"Ўзбекнефтегаз" иши бўйича учинчи суд мажлисида судланувчилар нима дейишди. Ҳисобот

**О'збекнефтегаз иши бо'йича учинчи суд мажлисида судланувчилар нима дедилар. Ҳисобот**

7-август куни Тошкентнинг Яшнобод тумани жиноят ишлари бо'йича суди "О'збекнефтегаз"нинг собиқ раҳбарияти ва пудратчи компаниялар вакилларига қарши ишни ко'риб чиқишни давом эттирди. Суд мажлисида "Газета" мухбири Шуҳрат Латипов иштирок этди ва асосий фикрларни ёритиб берувчи репортаж тайёрлади.

Учинчи суд мажлисида компаниянинг собиқ бошқарув раиси Баҳодиржон Сидиқовнинг со'роқ қилиниши якунланди. Шундан со'нг, собиқ раис о'ринбосари Бахтиёр Анарқулов, та'минот бо'лими бошлиг'и Дилмурод Бурхонов ва Энтер Энгинееринг вакили Улуг'бек Усмонов ко'рсатма беришди.

Барча судланувчилар айбсиз деб топилдилар. Улар о'з ко'рсатмаларида о'зларига қарши қо'йилган зарарни ҳам, прокуратуранинг қарор қабул қилишдаги роли ҳақидаги да'воларини ҳам инкор этдилар.

Суд жараёни давом этмоқда. Ушбу ҳисоботда келтирилган баёнотлар судланувчиларнинг позицияларини ва уларни ҳимоя қилишни ифодалайди. Суд ҳали уларни баҳоламади ёки ҳукм чиқармади.

Айбсизлик презумпцияси тамойилига мувофиқ, судланувчилар суднинг қонуний ҳукми билан айбдорлиги исботланмагунча айбсиз деб ҳисобланади.

**Олдинги суд мажлисидан ҳисобот**

Баҳодиржон Сидиқов аввалги суд мажлисида асосий ко'рсатмасини якунлади. 7-август куни бошқа судланувчиларнинг адвокатлари уни со'роқ қилишда давом этишди.

Дилмурод Бурхонов вакили бо'лган адвокат Раҳматов "О'збекнефтегаз"нинг собиқ раҳбаридан компаниянинг бошқарув тузилмаси ва кузатув кенгаши қарорлари ижро этувчи орган учун мажбурийми ёки ё'қми ҳақида со'ради.

Сидиқов кузатув кенгаши қарорлари ва ко'рсатмалари ижро этилиши кераклигини тасдиқлади.

Масуджон Хошимовнинг адвокати тергов давомида у ва Сидиков о'ртасида юзма-юз юзма-юз учрашув бо'либ о'тганми ёки ё'қми деб со'ради. Сидиков бундай юзма-юз учрашув бо'лмаганини айтди.

Махсусенергогаз билан компрессор стансияси қурилиши лойиҳаси билан бог'лиқ алоҳида саволлар. Сидиков харажатларни камайтириш учун дастлабки қарор қайта ко'риб чиқилганини тушунтирди. Унинг қо'шимча қилишича, лойиҳани таҳлил қилгандан со'нг, қурилишни асл шаклида давом эттириш имконияти бекор қилинган.

Сидиков "О'збекнефтегаз" "Махсусенергогаз"нинг 41% улушига эгалик қилишини та'кидлаб, уни "О'збекнефтегаз" бир нечта соҳаларда ҳамкорлик қилган ва о'заро ҳисоб-китобларни амалга оширган ихтисослашган компания сифатида та'рифлади. Шунинг учун, унинг со'зларига ко'ра, маблаг'лар қопланиши ёки компаниялар о'ртасидаги бошқа муносабатларда ишлатилиши мумкин эди.

Шунингдек, саволлар Эриелл иштирок этган Афг'онистондаги Тути-Майдан газ конини о'злаштириш лойиҳаси билан бог'лиқ. Сидиковнинг со'зларига ко'ра, "О'збекнефтегаз" лойиҳада 60% улуш билан акциядорга айланиши кутилган эди.

Унинг та'кидлашича, кузатув кенгашининг маблаг' ажратиш то'г'рисидаги қарори Вазирлар Маҳкамаси қарорлари ва Президент ма'муриятининг тасдиқларига асосланган. Лойиҳа ҳақидаги ма'лумотлар ҳам у ерга юборилган.

Сидиковни со'роқ қилгандан со'нг, суд "О'збекнефтегаз" бошқаруви раисининг собиқ о'ринбосари Бахтиёр Анарқуловнинг ко'рсатмаларига о'тди.

"О'збекнефтегаз"нинг собиқ о'ринбосари Бахтиёр Анарқулов дастлабки тергов давомида о'з ко'рсатмаларини тасдиқлади ва о'зининг айбсизлигини э'лон қилди.

У унга қарши қо'йилган ба'зи битимлар унинг тайинланишидан олдин тузилганлигини та'кидлади. У иқтисодий ишлар бо'йича раис о'ринбосари лавозимида ишлаган пайтида ба'зи лойиҳалар амалга оширилган, аммо унинг со'зларига ко'ра, у тегишли шартномаларда иштирок этмаган.

Анаркуловнинг та'кидлашича, то'ловлар учун бошқа о'ринбосар ва компаниянинг хазинаси жавобгар бо'лган. У "О'збекнефтегаз"нинг хазина тизимини Иқтисодиёт ва молия вазирлиги тизими билан таққослади.

Унинг та'кидлашича, қарорларнинг катта қисми Вазирлар Маҳкамаси, президент фармонлари ва кузатув кенгаши қарорлари асосида қабул қилинган, активлар қиймати эса мустақил баҳоловчилар томонидан белгиланган.

"Маблаг'ларни қайтариб олиш ва ҳужжатларни тайёрлаш менинг ваколатимга кирмаган", деди у.

Биринчидан, Анаркулов кейинчалик "Саноат Энергетика Гуруҳи" (САНЕГ) таркибига кирган "Жиззакҳ Петролеум" компаниясининг 49 фоиз улушини сотиш масаласини батафсил муҳокама қилди.

Унинг со'зларига ко'ра, улушни сотиш бо'йича кузатув кенгаши баённомаси 2021-йил 26-майда тузилган, о'зи эса анча кейинроқ раис о'ринбосари лавозимида ишлай бошлаган.

Анаркулов кузатув кенгашининг қарорлари ижро этувчи орган учун мажбурий эканлигини яна бир бор та'кидлади.

Унинг со'зларига ко'ра, кузатув кенгашининг қарорида аллақачон аниқ нарх — 10 миллион доллар — ко'рсатилган ва аввал қо'шимча баҳолаш талаб қилинмаган.

