Ўзбекистонда кичик бизнесни текширишга уч йиллик мораторий жорий этилди

Ўзбекистонда кичик бизнес субъектларини текширишга уч йиллик мораторий ўрнатилди

Ўзбекистонда кичик тадбиркорлик субъектлари фаолиятида текширувлар ўтказишга уч йиллик тақиқ жорий этилди.

Бунда бир қатор истиснолар, жумладан, жиноят ишлари доирасидаги текширувлар, фуқаролар соғлиғи ва меҳнат муҳофазаси масалалари, фуқароларнинг мурожаатлари, ҚҚСни қайтариш ва корхоналарни тугатиш билан боғлиқ текширувлар кўзда тутилган.

Бу ҳақда Президентнинг «Ўзбекистон Республикаси Президентининг тадбиркорлар билан VI очиқ мулоқотида белгиланган вазифаларни амалга ошириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги Фармонида сўз боради.

Мораторий амал қилиш даврида кичик тадбиркорлик субъектлари фаолиятини текшириш, назарда тутилган ҳолатлардан ташқари, ноқонуний ҳисобланади. Ноқонуний текширишлар ўтказилишига йўл қўйган шахслар жавобгарликка тортилади.

Текширувлар жиноят ишлари доирасида, шунингдек, фаолиятнинг инсон соғлиғига таъсири ва меҳнат қонунчилигига риоя этилиши билан боғлиқ масалаларни ўрганиш учун сақланиб қолади.

Бундан ташқари, фуқароларнинг мурожаатлари, қўшилган қиймат солиғини ноқонуний қайтариш масалалари ва тадбиркорлик субъектларини тугатиш муносабати билан истиснолар назарда тутилган.

Мораторий амал қилиш даврида Бизнес-омбудсман — Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакил «Самарали назорат» тадбирларини ўтказади.

Ушбу ишлар доирасида бевосита жойларда назорат қилувчи органларнинг сўнгги уч йил ичида тадбиркорлик субъектларини текшириш бўйича фаолияти ўрганилади. Мутахассислар ўтказилган текширувлар материалларини ўрганиб, қонунчиликка риоя этилишини баҳолайдилар.

Агар таҳлил давомида назорат қилувчи органлар томонидан қонунбузилиш ҳолатлари аниқланса, уларга нисбатан тегишли чоралар кўрилади. Хусусан, текширишлар ўтказиш тартиби бузилганлиги ёки ноқонуний аралашув фактлари аниқланган тақдирда, тадбиркорларнинг бузилган ҳуқуқларини тиклаш чоралари кўрилади.

Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Бизнес-омбудсман аппарати бўлим бошлиғи Ботир Усмоналиев кичик бизнес субъектлари умумий тадбиркорлик субъектлари сонининг 99 фоизини ташкил этишини таъкидлади.

Унинг сўзларига кўра, текширувнинг ўзи тадбиркорлар учун қўшимча босим ва юклама яратади. Ҳатто ишини энди бошлаётган ёки бозорда анчадан бери фаолият юритаётган компаниялар ҳам фаолиятнинг айрим босқичларида хатоларга йўл қўйиши мумкин.

Бундай ҳолларда тадбиркор бор эътиборини бизнесни ривожлантириш ва кенгайтиришга эмас, балки аниқланган ёки тахмин қилинаётган камчиликларни бартараф этишга қаратишга мажбур бўлиши мумкин.

Ботир Усмоналиевнинг баҳолашича, уч йиллик мораторий кичик бизнес субъектларига текширувлардан қўрқмасдан ишлаш ва ўз ресурслари ҳамда саъй-ҳаракатларини ривожланишга йўналтириш имконини беради.

Бунинг эвазига тадбиркорлар ўз фаолиятини кенгайтириши ва аста-секин бизнеснинг кейинги босқичларига — кичикдан ўртага, сўнгра йирик тадбиркорликка ўтиши мумкинлиги тахмин қилинмоқда.

Бизнеснинг турли тоифалари учун алоҳида имкониятлар ва талаблар назарда тутилган. Ботир Усмоналиев кичик бизнес субъектларига мисол сифатида дўконлар, хизмат кўрсатиш соҳаси корхоналари, туристик агентликлар ва бошқа компанияларни тилга олди.

Кичик бизнес тоифасидан ўрта ёки йирик бизнесга ўтишда тадбиркор тегишли тоифа учун назарда тутилган имтиёзлар ва талабларни ҳисобга олган ҳолда ишлайди. Махсус кичик бизнес учун яратилган имкониятлар юқорироқ даражадаги корхоналар учун етарли бўлмайди.

Шу тариқа, жорий этилган мораторий кичик бизнесга маъмурий юкламани камайтириш ва уни янада ривожлантириш учун шароит яратишга қаратилган чора сифатида баҳоланмоқда.