Нарвҳал авиабазаларга зарба бериш бўйича биринчи ўринни олди
Чехиянинг ЛПП Ҳолдинг компанияси ишлаб чиққан, Нарвҳал қанотли ракетаси асосида қурилган узоқ масофали зарба тизими НАТОнинг 19-НАТО Инноватион Чалленге танловида биринчи ўринни эгаллади.
Нарвҳал авиабазаларга зарба беришда етакчи деб топилди
Варшавада бўлиб ўтган танловда компания ГПС сигналисиз ҳам ҳаракатлана оладиган ва кучли радиоелектрон кураш шароитида иш қобилиятини сақлаб қоладиган автоном зарба платформалари оиласини намойиш этди.
Танлов олдидаги вазифа оддий авиабаза ёки учиш-қўниш йўлагини бир марталик нишонга олишдан анча мураккаброқ эди. НАТО душман аеродромига шунчаки зарар етказиш эмас, балки унинг фаолиятини узоқ муддатга фалаж қилиши мумкин бўлган арзон ва кенг миқёсда қўлланадиган тизимларни излаган.
Бунинг сабаби шундаки, учиш-қўниш йўлаклари нисбатан тез таъмирланади. Самолётларни бошқа майдонларга тарқатиш, ёқилғи ва ўқ-дори захираларини кўчириш ҳам мумкин. Шу боис битта зарба авиабаза фаолиятини фақат қисқа вақтга тўхтатиб қўйиши эҳтимол.
НАТО танловида эса аеродромнинг бир вақтнинг ўзида бир нечта муҳим бўғинини — учиш-қўниш йўлаклари, ёқилғи обьектлари, таъмирлаш инфратузилмаси, ўқ-дори омборлари, ҳаво мудофааси воситалари ва бошқа элементларни қайта-қайта ишдан чиқарадиган комплекс ечим талаб қилинган.
Ғолиб лойиҳанинг энг муҳим элементларидан бири — Нарвҳал. Манбага кўра, у Чехияда ишлаб чиқилган илк қанотли ракета бўлиб, яқинда синовларни якунлаган.
Ердан учириладиган ракетанинг узунлиги тахминан 4 метр. У Чехияда ишлаб чиқарилган реактив двигател билан жиҳозланган ва паст баландликда соатига тахминан 750 километр тезликда учиши мумкин.
Компания Нарвҳалънинг жанговар юк ва парвоз масофаси билан фарқланадиган бир нечта вариантини ишлаб чиққан.
Асосий вариант 120 килограммгача портловчи моддани 680 километргача олиб бора олади. Енгиллаштирилган, 40 килограммлик жанговар юкли вариантда эса парвоз масофаси тахминан 730 километргача ошади.
Нарвҳалънинг НАТО танлови учун энг муҳим хусусиятларидан бири унинг навигация тизими ҳисобланади.
Ракета визуал навигация ва ер релефини кузатиб бориш технологиясидан фойдаланади. Бу унга доимий ГПС сигналига боғлиқ бўлмасдан парвоз қилиш имконини беради.
Шу тариқа, ГПС сигналлари тўсиб қўйилган ёки сохталаштирилган кучли радиоелектрон кураш шароитида ҳам ракета ўз вазифасини бажариш имкониятини сақлаб қолиши кўзда тутилган.