Бироқ, улушнинг баҳоси сезиларли даражада фарқ қилган.

Судланувчининг та'кидлашича, асосий баҳсли нуқта улушнинг нархи эди. КПМГ ("Катта то'ртлик" глобал аудит ва консалтинг фирмаларидан бири) уни тахминан 87 миллион долларга, Делоитте ("Катта то'ртлик"нинг яна бири) 1 со'мга ва кейинчалик ёлланган ПвС 15,1 миллион долларга баҳолаган.

Анаркуловнинг та'кидлашича, иккала томон ҳам баҳоларга қо'шилмаган.

Анаркулов о'зи "О'збекнефтегаз" кузатув кенгаши а'зоси эмаслигини алоҳида та'кидлади. Унинг со'зларига ко'ра, унга собиқ энергетика вазири Алишер Султонов раислик қилган ва унга бошқалар қатори иқтисодиёт ва молия вазирларининг о'ринбосарлари Ахадбек Хайдаров, Ботир Хо'жаев ва Бобур Абдиназаров, шунингдек, Сунатилла Бекенов ва бошқалар кирган.

Жиззакҳ Петролеум компаниясининг 49% улушини баҳолаш сезиларли даражада фарқ қилганидан со'нг, Ахадбек Ҳайдаров қайта баҳолашни таклиф қилди, аммо кузатув кенгашининг бошқа а'золари уни қо'ллаб-қувватламадилар, деди судланувчи.

Анарқуловнинг со'зларига ко'ра, бундай келишмовчиликларни ҳисобга олган ҳолда, кузатув кенгаши қайта йиг'илиб, харидорни таклиф қилиши ва баҳолаш натижалари ва битим шартларини қайта муҳокама қилиши керак эди. Бироқ, янги йиг'илиш бо'либ о'тмади.

"1 со'м ва 87 миллион доллар о'ртасидаги фарқ жуда катта", деб та'кидлади у.

Шу сабабли, Анарқулов битимни асосан тугалланмаган деб ҳисоблашини айтди.

Кейинги воқеа 106 та депозитнинг о'тказилиши ва тахминан 90 миллиард со'м қийматидаги тафовут билан бог'лиқ (Газета битим ҳақида батафсил хабар берди).

Анарқуловнинг та'кидлашича, депозитлар ро'йхати бир неча ойлик тасдиқлашдан о'тган ҳукумат қарори лойиҳасига киритилган.

Унинг со'зларига ко'ра, активлар баланс қийматида о'тказилган ва тафовут техник хусусиятга эга эди. У да'во қилинган зарар миқдорини сун'ий равишда ошириб юборилган деб та'рифлади.

Унинг со'зларига ко'ра, жараён компаниянинг юридик бо'лими томонидан назорат қилинган.

Яна бир воқеа янги эгасига о'тказилиши керак бо'лган мулклар учун ер солиг'и билан бог'лиқ.

Анарқуловнинг со'зларига ко'ра, о'тказиш бир неча йилга чо'зилган ва шу вақт ичида "О'збекнефтегаз" ер солиг'ини то'лашда давом этган. У ушбу то'ловларнинг умумий миқдорини тахминан 10,4 миллиард со'мга баҳолаган.

Анарқулов кадастр хизматини назорат қилмаслигини айтди.

У кадастр ҳужжатларини тайёрлашни нафақат "О'збекнефтегаз" учун, балки бутун мамлакат учун мураккаб масала деб та'рифлади.

Унинг фикрича, иккала томондан ҳам ҳужжатларни со'раш ва мулкни балансга о'тказиш нима учун кечиктирилганини аниқлаш керак. Агар янги эгаси ҳақиқатан ҳам солиқлар учун жавобгар эканлиги аниқланса, маблаг'ларни қайтариб олиш мумкин, деди у.

Кейин Анарқулов Шо'ртан газ-кимё мажмуасини кенгайтириш лойиҳасига о'тди, унинг со'зларига ко'ра, унинг тарихи 2018-йилда бошланган. (Газета лойиҳа ҳақида батафсил ёзган.)

Дастлаб лойиҳа бошқа жойда ко'риб чиқилган, аммо кейинчалик Бухоро вилоятидаги Қорако'л эркин иқтисодий зонасида ишлаб чиқаришни жойлаштириш ва Арк Чемисал қо'шма корхонасини ташкил этишга қарор қилинди.

Анарқуловнинг со'зларига ко'ра, "О'збекнефтегаз" Арк Чемисал қо'шма корхонасида о'з улуши сифатида 416 миллион доллар о'тказди ва 40% улушни олди.

У битимни жуда мураккаб деб та'рифлади.

У иккинчи иштирокчининг қолган 60% ҳиссаси (тахминан 660 миллион доллар) қурилиш тугагунга қадар лойиҳа давом этар экан, то'ланиши кераклигини айтди. Анарқулов инвестиция жараёнини назорат қилмаслигини ва қо'шма корхонадаги иккинчи иштирокчининг ҳаракатлари учун жавобгар бо'ла олмаслигини айтди.

У шунингдек, мас'улияти чекланган жамиятлар то'г'рисидаги қонунчиликни келтирди ва прокуратуранинг бу масалага ёндашувини асоссиз деб ҳисоблашини айтди.

Гувоҳликларнинг алоҳида қисми Узбекистан ГТЛга тегишли эди.

Анаркулов завод дизел ёқилг'иси, реактив ёқилг'и ва суюлтирилган газ каби экологик тоза синтетик суюқ ёқилг'иларни ишлаб чиқаришга мо'лжалланганини эслатди.

Унинг со'зларига ко'ра, лойиҳанинг муддатлари аввал СОВИД-19 пандемияси, кейин эса Россиянинг Украинага қарши уруши ва ташқи чекловлар туфайли кечиктирилган.

Унинг та'кидлашича, ишга туширилгандан со'нг, заводда нуқсонлар аниқланган. Энтер Энгинееринг уларни о'з ҳисобидан тузатиши керак эди.

Музокараларда Американинг Аир Продусц компанияси иштирок этди. Анаркуловнинг со'зларига ко'ра, компания зарур ишларни уч йил ичида тахминан 56 миллион долларга молиялаштиришга рози бо'лган.

У қарзни ҳисобдан чиқариш мақсадида сун'ий равишда яратилган деган назарияни рад этди.

Унинг та'кидлашича, "О'збекнефтегаз" мунтазам равишда "Катта то'ртлик" халқаро компаниялари томонидан аудиторлик текширувларидан о'тган, улар ҳам унинг дебиторлик ва кредиторлик қарзларини тасдиқлаган.

