НАСА Ойга қайтиш учун соддароқ скафандр танлади
НАСА ХХИ асрда астронавтларни Ой юзасига олиб чиқадиган дастлабки миссияларда нисбатан содда ва енгил скафандрдан фойдаланишга қарор қилди. Бу орқали агентлик «Артемида» дастурини тезлаштириш ва 2028-йилда Ойнинг жанубий қутби ҳудудига инсонларни тушириш режасини амалга оширишни кўзламоқда.
НАСА Ойга қайтиш учун янада содда скафандрни танлади
НАСА бу қарорни жорий ҳафта ўтказилган ички йиғилишда эълон қилган
«Артемида» дастури раҳбари Жереми Парсонснинг топшириғига биноан, агентлик Ахиом Спасе компанияси билан бирга режалаштирилаётган Ой скафандрининг соддалаштирилган турини ишлаб чиқади. Янги модел Сортие Суит деб аталади.
Сортие Суит дастлабки пилотли Ой миссияларида ишлатилиши режалаштирилмоқда. Астронавтларни Ой юзасига олиб тушиш учун СпасеХ ва Блуе Оригин компаниялари ишлаб чиқаётган қўниш аппаратларидан фойдаланиш кўзда тутилган.
Янги ёндашувнинг асосий мақсадларидан бири скафандр вазнини камайтириш, унинг тузилишини соддалаштириш ҳамда скафандр билан Ойга қўниш модули ўртасидаги техник интерфейсларни енгиллаштиришдан иборат.
НАСА раҳбари Жаред Айзекман 2025-йил декабрида агентликка келганидан сўнг унинг жамоаси дастлабки жадвалдан анча ортда қолган «Артемида» дастурини қайта кўриб чиқишни бошлаган. Ўша вақтда НАСА инсонларни Ойга камида 2030-йилгача қайтара олмаслиги эҳтимоли кучайган эди. Бу эса Хитой америкаликлардан олдин Ойга инсон тушириши мумкинлиги ҳақидаги хавотирларни оширган.
Шундан кейин Айзекман «Артемида»ни белгиланган муддатларга қайтариш йўлларини излай бошлади. Конгресс кўмагида дастурда бир қатор жиддий ўзгаришлар амалга оширилди. Жумладан, Спасе Лаунч Сйстем ракетасини ишлаб чиқариш жараёнини соддалаштириш, Ой орбитасидаги Гатевай стансиясидан воз кечиш ва шу орқали қўниш аппаратларига тушадиган юкни камайтириш бўйича қарорлар қабул қилинган.
НАСА, шунингдек, СпасеХ ва Блуе Оригин билан ҳамкорликни кучайтириб, улар ишлаб чиқаётган Ой қўниш аппаратларига қандай ёрдам бериш мумкинлигини ўрганмоқда.
НАСА тахминан тўрт йил аввал янги авлод скафандрларини ишлаб чиқиш учун Ахиом Спасе ва Соллинс Аероспасе компаниялари билан шартнома тузган эди. Бироқ 2024-йилда Соллинс Аероспасе дастурдан чиқиб кетди. Компания иш жадвалидан ортда қолган ва молиявий қийинчиликларга дуч келган бўлиши мумкин. Натижада Ахиом Спасе НАСА учун Ой юзасида ишлашга мўлжалланган скафандрларни етказиб берувчи ягона компания бўлиб қолди.
Ахиом Спасе лойиҳа устида ишлашни давом эттирмоқда, аммо соҳа манбалари скафандрни ишлаб чиқиш суръатлари борасида хавотир билдирган.
НАСА Аерокосмик хавфсизлик бўйича маслаҳат гуруҳи аъзоси, собиқ астронавт Чарли Прекурнинг айтишича, агентлик раҳбарияти график ва скафандр хусусиятлари билан боғлиқ муаммоларни ҳал қилиш учун Ахиом Спасе вакиллари билан ҳафтасига олти кун учрашмоқда. Кўп ҳолларда бу музокаралар юзма-юз ўтказилмоқда.