Ўзбекистон марказий банклар орасида энг йирик олтин сотиб олувчилар учлигига кирди
Йил бошидан буён Ўзбекистон Марказий банки 40 тоннага яқин олтин сотиб олди — бундан фақат Полша ва Хитой кўпроқ харид қилган. Июл ойида эса регулятор 1 тоннага яқин олтин сотди. Аввалроқ Марказий банк раҳбари Тимур Ишметов халқаро захираларни бошқариш доирасида олтинни «ҳамёнбоп нархларда» сотишни истисно этмаган эди.
Ўзбекистон марказий банклар орасида олтин сотиб олувчи энг йирик учликка кирди
Ўзбекистон Марказий банки июль ойида қарийб 1 тонна олтин сотди, бироқ маълумотларга кўра, ҳамон дунёдаги энг йирик олтин сотиб олувчилар қаторида қолмоқда.
Ташкилот маълумотларига кўра, июль ойи охирига келиб Ўзбекистоннинг олтин захиралари тахминан 431 тоннани ташкил этган. Олтин мамлакат халқаро захираларининг қарийб 87 фоизини ташкил қилди.
Июль ойида жаҳон марказий банклари умуман олганда олтин захираларини кўпайтиришни давом эттирдилар: соф харидлар 23 тоннага етди. Ой давомида энг кўп олтинни Хитой — 20 тонна ва Польша — 8 тонна сотиб олди.
Энг йирик сотувчи Россия бўлди, у ўз захираларини 6 тоннага камайтирди. Туркия, Иордания ва Ўзбекистон тахминан 1 тоннадан олтин сотишди.
Июль ойидаги сотувга қарамай, январь-июль якунларига кўра Ўзбекистон олтиннинг сезиларли харидорларидан бири бўлиб қолди. Марказий банкнинг йил бошидан буён соф харидлари 40 тоннани ташкил этди.
World Gold Council маълумотларига кўра, ушбу даврда энг кўп Польша — қарийб 90 тонна, Хитой — 60 тонна ва Ўзбекистон — 40 тонна олтин сотиб олган. Қозоғистон қарийб 29 тонна харид қилган.
Шу тариқа, Ўзбекистон йил бошидан буён шарҳда кўрсатилган энг йирик соф олтин сотиб олувчилар орасида учинчи ўринни эгаллаб турибди.
Жами жаҳон марказий банклари январь-июль ойларида қарийб 130 тонна олтиннинг соф хариди ҳақида хабар беришди. 2025 йилнинг шу даврида бу кўрсаткич қарийб 160 тоннани ташкил этган эди.
World Gold Council, шунингдек, Ўзбекистон Марказий банки раиси Тимур Ишметовнинг яқинда қилган баёнотларига ҳам эътибор қаратди.
Ташкилот маълумотларига кўра, МБ раҳбари олтин «ҳозирча энг яхши инвестиция бўлиб чиқди» деб айтган, бироқ регулятор халқаро захираларни бошқариш доирасида уни «қулай нархларда» сотиш имкониятини кўриб чиқмоқда.
Бундан аввал МБ захиралардаги олтин ҳажмининг тебранишлари ҳам жаҳон нархларининг ўзгариши, ҳам қимматбаҳо метални сотиб олиш ва сотиш бўйича операциялар билан боғлиқ бўлиши мумкинлигини бир неча бор тушунтирган эди.
Польша йил бошидан буён энг йирик олтин сотиб олувчи бўлиб қолмоқда. Етти ой ичида унинг марказий банки қарийб 90 тонна олтин сотиб олиб, захираларини 640 тоннага етказди — бу мамлакат жами захираларининг тахминан 28 фоизини ташкил этади. Польшанинг мақсадли даражаси 700 тоннани ташкил этади.
Хитой июль ойида яна 20 тонна олтин сотиб олди — бу кетма-кет 21-ойлик харид бўлди. Йил бошидан буён Хитой Халқ банки захираларини қарийб 60 тоннага, 2366 тоннагача кўпайтирди. Олтин Хитой захираларининг қарийб 8 фоизини ташкил қилади.
Қозоғистон июль ойида қарийб 1 тонна, йил бошидан буён эса 29 тонна олтин сотиб олди. Олтин унинг халқаро захираларининг қарийб 75 фоизини ташкил этади.
Россия эса, аксинча, июль ойида қарийб 6 тонна олтин сотди ва йил бошидан буён захираларини тахминан 50 тоннага қисқартирди. Туркия йил бошидан буён қарийб 85 тонна сотди.
World Gold Council қайд этишича, айрим сотувларга қарамай, марказий банкларнинг олтинга бўлган қизиқиши сақланиб қолмоқда. 2026 йилда бир қатор регуляторлар ички омборларни кенгайтириш ва олтинни хорижда сақлаш жойларини диверсификация қилишни ҳам кўриб чиқмоқда.
2026 йилда олтин экспорти фақат икки марта — апрель ва июль ойларида қайд этилди. Бунгача Ўзбекистон охирги марта 2025 йилнинг сентябрида хорижга қарийб 1,5 млрд долларлик олтин етказиб берган эди.
Ўзбекистоннинг халқаро захиралари июль ойида 590 млн долларга ўсиб, 64,35 млрд долларга етди. Олтин қиймати котировкаларнинг ошиши ҳисобига 365 млн долларга кўпайди, гарчи унинг жисмоний ҳажми деярли бир тоннага қисқарган бўлса-да. МБ захиралардаги қимматли қоғозлар портфелини деярли 40 фоизга ёки 1,1 млрд долларга қисқартирди.