Росатом Ўзбекистонда литий қазиб олишнинг чиқиндисиз технологиясини ишлаб чиқди
Нурликон кончи учун мўлжалланган технология 94,44% литийни ажратиб олиш ва ҳар йили 225 минг тоннага яқин фосфогипсдан фойдаланиш имконини беради.
Росатом Ўзбекистонда литий қазиб олишнинг чиқиндисиз технологиясини яратди
«Росатом» давлат корпорацияси олимлари Ўзбекистондаги Нурликон конининг таркибида литий бўлган слюда рудаларини қайта ишлашнинг чиқиндисиз усулини ишлаб чиқдилар. Янги усул тайёр маҳсулотга 94,44% литий ажратиб олиш, шунингдек, саноат чиқиндиларини ишлаб чиқариш циклига жалб қилиш имконини беради.
Технология «Росатом»нинг илмий дивизиони таркибига кирувчи «Гиредмет» АЖ мутахассислари томонидан ишлаб чиқилган. У литий оксиди миқдори 0,5% атрофида бўлган рудани қайта ишлашга мўлжалланган.
Ишлаб чиқувчиларнинг сўзларига кўра, анъанавий бойитиш усуллари хусусиятларининг ўхшашлиги сабабли минерал ва уни ўраб турган жинсни самарали ажратиш имконини бермайди. Хомашёда карбонатларнинг юқори миқдори қўшимча мураккаблик туғдиради.
Янги технологиянинг хусусиятларидан бири қайта ишлашнинг оралиқ босқичи учун хомашё сифатида фосфогипсдан — Олмалиқ кимё заводининг саноат чиқиндиларидан фойдаланиш бўлди. Бу ҳар йили 225 минг тоннага яқин шундай чиқиндиларни утилизация қилиш имконини беради.
Қайта ишлашнинг лойиҳавий қуввати йилига 750 минг тонна рудани ташкил этади. «Гиредмет» АЖ баҳолашига кўра, бу «ХЧ» маркали юқори софликдаги 8,5 минг тоннадан ортиқ литий карбонати чиқаришни таъминлайди.
Технология суюқ ва қаттиқ чиқиндиларнинг тўлиқ бўлмаслигини назарда тутади. Қайта ишлаш чиқиндиларини (хвостларни) цемент саноати учун хомашё сифатида ишлатиш режалаштирилмоқда.
«Биз онгли равишда чиқиндисиз моделга бордик: камбағал слюда рудалари учун бу шунчаки экологик талаб эмас, балки иқтисодий заруратдир. Бугунги кунда саноат чиқиндиси ҳисобланган фосфогипс реагентга, қайта ишлаш чиқиндилари эса цемент тармоғи учун хомашёга айланади. Натижада биз юқори софликдаги литий карбонатини оламиз», — деди «Гиредмет» АЖ техник бўлими бошлиғи Валерий Головко.
Унинг сўзларига кўра, кейинги йилда технологик жараённи саноат миқёсида жорий этишга тайёрлаш учун тажриба-саноат синовларини ўтказиш режалаштирилган.