Кичик тасвир Nikon фототанловида катта норозиликка сабаб бўлди
Доктор Нинг Сюй Nikon компаниясининг ҳар йиллик «Small World In Motion» танлови қоидаларини бузганини инкор этмоқда.
Митти тасвир Nikon фототанловида катта норозиликка сабаб бўлди
Нўфузли илмий фотосуратлар танловининг ғолиб деб топилган иши бошқа олимлар томонидан сунъий интеллект (СИ) ёрдамида яратилганликда танқид қилинганидан кейин қайта кўриб чиқилмоқда.
Nikon компаниясининг ҳар йили ўтказиладиган «Small World In Motion» танловида кучли микроскоплар ёрдамида олинган фотосуратлар ва видеолар тақдим этилади ва у сўнгги 15 йилдан бери ҳар йили ўтказиб келинмоқда.
Хитойнинг Цинхуа университети тадқиқотчиси доктор Нинг Сюй томонидан тақдим этилган қисқа видео ғолиб деб топилди. Унда кам учрайдиган касалликка чалинган боланинг нафас йўллари ичида ҳаракатланаётган киприкчалар деб аталадиган митти, сочсимон тузилишлар тасвирлангани айтилади.
Сюй BBC’нинг изоҳ бериш ҳақидаги сўровига жавоб бермади, бироқ у интернетда танлов қоидаларини бузганини инкор этувчи пост қолдирди.
У тасвирга ишлов бериш босқичида СИдан фойдаланганини инкор этмади, аммо танлов қоидалари доирасидан чиқмаганини айтди.
«Экспериментал видео, киприкчалар ёки уларнинг ҳаракатини яратиш учун СИдан фойдаланилмаган», деди у.
Сюйнинг видеоси сунъий равишда ёрқин рангларга бўялган — бу микроскопияда кенг тарқалган ва танловда рухсат этилган — ва бу одатда намунанинг ўзида бўёқлар ёрдамида қўлда амалга оширилади.
У СИдан «қайта тикланган кулранг тасвирлардаги хусусиятларни фарқлаш ва визуаллаштириш учун» фойдаланилганини тан олди.
Бироқ, бошқа олимлар томонидан билдирилган эътирозлар қаторида видеода нормал ҳужайра тузилиши ёки хулқ-атворига мос келмайдиган шакллар ва ҳаракатлар кўрсатилгани ҳамда киприкчалар ҳаддан ташқари катта бўлиб кўрингани ҳақидаги даъволар бор.
Nikon’нинг ижтимоий тармоқдаги постига изоҳ қолдирган Флорида университети доценти Эдвард Фелпс баъзи тузилишлар «тўсатдан пайдо бўлиб, йўқолиб қолаётганини» ва киприкчалар «ҳеч қаердан пайдо бўлаётганини» айтди.
Шу билан бирга, Юго-Ғарбий тиббиёт маркази (UT Southwestern Medical Center) аспиранти Иэн Донованнинг айтишича, асл тасвирда унинг СИ томонидан яратилганини кўрсатувчи ўзига хос сув белгиси (ватермарк) бордек туюлган.
Бундан ташқари, танловнинг икки собиқ ҳакамлари ҳам тасвирнинг ҳақиқийлигига шубҳа қилишаётганини билдиришди.
Nikon компанияси Сюй тергов билан «ҳурмат билан ҳамкорлик қилаётганини» ва қўшимча техник ҳужжатларни тақдим этганини маълум қилди.
2026 йилги «Small World» танловида бешинчи ўринни эгаллаган доктор Патрик Хикининг айтишича, ушбу мукофот келтирадиган эътироф 3000 долларлик (£2250) совриннинг ўзидан кўра муҳимроқдир.
«Агар сиз вақтингизнинг кўп қисмини қоронғи хонада микроскопга тикилиб ўтказсангиз, буни одамларга ва жамоатчиликка кўрсата олиш жуда ёқимли», деди у.
«Илм-фан ва санъат ўртасида қизиқарли уйғунлик бор ва олимлар яратаётган кўплаб тасвирлар жуда абстракт ва бадиий хусусиятларга эга».
Хикининг айтишича, агар ғолиб видео СИ томонидан нотўғри ўзгартирилгани маълум бўлса, бу бошқа иштирокчиларга нисбатан адолатсизлик бўлади.
«Танловда аниқ қоидалар тўплами мавжуд бўлиб, улардан бири нарсаларни яратиш учун генератив СИдан фойдаланиш мумкин эмаслиги, иккинчиси эса, албатта, тасвир микроскоп остида олиниши кераклиги эди», деди у.
Ҳозирча Nikon ўз тартиб-таомилларини ҳимоя қилмоқда, бироқ тез орада янги маълумотлар тақдим этилишини билдирди.
«Ҳозирги вақтда биз бирон бир қоида бузилганини кўрмаяпмиз», дейилади компания баёнотида.