Кичик бизнес Ўзбекистон ЯИМининг ярмини таъминлади
О&лсқуо;збекистонда кичик бизнеснинг ЯИМдаги улуши 50,5 фоизга етди. Ярим йилда 44 мингта янги кичик корхона ва микрофирма ташкил этилди.
**Ўзбекистон ЯИМининг ярмини кичик бизнес таъминлади**
Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — Ўзбекистонда кичик тадбиркорлик субьектларининг ялпи ички маҳсулотдаги улуши 2026-йил январ-июн ойларида 50,5 фоизга етди. Бу даврда улар томонидан яратилган қўшилган қиймат ҳажми 518,7 триллион сўмни ташкил этди. Бу маълумотлар Ўзбекистон Республикаси Миллий статистика қўмитаси ҳисоботида келтирилган.
2026-йил 1-июл ҳолатига кўра, мамлакатда жами 1 236,1 мингта кичик тадбиркорлик субьекти фаолият юритган. Уларнинг таркиби қуйидагича: 526,7 мингтаси кичик корхоналар ва микрофирмалар (шу жумладан фермер ва деҳқон хўжаликлари), 375,1 мингтаси якка тартибдаги тадбиркорлар, 334,4 мингтаси деҳқон хўжаликлари, 23,2 мингтаси ҳунармандлар, 5,1 мингтаси оилавий тадбиркорлар ва 1,1 мингтаси импорт товарлари сотувчилари.
Аҳолининг ҳар 1000 нафарига 32,2 та кичик тадбиркорлик субьекти тўғри келади. Кичик бизнес зичлиги бўйича энг юқори кўрсаткичлар Тошкент шаҳрида (50,4 та), Хоразм вилоятида (46,3 та), Сирдарё вилоятида (41,1 та) ва Навоий вилоятида (38,1 та) қайд этилган.
Йилнинг биринчи ярмида мамлакатда фермер ва деҳқон хўжаликларини ҳисобга олмаганда 44 мингта янги кичик корхона ва микрофирма ташкил этилди. Энг кўп янги компаниялар савдо (15 657 та), саноат (5450 та), қишлоқ, ўрмон ва балиқчилик хўжалиги (5368 та), шунингдек яшаш ва овқатланиш хизматлари (4115 та) соҳаларида очилган.
**Қишлоқ хўжалиги ва қурилиш деярли тўлиқ кичик бизнесга боғлиқ**
Кичик тадбиркорликнинг энг катта ҳиссаси қишлоқ, ўрмон ва балиқчилик хўжалигига тўғри келади. Ушбу соҳада кичик бизнес улуши умумий ишлаб чиқариш ҳажмининг 95,4 фоизини ташкил этган. Қиймат ифодасида бу 257,1 триллион сўмга тенг бўлиб, ўсиш 4,2 фоизни ташкил этган.
Қурилиш соҳасида кичик бизнес улуши 76,9 фоизга етган. Унда 143,9 триллион сўмлик маҳсулот ва хизматлар яратилган, ўсиш 12,9 фоизни ташкил этган. Хизматлар соҳасида кичик тадбиркорлик улуши 76,6 фоизга, ҳажми 374,2 триллион сўмга етган ва 15,8 фоизга ўсган. Ташиш, сақлаш, ахборот ва алоқа соҳаларида эса кичик бизнес улуши 58,2 фоизни ташкил этган.
Саноатда кичик тадбиркорлик субьектлари 180,3 триллион сўмлик маҳсулот ишлаб чиқарган. Бу мамлакатдаги умумий саноат ишлаб чиқаришининг 28,3 фоизига тенг бўлиб, ўтган йилнинг мос даврига нисбатан 8,2 фоизга кўп.
Чакана савдо ҳам асосан кичик бизнес ҳиссасига тўғри келади. Унинг товар айланмасидаги улуши 80,3 фоизга, ҳажми 202,1 триллион сўмга етган ва 18 фоизга ўсган.
Кичик тадбиркорлик субьектлари томонидан ўзлаштирилган асосий капиталга инвестициялар ҳажми 22,4 фоизга ошиб, 225,3 триллион сўмни ташкил этган. Бу мамлакатдаги барча инвестицияларнинг 66,5 фоизига тенг.
**Ташқи савдонинг қарийб ярми кичик бизнес ҳиссасига тўғри келди**
Йилнинг биринчи ярмида кичик тадбиркорлик субьектлари томонидан амалга оширилган экспорт ҳажми 7,48 миллиард АҚШ долларини ташкил этди. Бу мамлакат умумий экспортининг 47,2 фоизига тенг.
Кичик бизнес субьектларининг импорти 13 миллиард долларга етган. Бу умумий импорт ҳажмининг 51,8 фоизини ташкил этади. Яъни Ўзбекистонга олиб кирилаётган товар ва хизматларнинг ярмидан кўпи кичик тадбиркорлик субьектлари орқали амалга оширилган.
Автомобил транспорти соҳасида кичик корхоналар йўловчи ташишнинг асосий қисмини таъминламоқда. Уларнинг йўловчи ташиш ҳажмидаги улуши 90,9 фоизни, йўловчи айланмасидаги улуши эса 95,2 фоизни ташкил этган.
Юк ташиш соҳасида кичик бизнес улуши нисбатан пастроқ бўлиб, ташилган юк ҳажмида 57,1 фоизни, юк айланмасида эса 77,6 фоизни ташкил этган. Шу билан бирга, мазкур кўрсаткичлар кетма-кет учинчи йил барқарор ўсиб бормоқда.