«Пулини тўлаяпман, демак...» - хусусий мактаб ҳақидаги энг кенг тарқалган 8 та нотўғри қараш
Янги ўқув йили арафасида кўплаб ота-оналарда фарзанди учун мактаб танлаш борасида савол пайдо бўлади: давлат мактабиними ёки хусусий?
«Пулини тўлаяпман, демак...» - хусусий мактаб ҳақидаги энг кенг тарқалган 8 та нотўғри қараш
Янги ўқув йили яқинлашар экан, кўплаб ота-оналар фарзанди учун қайси мактабни танлаш ҳақида ўйлай бошлайди: давлат мактабиними ёки хусусий?
Сўнгги йилларда Ўзбекистонда хусусий таълим таълим тизимининг муҳим таркибий қисмига айланди. Ота-оналар замонавийроқ ёндашувларни, инглиз тилини чуқур ўрганишни, қўшимча фанларни, кичик синфларни, турли тўгаракларни ва мактаб билан янада яқин алоқани кутмоқда. Бу, албатта, табиий: фарзанди таълимига катта маблағ сарфлаётган оила шунга яраша сифатни кутишга ҳақли.
Шу билан бирга, хусусий мактаблар ривожланиши билан яна бир қараш ҳам пайдо бўлди: гўёки таълим учун тўлов қилиш таълимнинг ўзига хос тамойилларини автоматик равишда ўзгартирар экан. Талаблар мажбурий бўлмай қолади, баҳолар кафолатланади, фарзанднинг натижаси учун жавобгарлик эса тўлиқ мактаб зиммасига ўтади.
Аслида эса яхши хусусий мактаб талабларнинг йўқлиги билан эмас, балки таълим муҳитининг сифати ва фарзандга тақдим этадиган имкониятларининг кўплиги билан ажралиб туради.
1-миф. «Мен таълим учун пул тўлаяпман - демак, фарзандим учун фақат мактаб жавобгар. Фарзандимнинг таълими учун пул тўланган, шунинг учун бўш вақтимни ўзимга бағишлашим керак».
Реаллик: Таълим ҳар доим икки томонлама жараён ва ҳамкорликдир. Мактаб, албатта, катта масъулиятни ўз зиммасига олади: таълим жараёнини ташкил этади, хавфсизликни таъминлайди, малакали мутахассисларни танлайди ва ўқувчининг ривожланишини кузатиб боради. Аммо таълимни тўлиқ бошқа бировнинг зиммасига юклаб бўлмайди.
Ўзбек халқининг доно мақоли бор: «Қарс икки қўлдан чиқади». Битта қўл билан тугун боғлаб бўлмаслигини тушуниш муҳим. Таълимда ҳам худди шундай.
Ўқитувчи ҳар куни ўқувчига ўз вақтида келиш кераклигини эслатиши мумкин, аммо уйда кечикиш одатий ҳол ҳисобланадиган бўлса, бу одатни ўзгартириш қийин.
Энг замонавий лабораториялар ва кутубхоналарни тақдим этиш мумкин, аммо фанларни ўқувчи ўрнига ўзлаштириб бўлмайди.
Хусусий мактаб - «масъулиятни топшириш» хизмати эмас, балки фарзандни тарбиялаш ва ўқитишда оиланинг асосий ҳамкоридир.
2-миф. «Хусусий мактабда қоидаларни ўзимизга мослаштиришимиз мумкин».