Психолог биринчи синф ўқувчиси учун баҳолар ўрнига энг муҳим нарсани айтди.
Психолог Татяна Александрова боланинг мактабга мослашишига қандай ёрдам бериш мумкинлигини ва нима учун биринчи синфда қўллаб-қувватлаш ва қизиқиш муҳимроқ эканлигини тушунтирди.
Россия Федерацияси Герцен номидаги Давлат Педагогика Университетининг Ривожланиш психологияси ва оилавий педагогика кафедраси доценти Татяна Александрова биринчи синф о'қувчилари учун мактаб муҳитига муваффақиятли мослашиш, қийинчиликларни енгиб о'тиш қобилияти ва о'рганишга қизиқишни сақлаб қолиш энг муҳими, академик ютуқлар эмаслигини та'кидлади.
Александрова ота-оналар фарзандларининг қизиқишини қо'ллаб-қувватлашлари, хатоларига хотиржам бо'лишлари ва бошқа о'қувчилар билан таққослашдан қочишлари керак, деб ҳисоблайди.
Болалар бог'часидан мактабга о'тиш боланинг ҳаётида муҳим о'згаришдир. Улар биринчи марта қоидаларга риоя қилишни, ко'рсатмаларга амал қилишни ва мустақил хатти-ҳаракатларни талаб қиладиган тизимли о'рганишга дуч келишади. Боланинг ижтимоий мавқеи ҳам о'згаради: улар талабага айланадилар. Бундан ташқари, улар янги гуруҳга, о'қитувчига, мактаб муҳитига ва кундалик ҳаётга ко'никишлари керак.
Александрова вазиятнинг о'зи янгилиги хавотирга сабаб бо'лиши мумкинлигини та'кидлайди. Шунинг учун ота-оналарга фарзандларида мактабга ижобий қарашни шакллантириш, о'қишни қийин синов эмас, балки янги ва ҳаяжонли босқич сифатида та'рифлаш тавсия этилади. Психолог шунингдек, катталарга о'зларининг ҳиссий ҳолатига э'тибор беришни маслаҳат беради. Ота-оналарнинг хавотири фарзандларига ҳам юқиши мумкин, шунинг учун мактабдаги қийинчиликлар ҳақида гапириш орқали уларнинг қо'рқувини кучайтирмаслик муҳимдир. Бунинг о'рнига, уларни кутаётган янги имкониятларни тушунтиринг ва ота-оналари доимо улар учун ёнларида бо'лишларини та'кидланг.
Александрова биринчи синфда о'қув ютуқларига устувор аҳамият бермасликка чақиради. Унинг фикрича, болалар учун янги шароитларга аста-секин мослашиш, синфдошлар ва о'қитувчилар билан мулоқот қилишни о'рганиш, қийинчиликларга дош бериш ва хато қилишдан қо'рқмаслик анча муҳимроқ.
Шу билан бирга, ота-оналар биринчи синф о'қувчисининг фаровонлигини диққат билан кузатиб боришлари керак. Уйқу бузилиши, асабийлашиш, кайфиятнинг пасайиши ва чарчоқнинг доимий шикоятлари ортиқча иш юкини ко'рсатиши мумкин. Бундай ҳолларда, мутахассиснинг фикрича, болага қо'шимча куч талаб қилиш о'рнига, дам олиш, ҳаракат қилиш ёки о'йнаш имконияти берилиши керак.
Психолог о'йинга алоҳида аҳамият беради. Мактаб бошланганидан кейин ҳам о'йин боланинг ривожланишининг муҳим қисми бо'либ қолади, спонтанлик, мулоқот ва тасаввурни ривожлантиради. Чизиш, моделлаштириш, қуриш, рақсга тушиш ва мусиқа дарслари ҳам академик фаолият учун зарур бо'лган ко'никмаларни ривожлантиради.
Мутахассиснинг со'зларига ко'ра, уйда болалар жазо ёки ҳукмдан қо'рқмасдан хато қилишлари мумкин бо'лган хавфсиз муҳит сақланиши керак. Ота-оналар, шунингдек, уларни бошқа болалар билан таққослашдан қочишлари керак.
Александрова биринчи синф о'қувчиларига хатолардан қо'рқмасликни, саволлар беришни, до'стлар излашни ва о'зларига ишонишни маслаҳат беради.