Ўн йилликнинг охирига келиб деярли 70 та давлат тиббиёт ходимлари етишмовчилигига дуч келиши мумкин
Ўн йилликнинг охирига келиб деярли 70 та давлат тиббиёт ходимлари етишмовчилигига дуч келиши мумкин
Яқин ўн йил ичида дунёдаги деярли ҳар тўртинчи шифокор пенсияга чиқиши мумкин. Бунинг фонида Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти 2030 йилга бориб тиббиёт ходимлари тақчиллиги 67 тагача давлатга таъсир қилиши мумкинлигини прогноз қилмоқда.
Бу ҳақда ЖССТнинг жаҳон соғлиқни сақлаш соҳасидаги кадрлар ҳолати тўғрисидаги биринчи йиллик маърузасида айтилади. Ҳужжатда ташкилотга аъзо давлатларнинг 90 фоиздан ортиғининг расмий маълумотларидан фойдаланилган.
ЖССТ маълумотларига кўра, дунёдаги шифокорларнинг деярли чорак қисми 55 ёшдан ошган. Даромади юқори бўлган мамлакатларда бу улуш учдан бир қисмга яқинлашмоқда. Баҳолаш 122 та давлат бўйича охирги мавжуд маълумотларга асосланган.
Шу билан бир қаторда, кўплаб мамлакатларда аҳоли қаримоқда, бу эса тиббий ёрдамга бўлган эҳтиёжни оширади. Натижада ҳам беморларнинг, ҳам тиббиёт ходимларининг ўзи қариши соғлиқни сақлаш тизимларига қўшимча юклама яратади.
Сўнгги 20 йил ичида дунёда тиббиёт ходимлари билан таъминланганлик 52 фоизга ошди. 2006 йилда ҳар 10 минг кишига ўртача 44,8 нафар шифокор, ҳамшира, доя, стоматолог ёки фармацевт тўғри келган бўлса, 2025 йилда бу кўрсаткич 67,9 ни ташкил этди. Соғлиқни сақлаш ва парвариш соҳаси ходимларининг умумий сони 70 миллион кишидан ошди.
Шу билан бирга, минтақалар ўртасида ҳамон сезиларли фарқ сақланиб қолмоқда. ЖССТнинг Европа минтақасида шифокорлар билан таъминланганлик Африка минтақасига қараганда 13 баравар, ҳамширалар ва доялар билан эса олти баравар юқоридир.
ЖССТ мутахассислар етишмовчилиги ва уларнинг нотекис тақсимланиши ҳамон тиббий ёрдамдан фойдаланиш имкониятларини чеклаётганини таъкидлайди. Ташкилот тиббиёт ходимларини тайёрлаш, ишга қабул қилиш ва сақлаб қолишда кадрларнинг қаришини ҳисобга олишга чақиради.
Яна бир омил мутахассисларнинг халқаро миграцияси бўлиб қолмоқда. Иқтисодий ҳамкорлик ва тараққиёт ташкилотининг ўтган йилги ҳисоботида қайд этилишича, шифокорлар ва ҳамширалар кўпинча маоши юқорироқ ва меҳнат шароитлари яхшироқ бўлган мамлакатларга кўчиб ўтмоқда, бу эса мутахассислар шусиз ҳам етишмайдиган давлатларда кадрлар тақчиллигини янада кучайтирмоқда.