Баҳсли 21,4 миллион долларлик то'лов (пудратчи Энтер Энгинееринг компаниясининг Аир Продусцга "О'збекнефтегаз" томонидан қарзни қайтариш) бо'йича Анаркулов қарор "энг юқори даражада" келишилганини ва Президент ма'муриятига хабар берилганини айтди.

Шунинг учун, у то'ловларни мустақил равишда то'хтатиш учун ҳеч қандай асосга эга эмаслигини та'кидлади.

О'з мажбуриятларини тасвирлаб, Анарқулов компаниянинг иқтисодиёти ва молиявий барқарорлиги учун мас'ул эканлигини бир неча бор та'кидлади.

Унинг со'зларига ко'ра, "О'збекнефтегаз"да тахминан 13 000 киши иш билан та'минланган, фақат ходимлар учун харажатлар тахминан 100 миллиард со'мни ташкил этган. Солиқлар, аксиз солиг'и ва давлатга бошқа то'ловлар учун ойига яна 500-600 миллиард со'м керак бо'лган.

У газ ва нефт маҳсулотларини сотишдан олинадиган кунлик даромадни тахминан 23 миллиард со'м деб баҳолади.

Шу билан бирга, компания катта миқдордаги кредитларга хизмат ко'рсатиши керак эди.

Анарқуловнинг со'зларига ко'ра, "О'збекнефтегаз" 2024-йилдан бери қарийб 1,1 миллиард долларлик кредит қарзини то'лаган.

Унинг та'кидлашича, у ишлаган даврида бир кун ҳам иш ҳақи қарзи бо'лмаган: ходимлар мунтазам равишда ойига икки марта аванс ва асосий маош олишган.

"Менинг вазифам пул топиш эди", деб та'рифлади у о'з ролини.

Унинг со'зларига ко'ра, асосий мақсад компаниянинг қарздорликдан қочишининг олдини олиш эди.

Анарқуловдан шунингдек, Энтер Энгинееринг иштирокида компрессор стансияси қурилиши режалаштирилган Сургил лойиҳаси ҳақида со'ралди.

Хусусан, муҳокама катта газ турбинали двигателни о'рнатишга баг'ишланган эди.

Анарқулов қурилишни бевосита назорат қилмаганини, аммо у ерга ташриф буюрганини ва двигателнинг етказиб берилишини ва уни пойдеворга о'рнатиш ишларини шахсан ко'рганини айтди. У нима учун айнан шу лойиҳага тайинланганини тушунмаслигини айтди.

Махсусенергогаз билан бог'лиқ Култак ва Жанубий Кемачи воқеаларига келсак, Анарқулов "О'збекнефтегаз" ҳар йили Счлумбергер иштирокида о'з ишлаб чиқариш дастурини ишлаб чиққанини эслади.

Унинг со'зларига ко'ра, компания газ қазиб олишни давом эттириш учун янги қудуқларни қаерда қазиш ва компрессор стансияларини қаерда қуриш кераклиги бо'йича прогнозлар тайёрлаган.

Ко'плаб саволлар Афг'онистондаги Тути-Майдан газ конини о'злаштириш лойиҳасига тегишли эди.

Анарқулов О'збекистон Афг'онистон билан транспорт, энергетика ва бошқа соҳаларда ҳамкорликни кенгайтираётганини тушунтирди. Унинг та'кидлашича, қо'шни мамлакатдаги газ конлари Совет давридан бери ма'лум бо'лган.

Лойиҳани тайёрлаш учун О'збекистон делегациялари маҳаллий томон билан музокаралар олиб бориш учун Афг'онистонга сафар қилишди. Анарқулов ушбу ташрифлардан со'нг ҳисоботлар тайёрланиб, Вазирлар Маҳкамасига юборилганини та'кидлади. Шунинг учун, унинг фикрича, лойиҳа алоҳида компания менежерларининг ташаббуси эмас, балки ҳукумат даражасида муҳокама қилинган.

Унинг та'кидлашича, лойиҳа охир-оқибат зарур тасдиқларни олди.

Анарқулов баҳсли маблаг'лар мамлакат ташқарисига о'тказилмаганини, балки О'збекистондаги компания ҳисоб рақамига о'тказилганини ва у ердан Афг'онистондаги банк ҳисоб рақамига о'тказилганини та'кидлади.

Кейинчалик прокурор Афг'онистон лойиҳасини Анарқуловга қарши асосий айбловлардан бири сифатида келтирди.

Судланувчининг со'зларига ко'ра, "О'збекнефтегаз" лойиҳада иштирок этаётган "Эриелл" компаниясига бир неча йилга ва фоизлар билан тахминан 332 миллиард со'м ёки тахминан 24 миллион доллар миқдорида кредит берган. У бу маблаг'ларни "О'збекнефтегаз"нинг лойиҳада иштирок этиши учун гаров сифатида та'рифлаган.

Анаркулов турк ва хитойлик инвесторлар ҳам конга қизиқиш билдирганини, аммо Афг'онистон томони О'збекистон билан ҳамкорлик қилишдан манфаатдор эканлигини да'во қилди.

Унинг та'кидлашича, амалга ошириш механизми ёпиқ ҳукумат қарори билан белгиланган.

Прокурорнинг лойиҳа аллақачон бошланганми ёки ё'қми деган саволига Анаркулов 2025-йилда асосан ташкилий тайёргарлик ишлари олиб борилаётганини - геологик ишлар, ускуналарни етказиб бериш ва жамоани шакллантириш ишларини олиб бораётганини айтди. 2026-йилда қидирув ишларини кучайтириш режалаштирилган.

Унинг қо'шимча қилишича, "О'збекнефтегаз" узоқ вақтдан бери чет элда фаолият юритиш ва нафақат ички газ сотишдан, балки геологик қидирув, бург'улаш ва ишлаб чиқариш хизматларидан ҳам пул ишлаш имкониятларини ко'риб чиқмоқда.

Унинг со'зларига ко'ра, Афг'онистон лойиҳасидаги асосий лавозимларга О'збекистондан мутахассисларни тайинлаш режалаштирилган эди.

Лойиҳани молиялаштириш зарурлигига нима учун шубҳа қилмаслиги со'ралганда, Анаркулов коннинг о'зи узоқ вақтдан бери ма'лум бо'лганлиги ва Совет даври материаллари - хариталар, геологик ма'лумотлар ва бошқа ҳужжатлар мавжудлигини айтиб о'тди. Бундан ташқари, унинг со'зларига ко'ра, лойиҳа ҳукумат даражасида тасдиқланган ва Президент ма'мурияти хабардор қилинган.

