кечикишлар эълон қилинаётган эди.
Келаётган ойлар энг қийин даврлардан бири бўлиши мумкинлигини ҳамма билади.
Қиш яқинлашаётгани сабабли, «Укрзализныця» ташқарида ҳарорат -20°C ёки ундан пастроққа тушиб, ерни қалин қор қоплаган пайтда эвакуацияни қандай ташкил қилишни аллақачон режалаштирмоқда.
Халқаро донорлар билан биргаликда компания қишки эвакуация тўпламлари, мобил бошпаналар ва эвакуация жуда тез-тез содир бўладиган ҳудудларда автобус қатновини тайёрламоқда.
«Биз бир оз бошқачароқ темир йўл, қайта кашф этилган темир йўл бўлишимиз мумкин», деди Перцовский. «Аммо қиш бўладими, ёз бўладими, душман бизга қанчалик қаттиқ зарба бермасин, биз мамлакатни бирлаштиришда давом этамиз».