Ўзбекистонда 2050 йилгача бўлган энергетикани ривожлантириш бош режаси ишлаб чиқилади. Maълумотлар марказлари учун махсус майдончалар белгиланади
Ўзбекистонда илк бор 2050 йилгача бўлган даврга мўлжалланган Энергетикани ривожлантириш бўйича Миллий бош режа ишлаб чиқилади, деди президент. Йирик дата-марказлар учун электр тармоқлари ва «яшил» энергиядан фойдаланиш имконияти бўлган майдонлар олдиндан ажратилади. Шунингдек, инвесторлар учун карбонат кредитларидан даромад олиш имкониятлари очилади.
Ўзбекистонда энергетикани 2050 йилгача ривожлантириш бош режаси тайёрланади. Дата-марказлар учун махсус майдончалар ажратилади
16 октябрь куни ёқилғи-энергетика тармоғи инвесторлари билан ўтказилган очиқ мулоқотда президент Шавкат Мирзиёев Ўзбекистон энергетикасини 2050 йилгача ривожлантириш Миллий бош режаси ишлаб чиқилишини эълон қилди.
Ушбу ҳужжат илк бор яратилади ва очиқ фойдаланиш учун эълон қилинади. 2027 йил 1 мартгача электр тармоқларига уланиш имкониятлари харитасини, 1 июлгача эса тўлиқ бош режани тақдим этиш режалаштирилмоқда.
Ҳужжатларда электр энергияси истеъмоли ўсиши кутилаётган ҳудудлар, инфратузилмани ривожлантириш эҳтиёжлари ва янги генерация қувватларини жойлаштириш учун энг самарали жойлар белгилаб берилади.
Ушбу маълумотлар инвесторларга тармоқларга уланиш имкониятларини олдиндан баҳолаш ва ўз лойиҳаларини узоқ муддатли истиқболни ҳисобга олган ҳолда қуриш имконини бериши кутилмоқда.
Президент янги электр станцияларини ривожлантиришни электр тармоқлари ва энергияни сақлаш тизимларини қуриш билан мувофиқлаштириш зарурлигини таъкидлади. Электр энергиясини генерация қилиш, узатиш ва жамлаш ягона тизим сифатида фаолият юритиши керак.
Хусусан, ҳозирда Фарғона, Андижон ва Наманган вилоятларининг электр энергиясига бўлган эҳтиёжининг бир қисми бошқа ҳудудлардаги генерация ҳисобидан қопланмоқда. Янги саноат зоналари ва йирик корхоналарнинг ишга туширилиши электр тармоқларига тушадиган юкламани янада ошириши кутилмоқда.
Президент сунъий интеллект ва маълумотларни қайта ишлаш марказларини (дата-марказларни) ривожлантиришга алоҳида эътибор қаратди, улар электр энергиясига талаб жадал ортиб бораётган йўналишлардан бири сифатида тилга олинди.
Бундай объектларни жойлаштириш учун ер майдонлари, электр тармоқларига уланиш имкониятлари ва қайта тикланувчи энергия манбаларидан фойдаланиш имконияти мавжуд бўлган майдончаларни олдиндан белгилаш режалаштирилмоқда.
Ҳар бир йирик дата-марказни лойиҳалашда асосий ва захира электр таъминоти, энергияни жамлаш ва ускуналарни совитиш тизимлари комплекс равишда ҳисобга олиниши керак.
Шу билан бирга, инвесторлардан нафақат электр энергияси, балки сувдан ҳам самарали фойдаланишни таъминлайдиган технологияларни қўллаш кутилади.
Қайта тикланувчи энергия ишлаб чиқарувчилар учун қўшимча даромад манбаларини яратиш яна бир йўналиш бўлади.
Хусусан, «яшил» энергия сертификатлари ва углерод кредитларидан даромад олиш имкониятларини очиш режалаштирилмоқда.
Бунинг учун давлат ва инвесторлар ўртасида даромадларни адолатли тақсимлаш механизмлари ишлаб чиқилади.
Учрашувда таъкидланганидек, ушбу механизмларни жорий этишда Ўзбекистоннинг халқаро экологик мажбуриятлари ва амалдаги инвестициявий битимлар шартлари тўлиқ ҳисобга олиниши керак.
Эслатиб ўтамиз, аввалроқ президент янги электр станцияларини жойлаштиришга бўлган ёндашувни қайта кўриб чиқиш зарурлигини маълум қилган эди. Унинг сўзларига кўра, объектларни инвесторлар томонидан таклиф этилган майдончаларда қуриш амалиёти генерация қувватларининг алоҳида ҳудудларда тўпланиб қолишига ва электр энергиясини узатиш харажатларининг ошишига олиб келди.
Эндиликда ҳокимият органлари энергетика тизимининг эҳтиёжларини олдиндан белгилаб олишни ва тайёрланган лойиҳаларни очиқ танловларга қўйишни мақсад қилган. Яқин орада умумий қуввати 2200 МВт бўлган қуёш ва шамол генерацияси бўйича олтата лойиҳа юзасидан танловлар ўтказиш режалаштирилмоқда.