Кузатув камералари «кўрмайдиган» кўйлак яратилди
Германиялик дизайнер Симон Веккерт сунъий интеллект асосида ишлайдиган видеокузатув тизимларини чалғитишга мўлжалланган махсус кўйлак яратди. «Рақамли камуфляж» деб номланган кийимдаги ранг ва геометрик нақшлар компютер кўриши алгоритмларининг инсон қоматини аниқлашини қийинлаштириши мумкин.
Сунъий интеллектга асосланган видеокузатув тизимлари учун "кўринмас" кўйлак яратилди. Ушбу лойиҳа Берлиннинг Котбуссер-Тор майдонида 2026 йил август ойида сунъий интеллектга асосланган видеокузатув тизимидан фойдаланиш бўйича пилот лойиҳа бошланганидан сўнг ишлаб чиқилган.
Кўйлакнинг асосий мақсади инсонни оддий камера учун кўринмас қилиш эмас, балки камера тасвирини таҳлил қиладиган сунъий интеллект алгоритмини чалғитишдан иборат. Дизайнернинг тушунтиришича, компютер кўриши тизими инсонни одам каби "тушунмайди". Алгоритм миллионлаб тасвирлар асосида инсонга хос статистик визуал белгиларни аниқлашни ўрганади.
Тасвирни қайта ишлашнинг дастлабки босқичларида нейротармоқ контурлар, контраст ва текстурадаги ўзгаришларни таҳлил қилади. Кейинги босқичларда эса инсон қоматига хос белгилар — бош ва елка силуэти, қўл-оёқларнинг танага нисбатан пропорцияси ҳамда тана контурининг яхлитлигини аниқлашга ҳаракат қилади. Веккерт айнан шу хусусиятдан фойдаланган.
"Рақамли камуфляж"да ёрқин ранглар ва бир-бирини кесиб ўтувчи геометрик шакллар қўлланган. Улар компютер кўриши тизими учун ўзига хос "визуал шовқин" ҳосил қилиб, тасвирдаги алоҳида қисмларни инсоннинг яхлит силуэти сифатида бирлаштиришни қийинлаштиришга мўлжалланган.
"Гап ҳам рангда, ҳам нақшда. Аммо уларнинг ҳеч бири алоҳида ҳолда ишламайди — муҳими уларнинг ўзаро боғлиқлиги. У инсон кўзига эмас, машинанинг тасвирни қабул қилишига мослаштирилган", — дея тушунтирган дизайнер.
Ёрқин ранг ўтишлари нейротармоқнинг тасвирни дастлабки таҳлил қилувчи қатламларига таъсир қилса, устма-уст тушадиган шакллар инсон танаси контурининг яхлитлигини бузишга мўлжалланган. Натижада алгоритм камера қаршисида айнан инсон турганини аниқлашда қийналиши мумкин. Одам кўзи учун эса бу оддий бўлмаган, ёрқин ва абстракт текстил нақши бўлиб кўринади.
Қизиғи, Веккерт кўйлак нақшини ишлаб чиқишда нейротармоқнинг ўзидан фойдаланган. Дизайнер "рақобатли цикл" усулини қўллаган: аввал нақшнинг янги вариантини яратган, кейин уни объектларни аниқлаш тизимида синаб кўрган. Тизим инсонни қанчалик ишончли аниқлаётгани баҳоланиб, натижага қараб нақш яна ўзгартирилган. Бу жараён алгоритмнинг инсонни аниқлашга бўлган ишонч даражаси имкон қадар пасайгунга қадар такрорланган.
Веккертнинг таъкидлашича, машинали кўриш тизимларининг заиф нуқталари инсон учун ҳар доим ҳам кўзга ташланмайди. Шу сабабли фақат инсон кўришига таяниб алгоритм хатоларидан фойдаланувчи нақш яратиш жуда қийин. Шу билан бирга, "рақамли камуфляж" инсонни барча видеокузатув тизимлари учун мутлақо "кўринмас" қилиб қўймайди. Лойиҳа муайян компютер кўриши алгоритмларининг инсонни аниқлаш қобилиятини пасайтиришга қаратилган.