Президентимиз тадбиркорликни янги босқичга олиб чиқишнинг устувор йўналишларини белгилаб берди

Президент тадбиркорликни янги босқичга олиб чиқишнинг асосий йўналишларини белгилаб берди.

Анжуманда мамлакатнинг барча ҳудудларидан, жумладан, туман студияларидан 25 мингга яқин тадбиркор иштирок этди.

Давлат раҳбари юрт иқтисодий қудратини мустаҳкамлашга муносиб ҳисса қўшаётган 1 миллион 200 минглик бизнес ҳамжамиятини Тадбиркорлар куни билан табриклади.

Беш йил аввал тадбиркорлар билан очиқ мулоқот ўтказиш анъанаси йўлга қўйилганидан буён бизнес ривожига тўсиқ бўлган минглаб масалаларга ечим топилди. Бу борада 84 та қонун, 861 та фармон ва қарор қабул қилинди.

"Нима учун? Тадбиркорларимизга шароит яратиб, янги иш ўринларини кўпайтириш, одамларимизни узоққа бормасдан, маҳалласининг ўзида даромадли қилиш учун!" – деди Президент.

Ўтган даврда бизнес учун ажратилган кредит портфели қарийб 3 баробар ошиб, 450 триллион сўмга етди. Корхоналарнинг асосий капиталга инвестицияси ҳам 3 баробар кўпайди.

Саноати 100 миллион доллардан ошган туманлар сони 66 тадан 116 тага, хизматлар ҳажми 1 триллион сўмдан ошган туманлар 41 тадан 152 тага кўпайди. Миллий брендини яратган, мамлакат бўйлаб филиаллар очган тадбиркорлар сафи кенгайди.

Президент сўнгги йилларда Хоразмда ҳам тадбиркорлик учун янги имкониятлар яратилганини таъкидлади. Қисқа даврда вилоятга 4 миллиард доллар хорижий инвестиция кириб, 10 мингта янги қувват ишга тушди. Бугун вилоят иқтисодиётининг 72 фоизини кичик бизнес яратмоқда, экспортда унинг улуши 81 фоизга етди.

Жаҳондаги мураккаб вазиятга қарамай, жорий йилнинг биринчи ярмида Ўзбекистон иқтисодиёти 8,5 фоизга ўсди. Халқаро рейтинг агентликлари мамлакатнинг суверен кредит рейтингини яхшилади.

Давлат раҳбари бу натижалар, энг аввало, тадбиркорлар билан елкама-елка амалга оширилаётган ислоҳотлар самараси эканини қайд этди.

Мулоқотда тадбиркорлар кўтарган масалалар асосида бешта устувор йўналиш бўйича янги ташаббуслар эълон қилинди.

**Биринчи йўналиш – тадбиркорлик учун барқарор ўсиш траекториясини таъминлаш.**

Кичик ва ўрта бизнесни молиялаштиришнинг янги тизими яратилади. "Кредит хизматлари ягона рақамли портали" орқали тадбиркор битта ариза билан банкларнинг таклифларини олиши, бизнесни энди бошлаётганлар эса 5 миллиард сўмгача кредитни онлайн расмийлаштириши мумкин бўлади.

Бизнеснинг ҳар бир босқичига мос яхлит экотизим яратилиб, янги тадбиркорлар учун "Бизнес старт", ишлаб чиқаришни йўлга қўйганлар учун "Бизнес лифт", янги ўсиш босқичига ўтаётганлар учун "Бизнес юксалиш" дастурлари жорий этилади.

"Бизнес старт" доирасида тадбиркорларга сунъий интеллект ёрдамида лойиҳа ва кредит ҳужжатларини тайёрлаш, ҳисобот юритиш ўргатилади. Тайёр бизнес-режа ва 200 миллион сўмгача гаровсиз кредит бериш йўлга қўйилади.

"Тадбиркорга кредит бериш эмас, уни биринчи қадамидан катта бизнесга айлангунича бошидан охиригача қўллаб-қувватлайдиган комплекс тизим яратамиз," – деди давлат раҳбари.

