Монакода миллионерга қарши амалга оширилган бомба ҳужумига алоқадор гумонланувчи илк бор BBC’га гапирди

Монакода миллионерга қарши уюштирилган бомба ҳужумига алоқадор гумонланувчи BBC’га гапирди

Виталий Жикович ёз фаслида очиқ суд мажлисида кўриниш берган эди ва эндиликда қамоқхонадан туриб BBC билан гаплашди

Июнь ойида Монакода мультимиллионерни нишонга олган бомба ҳужумига алоқадор бўлган Украина хавфсизлик хизматининг собиқ зобити, ушбу ҳужум Украина ҳарбий разведка бошқармаси (ҲРБ) раҳбарияти томонидан буюрилган деб ўйлаганини айтмоқда.

Адвокати орқали ташкиллаштирилган, Киевдаги қамоқхонадан туриб BBC’га берган эксклюзив интервьюсида Виталий Жикович суиқасдга уриниш бўйича илк бор ўз талқинини тақдим этди.

Портлаш оқибатида асли украиналик тадбиркор Вадим Ермолаев ва унинг 13 ёшли ўғли оғир жароҳатланган, унинг шериги эса ҳалокатли жароҳатлар олган. Кейинчалик Ермолаев уларнинг омон қолишини «ҳақиқий мўъжиза» деб атаган.

Жикович ўзини Украина Хавфсизлик хизмати (УХХ) учун «фрилансер» сифатида таърифлайди ва Монакода бомба ўрнатаётгани видеога тушиб қолган аёл — Анастасия Березовская унинг «агенти» бўлганини айтади.

Портлашдан бир ҳафта ўтиб, Березовскаянинг жасади Киевдан ғарбдаги ўрмондан, бошидан ўқ еган ҳолда топилган.

Бироқ Жикович уни ўлдириш учун юбормаганини ва уни ўзи ўлдирмаганини таъкидламоқда.

У қотилликда айбланиб, ҲРБнинг амалдаги разведка зобити Владислав Реут билан бирга ҳибсга олинган.

Реут аввалига терговчиларга айбини бўйнига олиб, уларни яширин қабрга бошлаб борган. Аммо бир неча кундан кейин судда у ўз кўрсатмасини ўзгартириб, Жиковични айблаган.

Жиковичнинг ўзи эса узоқ вақт сукут сақлади.

Эндиликда, BBC саволларига жавоб берар экан, у Реут — уни «Бошлиқ» деб атайди — Монакода Вадим Ермолаевга қарши «операцияни таклиф қилганини» даъво қилмоқда.

У буни расмий топшириқ деб тушунганини айтади.

«Реут менга маълум қилганидек, ушбу операция Мудофаа вазирлиги Бош разведка бошқармасида [ҲРБ] хизмат қилувчи Реутнинг бошлиқлари томонидан маъқулланган ва тасдиқланган эди», дейди у.

Ўзини портлашнинг ўзидан узоқлаштирган ҳолда, у Реут портлаш учун Березовскаядан фойдаланмоқчи бўлганини, Жикович эса бунга қарши чиқиб, аёл етарлича тайёргарликдан ўтмаганини айтганида, Реут уни фақат разведка учун юборишга рози бўлганини даъво қилмоқда.

Жиковичнинг сўзларига кўра, кейинчалик Реут уни аралаштирмасдан Березовская билан тўғридан-тўғри алоқа қилган ва унга портловчи моддаларни ҳам Реут етказиб берган.

BBC ҲРБдан ушбу сўнгги айбловларга муносабат билдиришни сўради. Идора бундан аввал «тўлиқ тергов ўтказиш» ва ҳуқуқ-тартибот органларига «ҳар томонлама ёрдам кўрсатиш» тарафдори эканини билдирган эди.

УХХ ўз баёнотида Жиковични шунчаки «собиқ ҳуқуқ-тартибот ходими» деб атаган.

Ермолаев Монакода оиласи билан денгиз бўйидаги кечки овқатдан қайтаётганда ҳужумга учраган. Кузатув камераси тасвирларида Березовская гуруҳдан бир оз олдинда юриб, сўнгра уларнинг уйи остонасидаги сумка ичига қурилмани қолдириб кетгани акс этган.

Улар яқинлашганда портлаш содир бўлади, бунинг кучи ҳатто Березовскаянинг ўзини ҳам ҳайратда қолдирган кўринади.

Кейинчалик Ермолаев ҳужумда ҲРБнинг амалдаги зобитлари, «идоранинг ҳозирги ва собиқ раҳбариятига яқин шахслар» иштирок этганига ишонишини айтди.

У «ҳақиқат, ҳимоя ва адолат» қарор топишини талаб қилди.

Березовская тезда бомба ўрнатганликда гумонланувчи сифатида аниқланди ва 2 июль куни унинг кузатув камерасидан олинган сурати Интерпол томонидан тарқатилди.

У аллақачон қочиб кетган эди — аввал Италия ва Германия орқали машинада ўтиб, кейин Франкфуртдан Украинага автобусда келган.