"О'збекнефтегаз" илгари 24 миллион долларлик шунга о'хшаш кредитлар берганми ёки ё'қми деган саволга Анарқулов дарҳол эслай олмаслигини ва кейинроқ аниқлик киритиши мумкинлигини айтди.

Яна бир воқеа "Жарқо'рг'оннефт" билан бог'лиқ.

Анарқулов Вазирлар Маҳкамасининг 2020-йил февралдаги 66-сонли қарорини келтирди, унда Сурхондарё вилоятидаги ихтисослаштирилган битум мойи ишлаб чиқарадиган компанияга оид ма'лумотлар келтирилган.

Унинг со'зларига ко'ра, ҳукумат қарори активни баҳолаш учун халқаро компанияни талаб қилган.

У айблов хулосасида нима учун маҳаллий компания учун турли баҳолар киритилганини тушунмаслигини айтди.

Анарқуловнинг со'зларига ко'ра, харидор то'лов жадвалини бажармаган, шундан со'нг низо тахминан то'рт йил давом этган. Унинг та'кидлашича, "О'збекнефтегаз" қарзни ундириш учун йилига икки-уч марта судга мурожаат қилган.

Кейинчалик компания банкрот деб э'лон қилинди.

Анарқулов бу воқеани "О'збекнефтегаз" ҳар доим ҳам пудратчиларни мустақил равишда танламаганининг яна бир мисоли сифатида келтирди: ба'зи компаниялар ҳукумат қарорларида то'г'ридан-то'г'ри тилга олинган. "Биз улар билан ишлашга мажбур бо'лдик", деди у.

Яна бир эпизод Россиянинг ЭНГС компанияси (о'ша пайтда Эриеллнинг то'лиқ шо''ба корхонаси) ва Шарқий Бердах конида бург'улаш ишлари билан бог'лиқ.

Анарқуловнинг со'зларига ко'ра, харидлар қо'митаси тегишли қарорни 2023-йил 23-июлда қабул қилган.

Унинг тушунтиришича, о'ша пайтда "О'збекнефтегаз" о'зининг "О'знефтегаз Бургилаш Ишлари" бург'улаш компаниясига тахминан 500 миллиард со'м қарздор бо'лган ва унинг техник инфратузилмаси заифлигича қолган.

Кейинчалик, хизмат ко'рсатувчи компаниялар учун катта миқдордаги янги ускуналар сотиб олинди.

Анарқулов вазирлик ва Президент ма'мурияти учун газ қазиб олишнинг пасайишини то'хтатиш учун тахминан 150-180 кун ичида қудуқ қазиш зарурлигини тушунтирган тақдимот о'тказилганини хабар қилди.

Унинг та'кидлашича, гуруҳнинг о'з қуввати бунинг учун етарли эмас эди, шунинг учун хорижий компанияни ёллаш керак эди.

Бундан ташқари, Анарқуловнинг со'зларига ко'ра, ЭНГС билан шартнома у тегишли ҳудуд учун мас'улиятни о'з зиммасига олишидан олдин имзоланган.

Со'роқ пайтида Анарқуловнинг адвокати Даврон Ахматов ундан "О'збекнефтегаз" бошқарув тизимининг тузилишини ва унда компания бошқарувининг ролини тушунтиришни со'ради.

Анарқуловнинг та'кидлашича, "О'збекнефтегаз"нинг деярли барча улуши — 99,99% — давлатга тегишли бо'либ, Иқтисодиёт ва Молия вазирлиги томонидан тақдим этилади. Аксияларнинг кичик бир қисми Тошкент фонд биржасида сотилади.

Унинг со'зларига ко'ра, олий бошқарув органи аксиядорларнинг умумий йиг'илиши ҳисобланади. Кейинги даража — доимий орган бо'лган ва ко'пчилик аксиядор манфаатларини ко'злаб ишлайдиган кузатув кенгаши. Ундан пастда ижро этувчи орган — раис ва унинг о'ринбосарлари бощилигидаги бошқарув кенгаши жойлашган. Кейин департаментлар, таркибий бо'линмалар, минтақавий офислар ва шо''ба корхоналар келади.

Адвокат Анарқуловдан ижро этувчи орган кузатув кенгашининг қарорини э'тиборсиз қолдириш, уни о'з хоҳишига ко'ра қайта ко'риб чиқиш ёки унга зид ҳаракат қилиш ҳуқуқига эгами, деб со'ради.

Анарқулов бошқарув кенгашининг бундай ҳуқуққа эга эмаслигини айтди.

Унинг со'зларига ко'ра, ижро этувчи орган кузатув кенгаши қарорларида қабул қилинган ко'рсатмаларни бажаришга мажбурдир. Бошқарув кенгаши қарор мазмунини мустақил равишда о'згартира олмайди ёки уни амалга ошириш учун бошқа тартибни танлай олмайди.

Анарқулов ушбу процедура "О'збекнефтегаз" уставида ва компаниянинг ички қоидаларида мустаҳкамланганини та'кидлади.

Анарқулов шунингдек, "О'збекнефтегаз"нинг молиявий трансформациясини муҳокама қилди ва баҳолаш учун "Катта то'ртлик"дан халқаро аудит фирмалари нима учун жалб қилинганини тушунтирди.

У компания халқаро молиявий ҳисобот стандартларига (ИФРС) о'таётганини, зарур ишларни Эрнст & Ёунг амалга ошираётганини тушунтирди.

2021-2022 йилларда компания халқаро кредит рейтингларини ҳам олди. Анарқулов етакчи Фитч, С&П ва Моодй'с агентликларини келтирди.

Унинг со'зларига ко'ра, бу халқаро молиялаштиришни бевосита жалб қилиш учун зарур эди.

Илгари "О'збекнефтегаз" о'з маблаг'ларининг катта қисмини О'збекистон тикланиш ва тараққиёт жамг'армаси (УФРД), Россиянинг "Газпромбанк"и ва маҳаллий банклар, хусусан, "О'зпромстройбанк" орқали олган.

Бироқ, банклар ҳар бир йирик қарз олувчи учун максимал кредит консентрацияси бо'йича қоидаларга эга (75 миллион доллар, ба'зи ҳолларда 100 миллион доллар), "О'збекнефтегаз"нинг молиялаштириш эҳтиёжлари эса 800 миллион долларга етиши мумкин эди.

Анаркуловнинг тушунтиришича, маҳаллий банк орқали қарз олиш орқали компания банкнинг о'зи томонидан жалб қилинган хорижий ресурснинг нархини ҳам, қо'шимча маржасини ҳам самарали равишда то'лаган. Шунинг учун халқаро бозорларга то'г'ридан-то'г'ри кириш арзонроқ бо'лди.

