Москвага сезилмасдан келган Рэтклифф. У ким — АҚШнинг бош разведкачисими?
Август охирида АҚШ Марказий разведка бошқармаси (МРБ) директори Жон Рэтклиффнинг Россияга кутилмаган ташрифи кенг жамоатчилик акс-садосига сабаб бўлди. Бу МРБ раҳбарининг Украинада кенг кўламли можаро бошланганидан бери Россияга амалга оширган илк ташрифидир. Рэтклифф оммавий бўлмаган ва ёпиқ шахс ҳисобланади, шу боис унинг ташрифи етакчи оммавий ахборот воситаларининг эътиборини тортди.
Москвага сезилмасдан келган Рэтклифф. АҚШнинг бош разведкачиси ким ўзи?
Марказий разведка бошқармаси дунёдаги энг нуфузли тузилмалар қаторига киради. Унинг асосий вазифаси — ташқи разведка. Аммо МРБнинг иши фақат маълумот йиғиш билангина чекланиб қолмайди: идора АҚШнинг стратегик манфаатлари тўқнашадиган мамлакатларда яширин операцияларни ҳам амалга оширади.
МРБ — йиллик бюджети 30 миллиард долларгача бўлган ва 20 мингдан ортиқ ходимга эга қудратли тузилмадир. Шу билан бирга, кўплаб бошқа мамлакатларнинг махсус хизматларидан фарқли ўлароқ, у ҳарбий эмас, балки фуқаролик идораси ҳисобланади. Бугунги қаҳрамонимиз Жон Рэтклифф Трампнинг биринчи президентлик муддати даврида Миллий разведка директори лавозимини эгаллаган. Трамп 2025 йилда иккинчи муддатга киришганидан сўнг, Рэтклифф МРБ директори этиб тайинланди.
Жон Рэтклифф 1965 йилда ўқитувчилар оиласида туғилган. Мактабдан кейин у Нотр-Дам университетида ҳуқуқшуносликни ўрганди ва кейинчалик у ерда юридик фанлар доктори (J.D.) даражасини олди. Бир неча йил давомида у ўз мутахассислиги бўйича ишлаб, хусусий юридик амалиёт билан шуғулланди.
Унинг сиёсий фаолияти 2004 йилда Техас штатидаги кичик Хит шаҳри мэрлигига ўтказилган сайловлардаги ғалаба билан бошланди. Рэтклифф муваффақиятли тарзда қайта сайланиб, шаҳарни 2012 йилгача бошқарди. Бунга параллел равишда, 2004 йилда у кичик Жорж Буш маъмуриятининг миллий хавфсизлик ва терроризмга қарши кураш бўйича махсус вакили сифатида Техас Шарқий округи прокуратураси тузилмасига кирди.
2008 йилда Рэтклифф АҚШ ҳукуматининг терроризмга қарши кураш бўйича маслаҳатчиси этиб тайинланди. Сўнгра, 2009–2014 йилларда у президентлик ва губернаторлик сайлов кампанияларида иштирок этувчи номзодларни ҳуқуқий қўллаб-қувватлашга ихтисослашган хусусий компанияни бошқарди.
2014 йилда Рэтклифф Республикачилар партиясидан номзод сифатида Техас штатидан АҚШ Вакиллар палатасига сайланди. Унинг кампанияси учун 400 минг доллар йиғилди, бунда асосий ҳомийлардан бири АҚШнинг собиқ бош прокурори Жон Эшкрофт бўлди. 2018 йилда матбуотда Рэтклиффнинг бош прокурор лавозимига тайинланиши эҳтимоли кенг муҳокама қилинди, бироқ Дональд Трамп у учун муҳимроқ лавозимни тайёрлаётган эди. Келишмовчиликлар юзага келганидан сўнг, президент Миллий разведка директори Дэн Коутсни истеъфога чиқарди ва бу лавозимга Жон Рэтклифф номзодини илгари сурди.