У қўлга олиниб, сўроқ қилинишидан олдин Реут ва Жикович томонидан ўрмонга олиб борилган ва ўлдирилган. Уларнинг ҳар бири аёлни отиб ташлаганликда бир-бирини айбламоқда.

Ушбу ғайриоддий воқеа кўплаб тахминларга сабаб бўлди, жумладан, Ермолаевнинг ўлимини ким ва нима учун хоҳлагани, бу давлат томонидан буюрилган суиқасдми, ўзбошимчалик билан қилинган операциями ёки жиноий гуруҳлар ўртасидаги ҳисоб-китобми, деган саволлар ўртага ташланди.

Бир неча йил олдин Украина паспортидан воз кечиб, ҳозирда Кипр фуқаролигига эга бўлган тадбиркорнинг ўзи бир қанча талқинларни рад этди.

Улар орасида ҳужум Украинадаги жуда сердаромад фирибгарлик колл-марказлари («офислар») билан шуғулланувчи уюшган жиноий гуруҳлар ўртасидаги низога боғлиқ бўлиши мумкинлиги ҳақидаги тахмин ҳам бор.

Шу йил бошида Эстония суди Ермолаевнинг ўғли Артурни Украинада «офислар» деб аталувчи фирибгарлик тармоқлари орқали Эстония фуқароларини миллионлаб еврога алдаганликда айбдор деб топган эди.

Вадим Ермолаев «Украинская правда» газетасига берган интервьюсида бу ишга «ҳеч қачон алоқаси бўлмаганини» айтган.

Энди эса Жикович бизга ўз тушунтиришини таклиф қилди.

Унинг даъво қилишича, Реут унга портлаш «Қримнинг аннексия қилинишини молиялаштиргани» учун қасос эканини айтган, буни у Ермолаев Россия томонидан босиб олинган Қримдаги бизнесларидан Россияга солиқ тўлаётгани деб тушунган.

«Менинг фикримча, бу операция учун асос бўла олади», деб ёзган у қамоқхонадан туриб.

Ермолаев Россия билан боғлиқ ҳеч қандай бизнес манфаатлари қолмаганини бир неча бор инкор этган.

Аммо бу воқеа янада мураккаброқ бўлиши мумкинми?

Киевдаги сўнгги эҳтиёт чорасини кўриб чиқиш бўйича суд мажлисида, қуролланган соқчилар қуршовида Жикович ҳибсга олинганидан бери илк бор омма олдида гапирди. У ерда иштирок этган ягона ОАВ вакили BBC бўлди.

Бир вазиятда Жикович Реут аслида унга Монакодаги ҳужум «тасдиқланмаганини» айтганини билдирди.

«Бу нишонни фуқаролик томонидан кимдир буюртма қилган эди», деди Жикович батафсил тўхталмасдан.

Портлаш оқибатида Вадим Ермолаев ва унинг 13 ёшли ўғли оғир жароҳатланган, унинг шериги эса ҳалокатли жароҳатлар олган

Шу пайт судья унинг сўзини бўлиб, очиқ суд мажлисида гапираётганини эслатди.

Жикович, шунингдек, Реут аввалига иккита нишон ҳақида гапирганини ошкор қилди.

Сўралганда, у иккинчи исмни айта олмаслигини билдирди. Бошқа манбалар бу шахс ўтган йили Украинада давлатга хоинликда айбланиб, сиртдан судланган ва айбдор деб топилган россияпараст блогер бўлганига қатъий ишора қилмоқда.

Тергов — Монакодаги портлаш ва Украинадаги қотиллик бўйича ҳам — давом этар экан, Березовскаянинг оиласида ҳали ҳам кўплаб саволлар бор.

39 ёшли аёл 2022 йил бошидан бери, Украинани ёш ўғли билан қочқин сифатида тарк этганидан бери Германияда яшаб келаётган эди.

Жиковичнинг ҳозир айтишича, у икки томонлама ҳаёт кечирган ва у билан бирга «Московияга» (яъни Россияга) қарши агент сифатида ишлаган.

У уларнинг интернетда танишганларини ва «Россия Федерациясининг қуролли тажовузини қайтариш» устида бирга ишлаётганларини айтди.

Березовскаянинг турмуш ўртоғи BBC’га бу даъво «бемаънилик» эканини айтди. У аёли бутун бу ишга билмасдан тортилган деб ҳисоблайди.

Жиковичнинг айтишича, Березовская Монакодаги ҳужумнинг эртасига унга қўнғироқ қилган ва у буни нима учун қилганини сўраганида, Реут унга катта миқдорда пул ваъда қилганини айтган. «50 000 доллар кўчада ётгани йўқ», деган у.

У яшаган қишлоқ аҳолиси бизга Березовская уй сотиб олиш учун пул йиғаётганини айтишди. Аммо у пулни олиш учун Украинага келганида, ўрмонга алдаб олиб борилиб, отиб ташланган.