Рейтингни олгандан со'нг, биринчи йирик молиялаштиришлардан бири Деуцче Банк томонидан бошқа банклар, жумладан, Хитой банклари билан биргаликда ташкил этилди. Анаркулов кредитнинг умумий миқдорини тахминан 250 миллион долларга баҳолади.

У шунингдек, "О'збекнефтегаз"нинг фойдаси 2023-йилдаги 623 миллиард со'мдан икки йил ичида тахминан 5,2 триллион со'мга ошганини хабар қилди.

У бунга сабаб сифатида О'збекистон ГТЛ ишлаб чиқаришининг о'сиши, Бухоро нефтни қайта ишлаш заводининг кенгайиши, АИ-92 бензинини ишлаб чиқариш, қо'шма корхоналардан дивидендлар, евробондларни жойлаштириш ва газ тарифларининг ошиши каби омилларни келтирди.

Анарқуловнинг со'зларига ко'ра, компания бир неча бор ички газ нархларини тезроқ оширишни таклиф қилган: о'ша пайтда "О'збекнефтегаз" газни тахминан 600 со'мга сотарди, ба'зи хорижий ишлаб чиқарувчилар эса тахминан 2,5 баравар юқори нарх белгилаган.

Анарқуловдан харидлар пайтида нархларни ким то'г'ридан-то'г'ри белгилагани со'ралди.

У харидлар бо'лими уларни мустақил равишда белгиламаганини айтди.

Тижорат таклифлари то'планди, давлат харидлари, онлайн до'кон ва аукционлардан фойдаланилди. Ба'зи ҳолларда ёпиқ ҳукумат қарорлари чиқарилди, бу эса махсус шартлар асосида то'г'ридан-то'г'ри харидларни амалга оширишга имкон берди.

Жиноий фитна ҳақида со'ралганда, Анарқулов тергов унга бошқа судланувчиларнинг аксарияти билан алоқадорлиги ҳақида далилларни тақдим этмаганига ишонишини айтди.

Анарқуловнинг айтишича, у жиноят иши қо'зг'атилишидан олдин ба'зи судланувчиларни билмаган.

**Сурат: Газета.**

Анарқуловдан со'нг, "О'збекнефтегаз"нинг харидлар бо'лими бошлиг'и Дилмурод Бурхонов ко'рсатма берди.

У ҳам айбини рад этди.

Бир пайтлар у о'зининг расмий ваколатлари чегаралари ҳақидаги позициясини мажозий ма'нода тушунтирди:

"Мен бир метрга сакраш учун жисмоний қобилиятга эгаман, аммо тергов менинг уч метрга сакрашимни талаб қилмоқда."

У о'з лавозими доирасида қо'лидан келган барча ишни қилганини да'во қилди: етказиб берувчиларга хатлар, эслатмалар ва мурожаатлар юбориш ва шартномалар бажарилмаган тақдирда материалларни юридик бо'лимга юбориш.

Биринчи воқеа Энтер Энгинееринг компаниясидан тахминан 5 миллион долларга ёки 64,7 миллиард со'мга иккита двигател сотиб олиш билан бог'лиқ.

Бурхоновнинг айблов хулосасига ко'ра, компанияга битта двигател керак бо'лган, аммо охир-оқибат иккита двигател сотиб олинган.

Бурхонов та'минот бо'лими у ёки бу ускунани сотиб олиш то'г'рисида мустақил равишда қарор қабул қила олмаслигини айтди.

Судланувчининг со'зларига ко'ра, унинг бо'линмасидаги иш раҳбариятнинг ко'рсатмаларига мувофиқ бошланган.

Бурхонов шунингдек, у ва бошқалар шартнома тузишда "муваффақиятга эришган" деган да'вони рад этди.

У, бошқа нарсалар қатори, двигателларни сотиб олиш учун асос сифатида Бош вазирнинг 2025-йил 20-январдаги буйруг'ини ва ундан кейинги бошқарув раисининг буйруг'ини келтирди.

"Агар буйруқда 10 та двигател сотиб олиш айтилган бо'лса, мен 10 та двигател сотиб олардим", деб тушунтирди у.

Унинг со'зларига ко'ра, ускунанинг техник ҳолатини текшириш унинг вазифаси эмас эди.

Кейинчалик муаммолар аниқланганда, Бурхонов, унинг та'кидлашича, етказиб берувчига со'ровлар юборган. Муаммони ҳал қила олмаганлиги сабабли, у юридик бо'лимга эслатма тайёрлаган, шундан со'нг низо иқтисодий судга о'тказилган.

Унинг та'кидлашича, нуқсонларнинг мавжудлиги о'г'ирликни англатмайди: бундай муаммолар да'воларни ко'риб чиқиш, о'заро келишув ёки суд орқали ҳал қилиниши мумкин.

Кейинги эпизод Россиянинг ЭНГС бург'улаш компанияси ва Шарқий Бердах конига тегишли.

Бурхонов харид комиссиясининг баённомаларини сохталаштиришда айбланмоқда.

Хусусан, прокуратура версиясига ко'ра, СОСАР, Хитой ва Қозог'истон компанияларига со'ровлар юборилмаган ёки аслида ҳеч қандай жавоб олинмаган.

Бурхонов буни рад этди.

Унинг та'кидлашича, баённома 11 комиссия а'зоси томонидан имзоланган ва йиг'илишда яна 30 га яқин мутахассис иштирок этган.

"Баённомаларни сохталаштириш учун барча 11 комиссия а'зосининг имзоларини сохталаштириш керак бо'лади", деди судланувчи.

Унинг та'кидлашича, хорижий компанияларга со'ровлар "О'збекнефтегаз"нинг корпоратив электрон почта аккаунти орқали юборилган ва жавоблар почта орқали ҳам олинган. Унинг со'зларига ко'ра, бу ма'лумотни компания билан текшириш мумкин.

Бурхонов шунингдек, 4,5 километр чуқурликдаги қудуқни бург'илаш нархини манипуляция қилиш ҳақидаги да'вога қарши чиқди.

Унинг фикрича, агар мақсад ҳақиқатан ҳам нархни сун'ий равишда о'згартириш бо'лса, бошқа чуқурликлар - масалан, 2 км ёки 5 км - учун ҳисоб-китоблар ҳам шунга о'хшаш тарзда созланиши керак бо'лади.

Бурхоновнинг ко'рсатмаларига ко'ра, тергов шунингдек, тахминан 59,8 миллиард со'млик зарарни "О'збекнефтегаз"нинг о'з бург'улаш компанияси "О'знефтегаз Бургилаш ишлари"га иш берилмаганлиги билан бог'лайди.

