Ҳаёт кечириш қиймати ошиши сабабли Европа мамлакатларида юз минглаб одамлар норозилик намойишларига чиқди

Европа мамлакатларида турмуш даражаси қимматлашиши фонида юз минглаб одамлар норозилик намойишларига чиқди

Сўнгги кунларда бир нечта Европа давлатларида полиция билан тўқнашувлар, тартибсизликлар ва юзлаб ҳибсга олишлар билан кечган оммавий норозилик акциялари бўлиб ўтди. Намойишларнинг сабаблари турмуш даражасининг қимматлашиши, ижтимоий харажатларнинг қисқартирилиши, коррупция жанжаллари ва мактаб формаси билан боғлиқ талаблар бўлди.

Францияда намойишлар сентябрь охирида ўқитувчилар етишмовчилиги ва ўқув муассасаларининг ёмон аҳволига қарши чиққан мактаб ўқувчиларининг акциялари билан бошланган эди, бироқ кейинчалик уларга нархлар ошиши ва давлат хизматлари етарлича молиялаштирилмаганидан норози бўлган талабалар, касаба уюшмалари, фермерлар ва экофаоллар қўшилди. Ўтган дам олиш кунлари юз минглаб одамлар кўчаларга чиқди, норозилик намойишлари эса дўконларни толан-торож қилиш ва биноларга ўт қўйиш каби тартибсизликларга айланиб кетди, уларнинг давомида Лиможда шаҳар ратушаси ёниб кетди. Куч тузилмалари 2 мингдан ортиқ одамни қўлга олди, бир қатор ҳудудларда комendantлик соати жорий этилмоқда, президент Эммануэль Макрон эса Ички ишлар вазирлиги раҳбари Лоран Нуньеснинг истеъфога чиқиш ҳақидаги аризасини қабул қилишни рад этди.

Франциядаги воқеалар қўшни Бельгияда ҳам ёшларнинг чиқишларига сабаб бўлди, у ерда талабалар олий таълимнинг қимматлашишига норозилик билдириб, бюджет қисқартирилиши ва солиқ ислоҳотларига қарши касаба уюшмаларининг кўп ҳафталик иш ташлашларига қўшилдилар.

Брюссель ва Льежда 17 октябрь куни намойишлар полиция билан тўқнашувларга айланиб кетди, Бельгия пойтахтида эса 150 га яқин киши ҳибсга олинди.

Италияда "Италиа ин Пиазза" марказлашмаган ҳаракати иштирокчилари ҳам ижтимоий тармоқлар орқали акциялар ташкил этиб, шунга ўхшаш ижтимоий-иқтисодий талабларни илгари суришди.

Милан, Турин ва Болоньяда юқори молиявий юкга қарши норозиликлар тартибсизликлар, ойналарнинг синдирилиши ва Дуомо майдонида чиқинди қутиларига ўт қўйилиши билан якунланди, бу бир неча юзлаб фаолларнинг ҳибсга олинишига ва 140 дан ортиқ полициячининг жароҳатланишига олиб келди.

Португалияда турмуш даражасининг қимматлашиши ва ижара ҳақидаги янги қонунга қарши норозиликлар маркази Порту шаҳри бўлди, у ерда 15 октябрь куни полициянинг чадирма лагери ўрнатилишига халақит беришга уриниши пайтида ўнлаб одамлар жабрланди.

Куч тузилмаларининг кескин ҳаракатлари жамоатчиликда катта акс-садо берди, шундан сўнг дам олиш кунлари Лиссабон, Коимбра, Фару ва мамлакатнинг бошқа шаҳарларида тинч чадирма шаҳарчалар пайдо бўлди. Ўз навбатида, Албания пойтахти Тиранада коррупцияга ва муҳофаза этиладиган ҳудудда Джаред Кушнер тузилмалари томонидан элита курорти қурилишига қарши тўрт ойдан ортиқ давом этган тинч акциялар шиддатли тўқнашувларга айланиб кетди. Бош вазир Эди Раманинг истеъфосини талаб қилаётган намойишчилар зўравонликка ўтилишини ҳукумат томонидан уларнинг позицияси эътиборсиз қолдирилгани билан тушунтиришди; тўқнашувлар якунларига кўра 500 дан ортиқ киши ҳибсга олинди ва 120 га яқин ҳуқуқ-тиротибот ходимлари жабрланди, вазирлар маҳкамаси раҳбари эса истеъфога чиқишдан бош тортди ва Россия ҳамда Иронни аралашувда айблади.

Озарбайжонда Вазирлар Маҳкамасининг ягона мактаб формаси тўғрисидаги сентябрдаги 309-сонли қарори кучга кириши фонида ҳижобли мактаб ўқувчиларининг дарсларга киритилиши тўхтатилгач, Баку ва ҳудудлардаги таълим муассасалари атрофида норозилик фаоллиги авж олди. Ҳужжатда диний бош кийимлар тўғридан-тўғри тақиқланмаган ва машғулотлардан четлаштириш назарда тутилмаган бўлса-да, амалиётда чекловлар Баку ва Сумгайишдаги ҳам ўқувчиларга, ҳам педагогларга таъсир қилди, уларга 6 октябрда янги қоидалар тасдиқланганидан кейин рўмолни ечиш ёки ишдан бўшаш таклиф қилинди.

Билдирилган солидарлик белгиси сифатида синфдошлар дарсларни бойкот қилишни бошладилар, 3 октябрь куни эса республиканинг Истанбулдаги консуллиги олдида норозилик акцияси бўлиб ўтди. Ҳокимият органлари бу чораларни таълимнинг дунёвий хусусияти билан тушунтирмоқда, мамлакат ИИВ эса 12 октябрь куни мактаб ходимлари билан можаролар, мулкка зарар етказиш ва йўлларни тўсиб қўйиш сабабли жамоат тартибини бузиш бўйича жиноят иши қўзғатилгани ва 37 киши ҳибсга олингани ҳақида ҳисобот берди.