«Ҳеч қачон, ҳеч қачон унутманг» - Америка 11 сентябрь ҳужумларининг 25 йиллигини нишонламоқда
Нью-Йорк, Пентагон ва Пенсильванияда тантанали маросимлар билан ушбу тарихий сана ёдга олинмоқда.
«Ҳеч қачон, ҳеч қачон унутманг» - Америка 11 сентябрь ҳужумларининг 25 йиллигини нишонламоқда
11 сентябрь воқеаларидан йигирма беш йил ўтиб, АҚШнинг амалдаги ва собиқ президентлари террорчи-самолёт олиб қочувчилар Жаҳон савдо маркази, Пентагон ва Пенсильваниядаги далага самолётларни уриши оқибатида ҳалок бўлган инсонлар хотирасига ҳурмат бажо келтирдилар.
Президент Дональд Трамп Пентагондаги маросимга бошчилик қилди, АҚШ вице-президенти ЖД Вэнс эса Нью-Йоркдаги Жаҳон савдо маркази вайроналари ўрнида ўтказилган хотира тадбирида АҚШнинг ҳаёт бўлган барча тўрт нафар собиқ президентлари ва биринчи хонимлари билан бирга иштирок этди.
Ҳужумлар содир бўлган вақтларда сукут сақланди ва 3000 га яқин қурбонларнинг исмлари овоз чиқариб ўқиб эшиттирилди.
Хотира тадбирлари, шунингдек, йўловчилар самолётни олиб қочганлар билан курашганидан кейин 93-рейс қулаган Пенсильвания штатининг Шенксвилл шаҳрида ҳам бўлиб ўтди.
АҚШ Савдо вазири Ховард Лютник ҳужумда акаси Гари ва бир нечта ҳамкасбларини йўқотди
Президент Трамп Пентагонда нутқ сўзлади
Ҳужумлар содир бўлган пайтда президент бўлган Жорж Буш жума кунги маросимда собиқ президентлар Жо Байден, Барак Обама ва Билл Клинтон билан бирга иштирок этди.
Пентагонда Трамп хотира маросимида вазирлар маҳкамаси котиблари ва 11 сентябрь воқеалари пайтида АҚШ давлат котиби бўлган Кондолиза Райс билан бирга қатнашди.
«Бугун биз чорак аср муқаддам уларнинг номи билан биринчи марта ичган муқаддас қасамёдимизни янгилаймиз», деди Трамп. «Биз ҳеч қачон, ҳеч қачон унутмаймиз. Бугун биз шунинг учун курашяпмиз».
У 11 сентябрдан кейин бошланган ва АҚШнинг Яқин Шарқдаги урушларда кўп йиллар давомида иштирок этишига олиб келган «террорга қарши уруш»ни ўзининг Эрон билан ҳозирги ихтилофи билан боғлашга ҳаракат қилди.
Трамп йиғилганларга Ислом Республикаси «ҳеч қачон, ҳеч қачон ядровий қуролга эга бўлмаслигини» айтди.
Жэнис Брукс 11 сентябрдан атиги бир неча ҳафта олдин Нью-Йоркка кўчиб ўтган ва ўзи «энг катта саргузашт» деб атайдиган иш — Жаҳон савдо марказининг Жанубий минораси 84-қаватидаги компанияда ишлашни бошлаган эди.
У BBC’га биринчи самолёт Шимолий минорага урилган пайтда офисда бўлганини айтди. У эвакуация қилинаётганда, иккинчи самолёт «даҳшатли гумбурлаш» билан келиб урилган.
Брукс бир аёлга вайроналар парчаси текканида «дахшатли фильмлардагидек чинқириқ» эшитганини айтди. У тепага қаради ва ўзининг офиси бўлиши керак бўлган жойда «катта ўпирилган тешик»ни кўрди.
Ҳар йили 11 сентябрда тўртта самолётнинг ҳар бири қулаган ва Эгизак миноралар қулаган аниқ вақтларда қўнғироқлар чалинади.
Олтита қўнғироқнинг ҳар биридан кейин бир дақиқалик сукут сақланади.
Бу йил ҳужумлардан кейин саратон каби касалликлардан вафот этган минглаб инсонларни хотирлаш учун еттинчи қўнғироқ чалинди.
АҚШ соғлиқни сақлаш расмийларининг айтишича, миноралар қулашидан ҳосил бўлган чанг ва тутун билан боғлиқ касалликлар шундан бери ҳужумларда ҳалок бўлган 3000 га яқин одамдан уч баравар кўпроқ одамнинг ҳаётига зомин бўлган.
Манхэттендаги маросимда ҳалок бўлганларнинг исмлари қарийб тўрт соат давомида ўқиб эшиттирилар экан, 11 сентябрь қурбонининг беваси Саудия Арабистонини ва АҚШ расмийларининг қиролликни жавобгарликка тортишдаги муваффақиятсизликларини танқид қилди.
«Ҳар бир ўтган йил сайин сизни кўпроқ соғиняпмиз», деди Терри Страда бутун дунё бўйлаб жонли эфирда узатилган нутқида турмуш ўртоғи Том Страда ҳақида.
«Аммо қандай қилиб 25 йил ўтса ҳам, Саудия Арабистонининг сизнинг қотиллигингиздаги роли учун ҳалигача адолатга эриша олмадик?»
«11 сентябрь оилалари бирлашган» ташкилоти миллий раиси бўлган хоним Страданинг бу сўзлари йиғилганларнинг олқишига сазовор бўлди.
11 сентябрь ҳужумларини амалга оширган самолёт олиб қочувчиларнинг аксарияти Саудия Арабистонидан бўлган, режалаштиришга эса таниқли Саудия оиласининг вакили, «Ал-Қоида» асосчиси Усама бин Лодин раҳбарлик қилган.
Бироқ Саудия расмийлари террорчилик ҳужумларига алоқадорлигини бир неча бор рад этишган ва 2004 йилда 11 сентябрь воқеаларини текшириш комиссияси ҳисоботи мамлакатни ҳар қандай алоқадорликдан соқит қилган.
Қурбонлар хотирасини шарафлаш учун бошқа жойларда ҳам тадбирлар ўтказилди. Лондонда Букингем саройида Ташқи ишлар вазири Эд Милибэнд ва АҚШ элчиси Уоррен Стивенс иштирокида тантанали тадбир бўлиб ўтди.
Торонто фонд биржасида ҳам ҳужумларда ҳалок бўлган ҳамкасбларни хотирлаш тадбири ўтказилди.
Хотира тадбирлари Lloyds of London суғурта бозорида ҳам бўлиб ўтди
Миланда италиялик ва америкалик ўт ўчирувчилар гуруҳи хизмат вазифасини бажариш чоғида ҳалок бўлган фавқулодда вазиятлар ходимлари хотирасига бағишланган зинадан кўтарилиш маросимида иштирок этдилар.
Улар ўз кийимларида ва анжомлари билан Эгизак минораларнинг ҳар биридаги қаватлар сони хотирасига Гальфа минораси бўйлаб 110 қават юқорига кўтарилиб, пастга тушдилар.