Бурхоновнинг та'кидлашича, унинг имкониятлари харид қо'митаси баённомаси тузилгунга қадар тахминан уч ой давомида о'рганилган.

Таҳлил натижасида мавжуд қувват етарли эмаслиги аниқланди.

Унинг та'кидлашича, харид бо'лимининг о'зи бу қарорни қабул қилмаган, аммо харид қо'митаси қарорини баённомада қайд этган.

Яна бир воқеа 37,1 миллиард со'млик Оил Равон Сервис қувурларини етказиб бериш билан бог'лиқ.

Бурхонов айбловни асоссиз деб атади.

Унинг та'кидлашича, шартнома 2023-йил январ ойида "О'збекнефтегаз"нинг собиқ раҳбари Меҳриддин Абдуллаевнинг ко'рсатмаси билан алмашинув механизми орқали тузилган.

Унинг бо'лимининг вазифаси қувурлар Муборак нефт ва газ бошқармаси омборига етиб келгунига қадар етказиб беришни назорат қилиш эди.

Бурхоновнинг со'зларига ко'ра, то'ловлар, счёт-фактуралар ва о'тказмалар Бухгалтерия ҳисоби ва корпоратив ҳисобот департаменти томонидан амалга оширилган.

"То'ловлар билан бог'лиқ ҳар қандай нарса менга тегишли эмас", деди у.

Кейинроқ, Бурхоновнинг со'зларига ко'ра, Абдуг'ани Сангинов вакили бо'лган "О'збекнефтегаз"нинг янги раҳбарияти со'ровни олгандан со'нг етказиб беришни аудит қилди. Тегишли ко'рсатмага мувофиқ, шу йилнинг июн ойида компания мутахассисларидан иборат махсус мувофиқлик гуруҳи тузилди.

Улар воқеа жойига ташриф буюришди ва ҳужжатларни ва қувурларнинг ҳақиқий ҳаракатини текширишди: маҳсулотлар аниқ қаерга етказиб берилган, улар Муборак нефт ва газ бошқармаси омборига қабул қилинганми ва кейинчалик қаерда ишлатилган.

Бурхонов буни етказиб берилган қувурлар ё'қолганлиги ёки товарлар аслида етказиб берилмасдан маблаг'лар о'тказилганлиги ҳақидаги да'воларга қарши далил сифатида келтирди. Унинг та'кидлашича, қувурлар "шунчаки ё'қолиб қолиши мумкин эмас эди": уларнинг келиши омбор ёзувларида акс эттирилиши ва уларнинг кейинги ишлатилиши компаниянинг ички бухгалтерия ҳисоби орқали кузатилиши керак эди.

Бурхоновнинг ко'рсатмаларининг то'ртинчи қисми турбина ускуналарини та'мирлаш ва янгилаш бо'йича тахминан 30 миллиард со'млик (ҚҚС билан) ишларга баг'ишланган эди.

Дастлаб, зарур ишлар Сиеменс билан узоқ вақт давомида бажарилмади. Кейинчалик, уни тезроқ - 90 кун ичида якунлашга ва'да берган немис компанияси топилди. Унинг вакили маҳаллий Оилгассервисинвест компанияси эди (унинг вакили ҳам бу ишда жавобгар).

Бу компания белгиланган муддатга риоя қилмади. Бурхоновнинг со'зларига ко'ра, шикоятлар юборилган, со'нгра юридик бо'лимга ички хат юборилган, шундан со'нг "О'збекнефтегаз" иқтисодий судга 10 миллиард аванс то'ловини қайтариш ва 4 миллиард со'м жарима то'лашни талаб қилиб да'во аризаси билан мурожаат қилган.

Унинг со'зларига ко'ра, Оилгассервисинвест аллақачон бу суммани то'лаган.

7-август куни ко'рсатма берган охирги судланувчи 2020-йилдан 2025-йилгача Энтер Энгинееринг компаниясининг собиқ бош директори Улуг'бек Усмонов бо'лган.

У шунингдек, ҳар қандай қонунбузарликни бутунлай рад этди.

Усмонов компанияда раҳбарлик лавозимида ишлаганида, асосан қурилиш учун мас'ул бо'лганини айтди.

Унинг та'кидлашича, молиявий масалалар, банк иши, маблаг'ларни бошқариш, молиявий ҳужжатларни имзолаш ва муҳрдан фойдаланиш Энтер Энгинеерингнинг Сингапурдаги шо''ба корхонасидан ишончнома асосида иш олиб борувчи Алфонсо Тенгсога ишониб топширилган.

2025-йил январ ойида тадбиркор Бахтиёр Фозилов компаниянинг бош директори бо'лди ва Усмонов унинг маслаҳатчиси сифатида ишлашда давом этди.

Усмоновнинг со'зларига ко'ра, бу лавозимда унинг вазифалари раҳбарият ко'рсатмаларини етказиш, лойиҳанинг бориши ҳақида ма'лумот то'плаш ва Фозиловга ҳисобот беришдан иборат эди.

Усмонов прокуратуранинг жиноий фитна назариясига алоҳида то'хталди.

У ишда ко'рсатилган шахсларнинг фақат бир нечтасини, жумладан, Шаҳзод Алиризаевни (у судланувчи сифатида ко'рсатилмаган) шахсан билишини айтди. Унинг та'кидлашича, у бошқа бир қатор судланувчиларни фақат сиртдан билган ёки улар билан биринчи марта жиноят иши давомида учрашган.

Шунинг учун у қо'шма жиноий фитна ҳақидаги да'вони асоссиз деб ҳисоблайди.

Усмоновнинг та'кидлашича, "О'збекнефтегаз" ва Энтер Энгинееринг о'ртасидаги асосий музокаралар бевосита Бахтиёр Фозилов ва Баходиржон Сидиқов томонидан олиб борилган.

**Ўзбекистон ГТЛ. Сурат: Президент матбуот хизмати.**

Ҳодисалардан бири Энтер Энгинееринг компаниясининг Аир Продусц олдидаги қарзи ва Узбекистан ГТЛ лойиҳаси доирасида тахминан 21,4 миллион доллар миқдорида тўлов билан боғлиқ (Энтер Энгинееринг компаниясининг пудратчи қарзини "Ўзбекнефтегаз" томонидан Аир Продусц олдида кафолатлаш ва кейинчалик қайтариш).

