Ўзбекистонда яйловлар тоифаларга ажратилади: айримларида чорва боқиш тақиқланяпти
Президентнинг 2026-йил 14-октябрдаги ПҚ–374-сонли қарорига кўра, Ўзбекистонда яйлов ерларидан фойдаланишнинг янги тартиби жорий этилади
Ўзбекистонда яйловлар тоифаларга ажратилади: айрим ҳудудларда чорва боқиш тақиқланади
Ўзбекистонда яйлов ерларидан фойдаланишнинг янги тартиби жорий этилади. Президентнинг 2026-йил 14-октябрдаги ПҚ–374-сонли қарорига мувофиқ, яйловлар ҳолатига қараб уч тоифага бўлинади, чорвачилик хўжаликларини қўллаб-қувватлаш ҳамда ерларни тиклаш бўйича қўшимча чоралар кўрилади.
Янги тартибга кўра, яйловлар «яшил», «сариқ» ва «қизил» ҳудудларга ажратилади. «Яшил» ҳудудларда чорва молларини ўтлатишга рухсат берилади. «Сариқ» ҳудудларда яйлов ҳолатини сақлаш мақсадида алмашлаб ўтлатиш мажбурий бўлади. «Қизил» ҳудудларда эса чорва боқишга камида уч йилга мораторий жорий этилади.
2027-йил 1-январдан бошлаб бир бош йирик ёки майда шохли мол учун зарур яйлов майдони меъёрлари геоботаник таҳлил асосида, ҳудудлар кесимида беш гектардан ошмаган миқдорда белгиланади. Ушбу меъёрларни Чорвачилик агентлиги тасдиқлайди.
Қарорда маҳаллалар учун жамоат яйловларини ташкил этиш ҳам назарда тутилган. Бундай ерлар халқ депутатлари туман ва шаҳар кенгашлари қарорлари асосида маҳалла фуқаролар йиғинларига 49 йил муддатга бепул ижарага берилади. Уларга нисбатан ер солиғининг нол ставкаси қўлланади.
Шунингдек, 2028-йил 1-январдан яйловларни суғурталаш тизими жорий қилинади. Суғурта мукофотининг 50 фоизини яйловдан фойдаланувчилар, қолган ярмини эса Қишлоқ хўжалиги суғурта жамғармаси давлат буджетидан ажратиладиган маблағлар ҳисобидан қоплайди.
2026-йил 1-октябрдан ҳисобланган яйлов ижара тўловлари тўлиқ ҳудудий яйлов хўжаликларига йўналтирилади. Қашқадарё вилоятининг Нишон ва Ғузор туманларидаги яйловларда эса 2027-йил 1-мартгача сунъий йўлдош орқали кузатув тизими тажриба тариқасида жорий этилади.
Бундан ташқари, 2026–2028 йилларда Бухоро чўл-яйлов озуқабоп ўсимликлари илмий-ишлаб чиқариш маркази томонидан 4 100 гектар уруғчилик майдонларини ташкил этиш режалаштирилган.
Қарорга мувофиқ, деградацияга учраган яйловлар майдонини 2026-йил охиригача 10 фоизга, 2027-йил якунигача эса камида 20 фоизга қисқартириш мақсад қилинган.