Мирзиёев пенсия тизимини ислоҳ қилишга тайёргарлик кўришни буюрди
Президент пенсия тизимини ислоҳ қилиш бўйича таклифларни кўриб чиқди ва хусусий ва корпоратив пенсиялар тўғрисидаги қонун лойиҳасини тайёрлашни буюрди.
Мирзиёев пенсия тизимини ислоҳ қилишга тайёргарлик ко'ришни топширди
Тошкент, О'збекистон (UzDaily.uz) — О'збекистон Президенти Шавкат Мирзиёев пенсия тизимини ислоҳ қилиш бо'йича таклифларни ко'риб чиқди. Асосий ё'налишлар қаторига жамг'арма, хусусий ва корпоратив пенсия тизимларини ривожлантириш, пенсия ҳисоблаш тартибларини такомиллаштириш ва фуқароларнинг жамг'арма тизимида иштирок этиши учун қо'шимча раг'батлантиришни яратиш киради.
Тақдимотда со'нгги о'н йил ичида мамлакатда пенсиялар 3,3 бараварга ошганлиги ва ҳозирги кунда минимал пенсия миқдори 878 000 со'мни ташкил этгани, бу эса 715 000 со'м миқдорида белгиланган минимал исте'мол харажатлари даражасидан ошиб кетгани та'кидланди. 2021-йилгача 1,1 миллион фуқаронинг пенсиялари 400 000 со'мдан паст эди.
Жамг'арма пенсия тизимлари ривожланган мамлакатларда пенсия жамг'армалари иқтисодиётга узоқ муддатли инвестицияларнинг муҳим манбаи эканлиги та'кидланди. О'збекистонда ҳам шунга о'хшаш салоҳият мавжуд бо'лиши кутилмоқда. Ушбу ёндашув Халқаро валюта жамг'армаси, Жаҳон банки, Осиё тараққиёт банки ва Халқаро меҳнат ташкилоти мутахассислари томонидан қо'ллаб-қувватланади.
Ҳозирги вақтда фуқароларнинг иш ҳақининг 0,1 фоизи уларнинг жамг'арма пенсия ҳисобларига о'тказилади ва бу маблаг'ларнинг йиллик даромади 10 фоизни ташкил этади, бу банк омонатларидан олинадиган даромаднинг деярли ярмига тенг. Шу муносабат билан, жамг'арма тизимининг жозибадорлигини ошириш учун янги механизмлар таклиф қилинди.
Хусусан, ойлик маоши 7,6 миллион со'мгача бо'лган ва даромадининг 5 фоизини ихтиёрий равишда жамг'арма пенсия ҳисобларига о'тказадиган фуқаролар о'з даромадларининг қо'шимча 2,5 фоизини давлатдан олишлари таклиф қилинмоқда. 7,6 миллион со'мдан юқори иш ҳақига эга ходимлар учун уларнинг номидан то'ланган ижтимоий солиқнинг 1 фоизини жамг'арма ҳисобларига о'тказиш таклиф қилинмоқда.
Алоҳида таклифлар то'плами пенсия ҳисоблаш тартибини такомиллаштиришга тегишли. Ҳозирги вақтда пенсия миқдори со'нгги о'н йил ичидаги ҳар қандай беш йиллик иш ҳақи асосида белгиланади, бунда 6 миллион со'мдан ортиқ даромад ҳисобга олинмайди. Ишлаб чиқувчиларнинг фикрига ко'ра, ушбу процедура ба'зи ҳолларда пенсия миқдорининг камайишига олиб келади.
Пенсияларни ҳисоблашда ҳисобга олинадиган муддатни беш йилдан йигирма йилгача ошириш, шу билан бирга кам даромадли айрим даврларни ҳисоблашдан чиқариб ташлаш таклиф қилинмоқда. Бундан ташқари, 2027-йилдан бошлаб пенсияларни ҳисоблашда ҳисобга олинадиган максимал иш ҳақини 6 миллион со'мдан 6,6 миллион со'мгача ошириш режалаштирилган. Бу янги нафақага чиқаётган фуқаролар учун пенсияларни тахминан 8 фоизга ошириши тахмин қилинмоқда.
Президент таклиф қилинаётган о'згаришлар миллионлаб фуқароларнинг манфаатларига та'сир қилишини ва ижтимоий-иқтисодий та'сирларни чуқур баҳолашни талаб қилишини та'кидлади. У аҳоли, мутахассислар, оммавий ахборот воситалари ва блогерлар иштирокида ислоҳотларнинг кенг жамоатчилик муҳокамасини ташкил этиш, шунингдек, ислоҳотларнинг мақсадлари ва кутилаётган натижаларини аниқлаштиришни та'минлаш бо'йича ко'рсатма берди.
Тақдимотдан со'нг мас'ул идораларга халқаро тажрибани о'рганиш ва О'збекистонда хусусий ва корпоратив пенсия тизимларини яратиш то'г'рисидаги қонун лойиҳасини тайёрлаш топширилди.