Усмонов тегишли шартномани тузишда иштирок этмаганлигини ва бу масала билан боғлиқ молиявий келишувларда иштирок этмаганлигини айтди. Унинг сўзларига кўра, Бахтиёр Фозилов Усмонов ГТЛ билан боғлиқ барча масалаларда ва Аир Продусц билан музокаралар ва келишувларда бевосита иштирок этган.

Усмоновнинг ўзи, унинг сўзларига кўра, баъзи ҳужжатларнинг мазмуни ва қарзни тўлаш механизми ҳақида фақат дастлабки тергов давомида билиб олган.

Усмонов тўловларни тасдиқлаш ёки рад этиш ваколатига эга эмаслигини яна бир бор таъкидлади.

У Энтер Энгинееринг компаниясида ишлаган пайтида асосан қурилиш учун масъул бўлганини ва тўловларни мустақил равишда тасдиқлаш, рад этиш ёки қайта ишлаш ваколатига эга эмаслигини яна бир бор таъкидлади. Унинг сўзларига кўра, молиявий масалалар, банк иши ва маблағларни бошқариш компаниянинг бошқа мансабдор шахслари томонидан назорат қилинган.

Кейинчалик, Фазиловнинг маслаҳатчиси бо'либ ишлаётганида, Усмонов Энтер Энгинееринг компаниясининг Аир Продусц компаниясига қарзини то'лаши кераклигини билиб олди. Унинг со'зларига ко'ра, у раҳбариятга қарздорликдан қочишни ва зарур маблаг'ларни ажратишни маслаҳат берган, чунки у хорижий шерик олдидаги мажбуриятларини бажаришни муҳим деб билган.

Бироқ, Усмоновнинг та'кидлашича, унга бу масалага аралашмаслик айтилган. У маслаҳатчи сифатида фақат ма'лумот етказиши ва тавсиялар бериши мумкинлигини, аммо компания маблаг'ларини бошқариш ёки то'лов қарорларини қабул қилиш ваколатига эга эмаслигини тушунтирди.

Кейинги эпизод Жанубий Тандирчада компрессор стансияси қурилиши билан бог'лиқ эди.

Усмонов шартноманинг умумий қийматини тахминан 77 миллион долларга баҳолади. Унинг со'зларига ко'ра, ишларнинг аксарияти бажарилган.

У қолган 8,8 миллиард со'мни о'г'ирланган маблаг'лар эмас, балки бухгалтерия ёзувларида акс эттирилган қарздорлик деб та'рифлади.

Унинг со'зларига ко'ра, иш давом этди, стансия қурилди, аммо "О'збекнефтегаз" қурилиш майдончасидаги камчиликлар туфайли бажарилган ишларнинг бир қисмини рад этди.

Камчиликлар тузатилгандан ва тегишли ҳужжатлар имзолангандан со'нг, Усмоновнинг та'кидлашича, қарзни то'лаш керак.

У барча суммалар бухгалтерия ёзувларида акс эттирилганини ва ундирилиши мумкинлигини та'кидлади.

Шу муносабат билан Усмонов суддан Жиноят-процессуал кодексининг 83-моддаси бо'йича уни оқлашни со'ради.

Сургил лойиҳасига келсак, Усмонов ҳам айбловларни рад этди.

У шартнома қиймати тахминан 78 миллион долларни, баҳсли сумма эса тахминан 8,5 миллион долларни ёки 119 миллиард со'мни ташкил этганини айтди.

У шартномада ко'зда тутилган ишларнинг бир қисми о'злаштириш туфайли эмас, балки лойиҳани молиялаштиришнинг етарли эмаслиги сабабли бажарилганини айтди.

Усмонов, унинг со'зларига ко'ра, мижоздан олинган маблаг'лар Энтер Энгинееринг доирасида қандай тасдиқлангани ҳақида батафсил ма'лумот берди. Маблаг'ларни олгандан со'нг, зарур то'ловларни, хусусан, ускуналар, материаллар сотиб олиш ва қурилиш ишларини молиялаштириш учун махсус реестрлар тузилди. Ушбу реестрлар тасдиқлаш учун Бахтиёр Фозиловга юборилди.

Усмоновнинг со'зларига ко'ра, фақат Фозиловнинг розилигидан кейин тегишли маблаг'лар ма'лум бир лойиҳага ажратилиши мумкин эди. Агар реестр тасдиқланмаган ёки маблағ ажратилмаган бўлса, лойиҳа гуруҳи ускуналарни ўз вақтида сотиб ололмаган ва режалаштирилган даражада ишларни давом эттира олмаган.

Судланувчининг таъкидлашича, бу Сургилдаги кечикишни тушунтирди. Унинг таъкидлашича, “Ўзбекнефтегаз”дан маблағларнинг келиб тушиши ўз-ўзидан бутун сумма автоматик равишда ушбу лойиҳага тўғридан-тўғри ажратилган дегани эмас: маблағларнинг кейинги тақсимланиши Энтер Энгинееринг ичида содир бўлган ва компания раҳбариятининг қарорларига боғлиқ бўлган.

Усмонов бу маблағларни шахсан бошқармаганлигини ёки улар қайси лойиҳаларга ажратилишини аниқламаганлигини таъкидлади.

“Пул қаерга кетганини ёки қандай тақсимланганини билмайман”, деди у.

Судланувчи баҳсли сумма изсиз йўқолмаганини ва маблағларнинг ҳаракати Энтер Энгинеерингнинг бухгалтерия ёзувлари ва ёзувлари ёрдамида текширилиши мумкинлигини таъкидлади. Унинг таъкидлашича, тўлов регистрлари, квитансиялар ва кейинги тақсимлашлар компаниянинг бухгалтерия ҳисобида акс эттирилиши керак.

Усмонов шунингдек, бажарилмаган лойиҳа мажбуриятлари балансда қолганини ва ишни якунлаш, мажбуриятларни қоплаш ёки тегишли суммаларни ундириш орқали ҳал қилиниши мумкинлигини таъкидлади. Шунинг учун у 119 миллиард сўмлик сумманинг тўлиқ зарар сифатида таснифланишига қўшилмади.

Алоҳида ҳодиса тахминан 111,7 миллиард сўмлик йирик Бакер Ҳугҳес газ турбинаси ускуналари билан боғлиқ эди.

Усмоновнинг таъкидлашича, ускуна ҳақиқатан ҳам Ўзбекистонга келган, бу божхона ҳужжатлари билан тасдиқланган.

2024-йил кузида двигател Сургил конидаги компрессор станциясининг пойдеворига ўрнатилди.

У унинг ўлчамларини тасвирлаб берди, қурилманинг баландлигини суд мажлиси ўтказилган суд залидаги тахминан иккита хона билан таққослади. Двигател учун алоҳида бино қурилди ва шамоллатиш тизими ўрнатилди.

