Маскнинг янги мақсади СпасеХъни НАСАъдан узоқлаşтирмоқда
АҚŞнинг космик дастурларида асосий таянçга айланган СпасеХ янги давлат буюртмаларига тобора камроқ қизиқиş билдирмоқда. Компания амалдаги şартномаларини бажариşда давом этаётган бöлса-да, унинг келгуси режаларида устувор йöналиşлар öзгаряпти. Арс Течниса şарҳловçиси Эрик Бергер бу бурилиşни Илон Маскнинг Ерда ва космосда сунъий интеллект соҳасида устунликка эриşиş истаги билан боğламоқда.
Маскнинг янги мақсади СпасеХъни НАСАъдан узоқлаштирмоқда
Америкалик журналист ва космик соҳа шарҳловчиси Эрик Бергер янги мақоласида СпасеХ билан АҚШ ҳукумати ўртасидаги муносабатлар жиддий ўзгараётганини ёзди. Унинг кузатишича, бир вақтлар давлат шартномалари учун фаол курашган компания энди уларнинг аксариятига аввалгидек эҳтиёж сезмаяпти.
Сўнгги 15 йил давомида СпасеХ бошқа пудратчилар муддатларни бузган, белгиланган бюджетдан ошиб кетган ёки вазифани бажара олмаган пайтларда АҚШ ҳукуматининг космосга чиқишини таъминлаб келди. Компания бу борада рақобатчиларидан анча кўп ҳолатларда ишончли ечим таклиф қилди.
Бироқ энди муносабатлардаги мувозанат тескари томонга оғмоқда. Бергернинг ёзишича, СпасеХ давлат буюртмаларига борган сари камроқ қизиқяпти. Ҳарбий алоқа ва кузатувга хизмат қилувчи Старшиелд каби маълумот узатиш тизимлари бундан мустасно бўлиши мумкин.
Ҳамкорликнинг камида айрим йўналишларда қисқариб бораётганини кўрсатувчи белгилар кўпаймоқда.
Жумладан, СпасеХ НАСАга Срев Драгон кемаларининг экипажли парвозларини 2030-йилдан кечиктирмай тўхтатишини маълум қилган. Ҳолбуки, ҳозир айнан шу кема НАСА астронавтларини Халқаро космик стансияга мунтазам ва ишончли етказиб бераётган асосий восита бўлиб турибди.
Шунингдек, СпасеХ 2028-йилдан кейинга режалаштирилган миссиялар учун Фалсон 9 ракетасида тижорий учириш хизматларини сотишни тўхтатган. Компания келгусида НАСА буюртмалари бўйича ҳам ушбу ракетадан фойдаланишдан воз кечиши мумкин.
Октабр охирида НАСАънинг хавфсизлик бўйича маслаҳат гуруҳи йиғилишида Кент Ромингер шу эҳтимолга ишора қилган. Унинг айтишича, Халқаро космик стансияни орбитадан чиқариш учун Драгон асосида яратилаётган Америка аппарати 2030-йилдан кейин учириладиган бўлса, уни космосга олиб чиқиш учун бошқа турдаги ракета талаб этилиши мумкин.
Ўтган ҳафта СпасеХ АҚШ Космик кучларига 2020-йиллар охирида амалга оширилиши режалаштирилган учта янги учириш бўйича танловда қатнашмаслигини билдирган. Гап компаниянинг Америка ҳарбийлари олдидаги амалдаги мажбуриятларидан ташқари қўшимча шартномалар ҳақида кетмоқда.
Яна бир ўзгариш Ойга юк етказиш лойиҳаларига дахлдор. СпасеХ аввал НАСАънинг Соммерсиал Лунар Пайлоад Сервисес дастури доирасида бўлажак Ой базаси учун кичик қўниш аппаратлари яратаётган Америка компанияларига учириш харажатларининг дастлабки ҳисоб-китобларини тақдим этиб келган.