Қонунчиликда юзага келадиган барча зиддиятлар энди тадбиркорлар фойдасига талқин қилинади
Ўзбекистонда қонунчиликдаги барча зиддиятлар эндиликда тадбиркорлар манфаатига хизмат қилади. Президентнинг 28-августдан кучга кирган фармонига кўра, давлат органлари ва тадбиркорлик субьектлари ўртасидаги оммавий ҳуқуқий муносабатларда “тадбиркорлик субьектининг ҳақлилик презумпсияси” тамойили жорий этилди. Бу тадбиркорлик фаолиятини ҳимоя қилиш кафолатларини кучайтиришга қаратилган.
Ҳужжатга мувофиқ, 2027-йил январигача “тадбиркорлик субьектининг ҳақлилик презумпсияси”ни амалда қўллаш механизмларини кенгайтиришга оид норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари тайёрланади. Ушбу лойиҳаларда назорат қилувчи орган томонидан тадбиркорлик субьектига жарима ёки бошқа ҳуқуқий таъсир чораси қўлланилганда, агар тадбиркор ушбу чорадан норози бўлиб, белгиланган муддатда судга ёки юқори турувчи органга шикоят қилса, низони ҳал қилувчи орган қарори билан таъсир чорасининг амал қилишини тўхтатиб туриш ва иш якуни бўйича таъсир чорасини қўллаш (ёки қўлламаслик) механизмлари белгиланади.
Шунингдек, 2027-йил апрелигача тадбиркорликка оид давлат хизматларида “сукут — розилик” тамойилини кенгайтиришга оид Вазирлар Маҳкамаси қарори лойиҳаси ишлаб чиқилади. Лойиҳада “сукут — розилик” тамойили қўлланмайдиган давлат хизматларидан фойдаланишда, агар ариза белгиланган вақтда кўриб чиқилмаса, ушбу мурожаат автоматик равишда тадбиркор фойдасига ҳал қилинган деб ҳисобланиши кўзда тутилади. Бу тартиб “сукут — розилик” тамойили қўлланмайдиган тадбиркорликка оид давлат хизматларининг 50 фоизига татбиқ этилади.
Қарорда белгиланишича, давлат органи акси исботланмагунча, тадбиркорлик субьекти (унинг мансабдор шахси) қонунчиликка мувофиқ ҳаракат қилган ва ўз мажбуриятларини лозим даражада бажарган деб ҳисобланади. Судда ёки низони ҳал қиладиган бошқа маъмурий органда давлат органи томонидан тадбиркорлик субьектига (унинг мансабдор шахсига) нисбатан қўлланиладиган ҳуқуқий таъсир чорасининг ёки қабул қилинган қарорнинг асосли, қонуний ва мутаносиб эканлигини, шунингдек, ҳуқуқбузарлик содир этилгани фактини исботлаш мажбурияти тўлиқ давлат органи зиммасига юклатилади.
Қонунчиликда юзага келадиган барча бартараф этиб бўлмайдиган зиддиятлар, ноаниқликлар ва тушунмовчиликлар, шунингдек, низо доирасида давлат органи томонидан тақдим этилган далилларнинг етарли эмаслиги сабабли юзага келадиган ҳар қандай шубҳалар сўзсиз ва тўғридан-тўғри тадбиркорнинг фойдасига талқин қилинади.
Шундай тартиб ўрнатиладики, унга мувофиқ маъмурий суд ҳал қилув қарорларида давлат органи зиммасига ўз қарорини қайта кўриб чиқиш мажбурияти юкланганда, суд ўзининг ҳуқуқий позициясини баён этади ва ушбу позиция қарорни қайта кўриб чиқишда давлат органи томонидан инобатга олиниши мажбурий ҳисобланади.
Бунда қайта кўриб чиқиш натижаси тадбиркорлик субьектининг ҳолатини давлат органининг аввалги қарорига нисбатан оғирлаштириши мумкин эмас. Давлат органи суд қарори кучга кирган кундан бошлаб 30 кун ичида ўз қарорини қайта кўриб чиқиши шарт. Ушбу муддат тугагандан кейин давлат органи томонидан мазкур иш бўйича тадбиркорлик субьектига нисбатан ҳар қандай ҳуқуқий таъсир чораларини қўллаш тақиқланади.
Мазкур фармон билан 1-ноябрдан тадбиркорлар учун электр ва газ бўйича олдиндан тўлов 15 фоизга туширилиши, тадбиркорлар учун “Иккинчи имкон” иқтисодий амнистияси эълон қилиниши, тадбиркорларга молиявий жарима қўллашда биринчи хато учун огоҳлантириш қоидаси жорий этилиши, кичик тадбиркорлик субьектларини текширишга 3 йилга мораторий жорий этилиши ҳам белгиланди.