"Ҳамма олий маълумотга эга бўлиши керак деган фикр нотўғри", дейди вазир.
Олий таълим вазири Қўнғратбай Шариповнинг сўзларига кўра, Ўзбекистонда олий таълим муассасаларига кириш учун ўтиш баллини (56,7) ололмаганлар улуши камайиб бормоқда. У бу тенденцияни мактаблардаги билим даражасининг яхшиланиши билан боғлади. Унинг сўзларига кўра, олий таълимга талаб тахминан 30% ни ташкил қилади.
Олий та'лим, фан ва инновация вазири Қо'нг'ратбай Шарипов олий ма'лумот ҳамма учун зарур деган фикр ното'г'ри эканлигини айтди. Бу баёнот 14-август куни Тошкентда бо'либ о'тган халқаро конференсияда айтилган, деб хабар беради Газета.
Шариповнинг со'зларига ко'ра, со'нгги то'рт йил ичида давлат университетларига кириш имтиҳонларида минимал 56,7 баллдан о'та олмаган абитуриентлар сони 46% дан 34% гача камайди.
Вазир шундай та'кидлади: "Барча о'рта мактаб битирувчилари олий ма'лумотга эга бо'лиши керак деган фикр ното'г'ри. Меҳнат бозорида олий ма'лумотли мутахассисларга талаб тахминан 30% ни ташкил қилади. Бу ҳолат нафақат О'збекистонда, балки бутун дунёда кузатилмоқда. Ёшларнинг қолган 70% о'рта махсус ма'лумот олишлари мумкин".
Қонгратбай Шарипов ҳам ижобий тенденцияни қайд этди: "Со'нгги то'рт йил ичидаги натижаларнинг яқинда таҳлили шуни ко'рсатдики, 56,7 баллдан юқори балл то'плаган абитуриентлар улуши 74% га етди. Паст балл олган ёшлар сони йилдан-йилга камайиб бормоқда, бу ижобий тенденция. Бу мактаб та'лими сифатининг яхшиланиши ва та'лим тизимидаги о'згаришлардан далолат беради."
2025-йилда о'тиш баллини ололмаганлар фоизи 41,29% ни, 2024-йилда эса 46,9% ни ташкил этди.
Вазирнинг со'зларига ко'ра, асосий вазифалардан бири келажакда ёшлар ишсизлигининг олдини олиш учун меҳнат бозори талабларига жавоб берадиган кадрларни тайёрлашдир.
"Бу йил [университетларда] 36 000 та грант о'рни ажратилди. Бундан ташқари, қарийб 200 000 талаба шартнома асосида о'қийди. Бу рақамлар Иқтисодиёт [ва Молия вазирлиги] томонидан тақдим этилган меҳнат бозори эҳтиёжларига асосланган. Биз о'қиш ё'налишлари ва қабул сони бо'йича аниқ ко'рсаткичларни олдик", деб тушунтирди Шарипов.
Вазир шунингдек, университетлар меҳнат бозорининг ҳозирги эҳтиёжларидан келиб чиққан ҳолда янги дастурларни очаётганини э'лон қилди. 2026-йилда 323 000 дан ортиқ киши давлат университетларини битирди. Июл ойида Қо'нг'ратбай Шарипов парламентга 2027-йилда 390 000 дан ортиқ битирувчи меҳнат бозорига кириши кутилаётгани ҳақида ма'лумот берди.
2018-йилда Та'лим муассасаларига қабул қилиш бо'йича давлат комиссияси давлат гранти асосида университетларга қабул қилиш учун минимал о'тиш баллини 68 балл (максимал 189 баллнинг 36%), пуллик талабалар учун эса 56,7 балл (30%) қилиб белгилади.
2024-йилда университетга кириш имтиҳонлари учун минимал о'тиш балли 56,7 баллдан 75,6 баллгача, сог'лиқни сақлаш, ҳуқуқ, бизнес ва бошқарув соҳалари учун эса 94,5 баллгача ошиши э'лон қилинди. Бироқ, бу о'згаришлар ҳали кучга кирмади.
Кириш имтиҳонларидан о'та олмаган абитуриентлар қабул пайтида танланган бакалавр даражаси дастурларидан бирида суперконтракт асосида о'қиш имкониятига эга.