Ўзбекистонда пенсия ислоҳоти яқинлашмоқда
Ўзбекистонда пенсия тизимида кенг кўламли ўзгаришлар тайёрланмоқда. Иқтисодиёт ва молия вазирлиги томонидан ишлаб чиқилган Президент фармони лойиҳаси Regulation.gov порталида деярли 62 минг марта кўрилди, 1,5 мингдан ортиқ фойдаланувчи уни қўллаб-қувватлади. Агар ҳужжат қабул қилинса, пенсияга чиқиш учун минимал иш стажи 7 йилдан 15 йилгача оширилади. Уни ошириш 2027 йилдан бошлаб ҳар йили амалга оширилади — 2034 йилга келиб талаб 15 йилга етади. Иш стажи […]
Ўзбекистонда пенсия ислоҳоти яқинлашмоқда
Ўзбекистонда пенсия тизимида йирик ўзгаришлар тайёрланмоқда. Иқтисодиёт ва молия вазирлигининг президент фармони лойиҳаси Regulation.gov порталида аллақачон қарийб 62 минг марта кўрилди, 1,5 мингдан ортиқ фойдаланувчи эса уни қўллаб-қувватлади.
Агар ҳужжат қабул қилинса, пенсия тайинлаш учун минимал иш стажи 7 йилдан 15 йилгача оширилади. Ошириш 2027 йилдан бошлаб ҳар йили босқичма-босқич жорий этилади — 2034 йилга келиб талаб 15 йилга етади.
Иш стажи етарли бўлмаган шахслар учун ёшга доир нафақа сақлаб қолинади. Бироқ, уни фақат умумий белгиланган пенсия ёшига тўлгандан кейин беш йил ўтгач олиш мумкин бўлади.
Шу билан бирга, пенсияни ҳисоблаш тартиби ҳам ўзгаради. 2027 йилдан бошлаб ҳисобга олинадиган иш ҳақи даври ҳар йили беш йилдан бир йилга оширилади. Натижада ҳисоб-китоб 20 йиллик давр учун амалга оширилади. Бунда энг кам даромад олинган 10 фоизлик даврни чиқариб ташлаш таклиф этилмоқда.
Пенсияга кечроқ чиқиш молиявий жиҳатдан қўшимча рағбатлантирилади. 2028 йил апрель ойидан бошлаб ҳисобга олинадиган иш ҳақининг юқори чегараси базавий миқдорнинг 12 бараваридан 13 бараваригача оширилади. Пенсияга чиқиш олти ойга кечиктирилганда у 14 бараварни, бир йилга кечиктирилганда эса 15 бараварни ташкил этади.
### Жамғармалар — шахсий мулкка айланади
2027 йилдан бошлаб давлат фуқароларга ихтиёрий пенсия жамғармалари учун қўшимча ҳақ тўлашни режалаштирмоқда: иш ҳақининг 5 фоизи миқдорида бадал тўланганда, бюджет кўмаги 50 фоизгачани ташкил этади.
Иш ҳақининг базавий миқдорнинг 15 бараваридан юқори бўлган қисми учун ижтимоий солиқнинг 1 фоизи жамғариб бориладиган ҳисобвараққа йўналтирилади. 2033 йилдан бошлаб бу кўрсаткич 2 фоизни, 2040 йилдан эса 3 фоизни ташкил этади.
Жамғармалар ва уларни инвестиция қилишдан олинган даромадларни мерос қилиб қолдириш ҳуқуқи билан фуқаронинг шахсий мулки деб тан олиш таклиф этилмоқда. 2030 йилдан бошлаб улардан оғир касалликларни даволаш ва ипотека бўйича бошланғич бадал учун фойдаланишга рухсат берилади.
Шу билан бирга, жамғариб бориладиган тизимни «Халқ банки»дан Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги Пенсия жамғармасига ўтказиш режалаштирилмоқда.
Лойиҳа ҳозирда жамоатчилик муҳокамасида бўлиб, унга ўзгартиришлар киритилиши мумкин.