Математикада Хитой, ўқишда Сингапур етакчи - ПИСА натижалари эълон қилинди
ПИСА 2025 халқаро баҳолашида Хитойнинг Пекин, Шанҳай, Сзянсу ва Чжецзян ҳудудлари математика ҳамда табиий фанлар бўйича энг юқори натижаларни қайд этди. Ўқиш саводхонлигида эса Сингапур биринчи ўринни эгаллади. Айни пайтда кўплаб ривожланган мамлакатларда ўқувчиларнинг асосий кўникмалари пасайгани кузатилмоқда.
Математика бўйича Хитой, ўқиш саводхонлигида эса Сингапур пешқадам бўлди — ПИСА натижалари эълон қилинди
Иқтисодий ҳамкорлик ва тараққиёт ташкилоти — ОЕСД 2026-йил сентабрида ҳисоботни эълон қилган. Тадқиқотда 91 та мамлакат ва иқтисодиётдан 15 ёшли 760 мингдан ортиқ ўқувчи иштирок этган. Уларда табиий фанлар, математика, ўқиш саводхонлиги ҳамда ҳисоблашга оид масалаларни ечиш кўникмалари баҳоланган.
Баҳолашда қатнашган Хитойнинг тўрт ҳудуди табиий фанлардан 597, математикадан эса 612 балл олган. Сингапурда бу кўрсаткичлар мос равишда 560 ва 563 баллни ташкил этган. Ўқиш саводхонлиги бўйича эса Сингапур 535 балл билан етакчилик қилган.
Ҳисоблашга оид масалаларни ечишда Макао 572 балл билан олдинга чиққан. Сингапур 563, Хитойнинг тўрт ҳудуди эса 560 балл тўплаган.
Юқори натижа қайд этган мамлакатлар сафида Япония, Эстония ва Жанубий Корея ҳам бор. Табиий фанлар бўйича Япония 538, Эстония 527, Жанубий Корея эса 526 балл тўплаган. Буюк Британия, Канада, Янги Зеландия, Австралия ва Финландияда ҳам ушбу йўналишда яхши натижалар қайд этилган.
Шу билан бирга, ПИСА натижаларини таълим тизимларининг ягона умумий рейтинги сифатида талқин қилиш тўғри эмас. Баҳолаш ўқувчиларнинг алоҳида йўналишлардаги билим ва кўникмаларини солиштиради. Бир мамлакат математикада юқори натижа кўрсатиб, ўқиш саводхонлигида бошқа ўринда бўлиши мумкин.
Ҳисоботдаги ташвишли жиҳат — кўплаб ривожланган мамлакатларда асосий ўқув кўникмаларининг пасайиб бораётганидир. 2015–2025-йиллар оралиғида ОЕСД мамлакатларининг ўртача натижаси ўқиш саводхонлигида 28 баллга, математикада 22 баллга камайган. Табиий фанлардаги пасайиш эса нисбатан камроқ бўлган.
Ташкилот мамлакатларида тахминан ҳар бешинчи ўқувчи учта асосий йўналишнинг ҳеч бирида — табиий фанлар, ўқиш ва математикада — базавий тайёргарлик даражасига етмаган. 2022-йилда бундай ўқувчилар улуши 16 фоиз бўлган.
ОЕСД асосий ўқув кўникмаларини мустаҳкамлаш, дарс бериш сифатини ошириш ва синфда рақамли қурилмалар сабаб чалғишни камайтириш зарурлигини таъкидлаган. Технологиялар тобора муҳим ўрин эгаллаётган шароитда ҳам ўқиш, тушуниш ва ҳисоблаш кўникмалари таълимнинг асоси бўлиб қолмоқда.