Ишга туширилгандан сўнг, бахциз ҳодиса юз берди.

Усмоновнинг сўзларига кўра, хорижий мутахассис ускунани ўрнатиш ёки ишга тушириш пайтида пластик технологик вилкаларга оид хатога йўл қўйган. Бу мой билан боғлиқ муаммоларга олиб келди, ҳарорат тахминан 210 даража Селсийга кўтарилди ва двигател ишламай қолди.

2025-йил ноябр ойида у таъмирлаш учун Флоренсияга юборилди.

Усмоновнинг со'зларига ко'ра, та'мирлаш компаниясининг хатига ко'ра, ускуналар 2026-йил декабр ойида та'мирдан со'нг О'збекистонга қайтарилиши керак.

Унинг фикрича, бу ҳодисани о'г'ирлик деб ҳисоблаш мумкин эмас: двигател мавжуд, мамлакатга импорт қилинган, о'рнатилган ва кейин иш пайтида ишдан чиққан.

Яна бир ҳодиса иккита сун'ий интеллект двигатели (компрессор станцияларида бензин қуйиш учун ишлатилади) билан бог'лиқ бо'либ, Усмоновнинг со'зларига ко'ра, уларнинг қиймати терговда зарарлар таркибига киритилган. Бу Энтер Энгинееринг компанияси "О'збекнефтегаз"га сотган иккита янги двигател. Унинг та'кидлашича, тегишли шартнома тузилгунга қадар у энди компаниянинг операцион бошқарувида иштирок этмаган ва битим тафсилотларидан бехабар эди.

Усмоновнинг со'зларига ко'ра, двигателлардан бири аслида ишлаётган, иккинчиси эса омборда бо'лган. Шунинг учун у нима учун иккала двигателнинг қиймати зарар деб ҳисобланишини тушунмайди. "Тергов зарар миқдорини оширишга ҳаракат қилмоқда", деб тахмин қилди у.

Усмоновнинг со'зларига ко'ра, у агрегатлардан бирининг ишдан чиқиши ҳақида кейинроқ билган.

Носозлик кафолат муддати давомида содир бо'лган. Унга келган ма'лумотларга ко'ра, двигателга бегона жисм кирган.

Та'мирлаш ишлари Украинанинг Мотор Сич компанияси томонидан амалга оширилиши керак эди.

Компания жиҳозни текшириш учун Украинага юборишда туриб олди, чунки унинг фикрига ко'ра, бундай текшириш учун зарур шарт-шароитлар О'збекистонда мавжуд эмас эди. О'збекистон томони текширувни ички бозорда о'тказишни хоҳлади.

Усмоновнинг со'зларига ко'ра, низо ҳозирда судда ко'риб чиқилмоқда.

У шунингдек, бу борада оқловни со'ради.

Яна бир масала тахминан 3,8 миллиард со'млик дизел ёқилг'иси билан бог'лиқ эди.

Усмонов тегишли шартномалар тузилган пайтда Фазилов компанияни амалда бошқарганини, Тенгсо эса молиявий масалаларни ҳал қилганини яна бир бор та'кидлади.

У маслаҳатчи бо'лган ва шартномадан бехабар эди.

Бироқ, Усмонов Энтер Энгинееринг компаниясига ёқилг'и етказиб беришни компаниялар о'ртасидаги одатий бизнес муносабатлари сифатида та'рифлади.

Унинг со'зларига ко'ра, кейинчалик Энтер Энгинееринг ёқилг'и қарзини то'лиқ то'лаган.

Усмонов тергов унга бог'лаган мулк инвентаризацияси натижаларига алоҳида э'тироз билдирди.

Унинг та'кидлашича, инвентаризацияда унинг кичик ва икки акасининг мулки, жумладан, улар мерос қилиб олган мулки ҳам бор эди.

Усмоновнинг со'зларига ко'ра, ака-укалардан бири қурилишда иштирок этади. Ба'зи квартиралар ҳали ҳам унинг номига ро'йхатдан о'тган, чунки харидорлар уларни бо'либ-бо'либ то'лаш асосида сотиб олишган. То'лиқ то'лов амалга оширилгандан со'нг, мулклар харидорларга қайта ро'йхатдан о'тказилиши керак.

Усмоновнинг со'зларига ко'ра, унинг хотинига ро'йхатдан о'тган машина ва мулк ҳам у томонидан сотиб олинмаган. Хусусан, машиналардан бири отаси томонидан сотиб олинган ва хотинининг номига ро'йхатдан о'тказилган.

Судланувчи тергов томонидан ро'йхатга олинган барча мулк шахсан унга тегишли ёки гумон қилинаётган жиноятлардан тушган маблаг' эвазига сотиб олинганлигини рад этди.

Суд мажлиси охирида "О'збекнефтегаз"нинг собиқ раҳбари Баҳодиржон Сидиқовнинг манфаатларини ҳимоя қилувчи адвокат Хусанов судга мижозига нисбатан эҳтиёт чорасини о'згартиришни со'раб мурожаат қилди.

Ҳимоячининг аргументларидан бири судланувчининг сог'лиг'и эди. Адвокат ҳимоячининг со'зларига ко'ра, Сидиқовнинг ҳибсда сақланиши унинг учун қо'шимча хавф туг'дираётганини та'кидлади.

Бундан ташқари, ҳимоячи Сидиқовнинг ҳибсда сақланишининг қонунийлигини шубҳа остига қо'йди. У шу йилнинг январ ойида ҳибсга олинган пайтда судланувчи Қорақалпоғистон Жўқорғи Кенгеси аъзоси бўлганини ва депутатлик дахлсизлигидан фойдаланганини эслади.

Адвокатнинг сўзларига кўра, Сидиқов ҳибсга олинишидан олдин депутат учун белгиланган тартиб бажарилмаган. Ҳимоя томони буни унинг депутатлик дахлсизлигини бузиш ва уни судгача ушлаб туришни ўзгартириш фойдасига қўшимча аргумент деб билади.

Адвокат суддан иккала ҳолатни ҳам — Сидиқовнинг соғлиғи ва ҳибсга олиш тартибини бузиш ҳақидаги аргументларни — кўриб чиқишни ва уни ҳибсдан озод қилишни, амалдаги судгача ушлаб туриш чорасини енгилроқ чора (гаров, уй қамоғи ёки бошқа) билан алмаштиришни сўради.

Суд суд мажлисида илтимоснома бўйича тўғридан-тўғри қарор чиқармади ва бу борадаги қарор кейинги суд мажлисида қабул қилинишини айтди.