Кинематография агентлиги тугатилади, «Ўзбекфильм» қайта ташкил этилади
Шавкат Мирзиёев «Ўзбекфильм» миллий кинокомпанияси ташкил этилишини ва фильмлар ишлаб чиқариш тўлиқ хусусий секторга ўтишини эълон қилди.
Кинематография агентлиги тугатилади, «Ўзбекфильм» қайта ташкил этилади
Ўзбекистонда Кинематография агентлиги тугатилади, кино соҳасидаги давлат сиёсатини амалга ошириш ваколатлари эса Маданият вазирлигига ўтказилади. «Ўзбекфильм» давлат муассасаси ўрнига замонавий бизнес-модель бўйича ишлайдиган «Ўзбекфильм» миллий кинокомпанияси ташкил этилади. Фильмлар ишлаб чиқариш тўлиқ хусусий секторга ўтади. Бу ҳақда президент Шавкат Мирзиёев 26 октябрь куни «Ўзбекфильм» киностудиясида кинематография ҳамжамияти вакиллари билан учрашувда маълум қилди.
Президентнинг сўзларига кўра, соҳа бошқариш, молиялаштириш ва фильмлар ишлаб чиқариш функциялари аниқ ажратилган янги тизимга ўтмоқда. Маданият вазирлиги тузилмасида Киносанъат департаменти ташкил этилади, унинг раҳбари эса мақомига кўра вазир ўринбосарига тенглаштирилади. Масъул шахсларга бир ой муддатда департамент фаолиятини ташкил этиш ҳамда Кинематография агентлиги ва унинг тизимига кирувчи ташкилотларни тугатиш топширилди.
«Ўзбекфильм» миллий кинокомпаниясининг ўзи фильмлар суратга олмайди. У лойиҳаларни саралаш ва молиялаштириш, шунингдек, фильмларни илгари суриш ва прокат қилиш, уларнинг халқаро бозорлар ва кинофестивалларга чиқиши билан шуғулланади. Президент компанияни миллий кинобрендни яратиш ва замонавий киноиндустрияни ривожлантиришда таянч марказ ва асосий оператор деб атади. Унинг фаолиятини бир ҳафта муддатда ташкил этиш топширилди.
Қайта ташкил этиш президент учрашувда таъкидлаб ўтган муаммоларни ҳал қилишга қаратилган. Унинг сўзларига кўра, мамлакатда ҳалигача фильм ишлаб чиқаришдан тортиб то уни томошабинга етказиб беришгача бўлган ягона занжир шаклланмаган. Мирзиёев хорижий фильмлар томошабинлар билан пўп-пўла тўлаётганини қайд этди. «Демак, томошабин кино ва кинотеатрларга боришдан воз кечгани йўқ — фақат унинг диди ва талаблари ўзгарган. Миллий фильмларимиз ушбу талабларга жавоб берадими? Афсуски, йўқ!» — деди у.
Президент, шунингдек, замонавий киноиндустрия талабларига жавоб бермайдиган давлат буюртмаси тизимидаги камчиликларга эътибор қаратди. Битта режиссёрга олтитагача, битта муаллифга еттитагача лойиҳа топширилган. Буюртмаларнинг деярли ярми давлат киностудияларига берилган, бу эса хусусий кинематографичилар томонидан рақобатни чеклаган. Оқибатда, президентнинг сўзларига кўра, асосий мезон кучли сценарий ва сифатли фильм яратиш эмас, балки топшириқни тезроқ бажаришга интилиш бўлиб қолган. Мирзиёев санъат асарларини оддий товар ёки қурилиш обекти каби техник топшириқлар бўйича харид қилиш нотўғри эканини таъкидлади. У, шунингдек, бугунги кунда профессионал кинотанқидчиларнинг фикри етарлича инобатга олинмаётганини айтди.
Сўнгги ўн йилда кинематографияни қўллаб-қувватлаш учун иккита фармон ва саккизта қарор қабул қилинди, «Ўзбекфильм» киностудияси тўлиқ реконструкция қилинди. Агар 2016 йилда фильмлар ишлаб чиқариш учун давлат бюджетидан 10 млрд сўм ажратилган бўлса, жорий йилда бу кўрсаткич 218 млрд сўмни ташкил этди. Президентнинг сўзларига кўра, ушбу давр мобайнида миллий фильмлар сони ва сифати ортди, соҳада эса ўнлаб хусусий киностудиялар пайдо бўлди.
Президент кинони мамлакатнинг халқаро обрўсини оширадиган «юмшоқ куч» қуроли деб атади. У кинематографичиларни экранда нафақат тарихий шахсларни, балки замонадошларни — ўқитувчилар, шифокорлар, спортчилар, ҳарбийлар, тадбиркорлар, қурувчилар ва ёшларни ҳам кўрсатишга чақирди. Мирзиёев кинога нисбатан илгари сурган «O‘z» ғоясини шундай ифодалади: «Ўзлигимизни англаган ҳолда, дунёга ўз тарихимизни ўз овозимиз билан сўзлаб бериш».