Кичик бизнес учун гаров масаласини енгиллаштириш мақсадида "контр-кафолат" тизими жорий қилинади. 10 миллиард сўмгача кредитда тадбиркорнинг ўзига 25 фоиз гаров топиш кифоя қилади.

**Иккинчи йўналиш – ҳудудларда бизнес имкониятларини кенгайтириш.**

Давлат активини сотиб олишда аванс 30 фоиздан 15 фоизга туширилади. Қийматнинг ярмини тўлаган тадбиркор қолган қисмини 7 йилда фоизсиз бўлиб тўлаши мумкин бўлади.

Аукционга чиқариладиган ер участкалари қурилиш учун зарур ҳужжатлар билан "тайёр пакет" шаклида савдога қўйилади.

Банклар балансидаги 9 триллион сўмлик 2,5 мингта мулкни чегирмали нархда, бошланғич тўловсиз ва фоизсиз бўлиб тўлаш шарти билан сотишга рухсат берилади.

Навоий, Жиззах, Наманган, Ургут ва Ҳазорасп махсус иқтисодий зоналарининг бир қисмида "Бонд саноат зоналари" ташкил этилади. Уларда маҳаллийлаштириш, R&D, лаборатория ва муҳандислик хизматлари ягона занжирда йўлга қўйилади.

Энергия ва газ учун 100 фоиз олдиндан тўлов талаби ҳам қайта кўриб чиқилади. АСКУЭ ва АСКУГ тизимига уланган, тўлов интизомига риоя қилаётган корхоналар учун аванс 15 фоиз этиб белгиланади.

**Учинчи йўналиш – "сунъий интеллект – бошқарув самарадорлиги – янги инвестициялар" экотизимини яратиш.**

"Бугун қайси тадбиркор қўшилган қийматни кўпайтирса, сунъий интеллект ёрдамида унумдорликни оширса, таннарх бўйича изланса, эртанги бозор уники," – деди Президент.

"10 минг корхона учун – сунъий интеллект ҳамкор" дастури бошланади. Корхоналарнинг сунъий интеллект жорий қилиш харажатининг 50 фоизи компенсация қилинади. Янги маҳсулот учун модел яратишда суперкомпьютердан бепул фойдаланиш имкони берилади.

Дастурнинг биринчи босқичига камида 100 миллион доллар ажратилади.

Маҳаллий корхоналарни капитал бозорига олиб чиқиш учун акселерация дастури йўлга қўйилиб, ҳар йили 50 та йирик корхона IPOга тайёрланади.

Йирик инвестиция лойиҳаларида кадр тайёрлаш компоненти мажбурий бўлади. Урганчда йўлга қўйилган касбга тайёрлаш тажрибаси барча ҳудудларга татбиқ этилиб, 1 миллион ёшни замонавий касбларга ўргатиш мақсад қилинган.

**Тўртинчи йўналиш – экспорт салоҳиятини ошириш ва миллий брендларни ташқи бозорларга олиб чиқиш.**

Ташқи бозорга чиқишнинг барча босқичларида комплекс хизмат кўрсатадиган "Экспорт навигатор" тизими йўлга қўйилади. Хорижда талаб юқори бўлган 100 та маҳсулот рўйхати шакллантирилиб, ҳар бири бўйича бозор, тариф ва логистика ечимлари ишлаб чиқилади.

Икки мингта корхонанинг ишлаб чиқариш жараёни ташқи бозор талабларига мослаштирилади. Тадбиркорларга хорижий брендмейкер жалб қилиш, миллий брендни ташқи бозорда тарғиб қилиш, маркетплейс ва халқаро тендерларда иштирок этиш харажатларининг бир қисми қоплаб берилади.

Экспортчиларни қўллаб-қувватлашнинг ягона тизимига камида 1 миллиард доллар йўналтирилади.

"Бугун дунёда бозор учун кураш кун сайин кучайиб боряпти. Бундай вазиятда хорижга чиққан тадбиркор ҳеч қачон ўзини ёлғиз ҳис қилмаслиги керак," – деди давлат раҳбари.

Асосий ва истиқболли ташқи бозорларда "экспорт элчилари" фаолияти йўлга қўйилади. Экспортда валюта тушуми муддатлари узайтирилиб, айрим чекловлар бекор қилинади.

