МРБ нега Афғонистонга совет вертолётида кирган?
АҚШ Марказий разведка бошқармаси - МРБ 2001-йилда ЖАВБРЕАКЕР гуруҳини Афғонистонга олиб борган Ми-17 вертолётини реставрация қилди. Илк миссиянинг 25 йиллиги муносабати билан музей экспонатига ўша даврдаги камуфляжи қайтарилди. Совет даврида ишлаб чиқилган бу турдаги вертолёт минтақада кенг қўллангани учун америкалик разведкачилар уни танлаган.
МРБ нега Афғонистонга совет вертолётида кирган?
У 2001-йил 26-сентабрда, АҚШдаги 11-сентабр терактларидан 15 кун ўтиб, разведкачилар гуруҳини Панжшер водийсига олиб борган.
ЖАВБРЕАКЕР гуруҳига тажрибали разведка ходими Гери Шроен бощилик қилган. У янги операцияда иштирок этиш учун нафақага чиқишини кечиктирган.
Бортда МРБнинг етти ходими, уч нафар экипаж аъзоси ва икки афғонистонлик ҳамкор бўлган. Уларнинг вазифаси Шимолий алянс билан алоқа ўрнатиш ва «Ал-Қоида» ҳамда толибларга қарши кейинги АҚШ ҳарбий кампанияси учун замин яратишдан иборат эди.
Ми-17нинг кўриниши эътиборни тортмаган
Совет ишлаб чиқаришидаги вертолётни танлашнинг амалий сабаби бор эди: бундай машиналар Афғонистон ва минтақада аллақачон ишлатилган. Шу боис унинг пайдо бўлиши ғалати туюлмаган.
МРБ ушбу вертолётни 1990-йилларда харид қилган. Аммо уни одамлар ва юклар билан тоғлар ошириб олиб ўтиш экипаж учун мураккаб вазифа бўлган.
Панжшерга йўналиш Ҳиндикушдаги баландлиги қарийб 4 400 метр бўлган Анжуман довони орқали ўтган. Вертолётда йўловчилардан ташқари қурол, ўқ-дори, ёнилғи ва ускуналар ҳам бўлган.
Гери Шроен 2019-йилда экспонатнинг очилиш маросимида довон олдидан баландликка кўтарилиш чоғида вертолёт қаттиқ силкинганини эслаган.
«Руслар уни ташқи кўриниш ва услуб учун эмас, ишлаш ва хизмат қилиш учун қурган», - деган у.
Кабинадаги ёзувлар қўлда таржима қилинган
Вертолёт Америка разведкаси эҳтиёжларига мослаб қайта жиҳозланган. МРБ музейи каталогига кўра, унга янги авионика ўрнатилган.
Баъзи ўзгаришлар эса жуда содда бўлган: кабинадаги кириллча ёзувлар устига қалам билан инглизча таржималар ёзилган. Бу экипажга бошқарув воситаларига тезроқ мослашишга ёрдам берган.
Вертолётда радиоалоқа ва фавқулодда радиомаяк бўлган, бироқ транспондер — идентификация сигналини узатувчи қурилма — бўлмаган.
АҚШ ва коалиция кучлари уни таниб олиши учун дум қисмининг горизонтал юзасига УСА ёзуви ва Америка байроғи тасвири туширилган. Кўк бўёқ топилмагани сабабли байроқнинг фақат қизил ва оқ чизиқлари чизилган.