Марказий банк мижозлар мурожаатлари бўйича банкларнинг ИИИ чоракдаги антирейтингини эълон қилди

Марказий банк мижозлар мурожаатлари асосида банкларнинг ИИИ чоракдаги антирейтингини эълон қилди

Ўзбекистон Марказий банки 2026-йил ИИИ чорак якунлари бўйича тижорат банклари фаолияти юзасидан келиб тушган мижозлар мурожаатлари таҳлили натижаларини ўзининг Телеграм каналида эълон қилди. Бу мурожаатлар индексининг учинчи нашри бўлиб, у кўпинча норасмий тарзда шикоятлар бўйича банклар антирейтинги деб аталади.

Регулятор ушбу индексни шу йилдан бошлаб банк хизматлари сифатини яхшилаш ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш мақсадида ҳисоблаб келмоқда. Индекс ҳар чорак якунлари бўйича эълон қилинади.

Ҳисобот даврида, июл-сентабр ойларида, тўғридан-тўғри Марказий банкка ва бошқа давлат органлари орқали банклар фаолияти юзасидан жами 12 307 та мурожаат келиб тушган. ИИ чоракда бу кўрсаткич 11 331 тани ташкил этган эди, яъни бир чоракда мурожаатлар сони 8,6 фоизга ошган.

Индекс банкка тегишли мурожаатлар умумий сонидаги улуш унинг банк тизимидаги мижозлари сонидаги улушидан қанчалик юқори эканини кўрсатади. Ҳисоб-китобда банкнинг мурожаатлар сони бўйича бозор улуши унинг мижозлар сони бўйича бозор улушига бўлинади, бунда ҳисобварақлари очиқ бўлган жисмоний шахслар, шунингдек юридик шахслар ва якка тартибдаги тадбиркорлар инобатга олинади. 1,0 кўрсаткичи банкка тўғри келадиган мурожаатлар унинг мижозлар базасига айнан мутаносиб эканини англатади. Ҳисобга фақат Марказий банкка тўғридан-тўғри ёки бошқа давлат органлари орқали юборилган мурожаатлар олинади: мижознинг банкнинг ўзига билдирган шикоятлари индексга киритилмайди.

Регулятор алоҳида таъкидлаганидек, индекс банкнинг молиявий барқарорлиги ёки ишончлилигини баҳоламайди ва фақат мижозлар сонига нисбатан келиб тушган мурожаатлар улушини акс эттиради. Шу сабабли, бу рўйхат банкларнинг ишончлилик рейтинги эмас. Чорак давомида 100 тадан кам мурожаат келиб тушган банклар бўйича индекс ҳисобланмайди ва улар рўйхатга киритилмайди.

ИИИ чорак ўнталиги: мурожаатлар бўйича энг салбий кўрсаткичга эга банклар

Марказий банк маълумотларига кўра, ИИИ чоракда энг юқори индекс кўрсаткичлари қуйидаги банкларда қайд этилган (ОАВда бу рўйхатни кўпинча “энг кўп шикоят тушган банклар” ёки “банклар антирейтинги” деб аташади):

ИИ чорак билан таққослаганда рўйхатга битта Ҳаёт банк қўшилди. Рўйхатдан эса битта банк, ИИ чоракда индекси 1,09 бўлган Ипотека Банк чиқди. Ўнталикдаги олтита банкда кўрсаткич бир чоракда пасайган, тўрттасида эса ошган. Регулятор алоҳида банклар бўйича мурожаатлар сонини ошкор қилмайди.

Ўнталикдаги энг сезиларли ўзгариш АВО банкъда кузатилди. ИИ чоракда банк 4,42 индекс билан рўйхатни бошқарган бўлса, ИИИ чоракда унинг кўрсаткичи 1,25 гача тушди ва банк ИнФинБанк билан бир хил индекс қиймати билан тўққизинчи ўринга пасайди. 3,17 бирликка пасайиш рўйхатдаги банклар орасида энг каттаси бўлди: ундан кейинги ТБС Банкъда индекс 0,67 бирликка камайган.

Банкда ИИ чорак натижаси мурожаатлар билан ишлашда ўзгаришлар қилиш зарурлигини кўрсатган сигнал сифатида баҳоланади.

“АВО банк ушбу динамикани хизмат кўрсатиш сифатини янада ошириш учун муҳим мўлжал деб билади. Фикр-мулоҳазалар билан ишлаш муаммоли масалаларни аниқлаш, ички жараёнларни такомиллаштириш ва банк билан мулоқотни мижозлар учун янада қулай ва тушунарли қилиш имконини беради”, — деб изоҳ берди АВО банк мижозлар билан ишлаш департаменти раҳбари Виталий Индин.

Банк вакилининг сўзларига кўра, АВО банк келиб тушаётган фикр-мулоҳазаларни таҳлил қилишда давом этади ва натижалар ҳақида ҳар чорак якунлари бўйича маълум қилиб боради.

Аввалги нашрлар даврийлигидан келиб чиқиб, Марказий банк мурожаатлар индексининг навбатдаги, ИВ чорак якунлари бўйича нашрини 2027-йил январида тақдим этиши кутилмоқда.