**Бешинчи йўналиш – бизнесга маъмурий босимни кескин камайтириш.**

"Иқтисодиётни "соя"дан чиқариш текшириш билан эмас, тадбиркорга йўл кўрсатиб, тўғри ишлашга ўргатиш орқали бўлиши керак," – деди Президент.

Кичик бизнесда инсон соғлиғи ва бошқа тадбиркорлар манфаатига зарар етказиш билан боғлиқ бўлмаган ҳар қандай текшириш учун уч йил муддатга мораторий эълон қилинади.

Ихтиёрий профилактик аудитдан ўтган ўрта ва йирик бизнесда камчиликлар бартараф этилса, жарима қўлланмайди. Барча турдаги жарималар миқдори ўртача 2 баробар камайтирилади.

Келаси йилдан тадбиркор ва давлат ўртасидаги низоларда "Тадбиркорнинг ҳақлилик презумпцияси" ҳамда "Биринчи хато учун огоҳлантириш" қоидаси жорий этилади.

Тадбиркорликка оид давлат хизматларининг ярми "сукут – розилик" тамойилига ўтказилади. 30 дан зиёд фаолият тури бўйича лицензия ва рухсатнома бекор қилиниб, яна 35 тасини бериш муддати қисқартирилади.

Озиқ-овқат экспорти учун талаб этиладиган бир нечта рухсатнома ўрнига ягона "Саломатлик сертификати" жорий этилади.

Мулоқотда туризм соҳасидаги тадбиркорларни қўллаб-қувватлаш чоралари ҳам белгиланди.

Меҳмонхона қуриш, реконструкция қилиш ва жиҳозлаш учун 50 миллион доллар ресурс ажратилади. Уч, тўрт ва беш юлдузли меҳмонхоналар қуриш учун субсидия бериш муддати яна икки йилга, ер ва мол-мулк солиғи бўйича имтиёзлар 2030 йилгача узайтирилади.

Туроператорларнинг хорижлик сайёҳларга кўрсатган хизмати экспортга тенглаштирилади. Туристик автобус ва электробусларни олиб келиш бўйича имтиёзлар ҳам давом эттирилади.

Мулоқот якунида иқтисодиётни янги босқичга олиб чиқиш бўйича асосий марралар белгилаб берилди.

"Биз 40 миллионли халқмиз. Одамларимиз ҳаётини янада яхшилаш учун юқори иқтисодий ўсишни сақлаб қолишимиз зарур," – деди давлат раҳбари.

Жорий йил ялпи ички маҳсулотни 180 миллиард доллардан, экспортни 40 миллиард доллардан ошириш вазифаси қўйилди.

Ҳар бир ҳудуднинг салоҳиятидан келиб чиқиб янги ўсиш нуқталари белгилаб берилди. Тошкентда экспортга йўналтирилган бизнес, Фарғона водийсида тўлиқ занжирли саноат, Самарқанд, Бухоро ва Хоразмда туризм, креатив индустрия ва агросаноат брендларини ривожлантириш вазифаси қўйилди.

Навоий ва Тошкент вилоятида тоғ-кон, металлургия ва илмий кимё, Қашқадарё ва Сурхондарёда агросаноат ва нефть-газ кимёси, Қорақалпоғистонда "яшил" энергетика, ахборот технологиялари ва сунъий интеллект, Жиззах ва Сирдарёда автомобилсозлик, электротехника ва қурилиш материаллари асосий ўсиш нуқталари этиб белгиланди.

Очиқ мулоқот давомида Президент тадбиркорларнинг таклиф ва ташаббусларини тинглади.

"Юртимизда замонавий фикрлайдиган, ўз бизнесини кенгайтириш учун янгиликка интилаётган янги авлод тадбиркорлари шаклланмоқда. Ҳеч қачон олдинга интилишдан, ўсишдан, ривожланишдан, янгилик қилишдан тўхтаманг! Сизларнинг ортингизда доимо қўллаб-қувватлайдиган кучли давлат, ҳуқуқ ва манфаатингизни ҳимоя қиладиган қонун, ташаббус ва мақсадларингизни рўёбга чиқаришда елкадош бўлган Президент бор!" – деди давлат раҳбари учрашув якунида.