“Барча мактаб битирувчилари олий маълумотли бўлиши керак деган қараш нотўғри” — Конгратбай Шарипов
Сўнгги йилларда ОТМга киришда ўтиш балини (56,7) тўплолмаганлар улуши қисқармоқда, деди олий таълим вазири Конгратбай Шарипов. У ушбу тенденсияни мактаблардаги таълим сифати ортиши билан изоҳлади. Шунингдек, у барча битирувчилар олий маълумотли бўлиши керак деган қараш нотўғри эканини қўшимча қилди.
“Барча мактаб битирувчилари олий маълумотли бўлиши шарт деган фикр нотўғри”, — дея таъкидлади Конгратбай Шарипов.
Олий таълим, фан ва инновациялар вазири Конгратбай Шариповнинг 14-август куни Тошкентда бўлиб ўтган халқаро анжуманда Газета мухбирига берган интервюсида маълум қилишича, сўнгги тўрт йил ичида олий таълимга кириш имтиҳонларида минимал баллни тўплай олмаган абитуриентлар улуши 46 фоиздан 34 фоизга камайган.
Вазирнинг сўзларига кўра, “Барча мактаб битирувчилари олий маълумотли бўлиши керак деган қараш нотўғри. Меҳнат бозорида олий таълимга бўлган эҳтиёж тахминан 30 фоизни ташкил этади. Бу нафақат Ўзбекистонда, балки бутун дунёда ҳам шундай. Қолган 70 фоиз ёшлар ўрта махсус таълимга эга бўлишлари мумкин”.
Конгратбай Шарипов (Фото: Олий таълим вазирлиги) таъкидлашича, кириш имтиҳонларида паст балл тўплаган абитуриентлар сони йилдан йилга камайиб бормоқда.
“Биз яқинда охирги тўрт йилдаги натижаларни таҳлил қилдик. Тўрт йил аввал ўтиш балининг энг қуйи чегараси бўлган 56,7 баллдан паст натижа қайд этган абитуриентлар улуши 46 фоизни ташкил этган бўлса, бугунги кунда бу кўрсаткич 34 фоизга тушган. 56,7 баллдан юқори натижа қайд этганлар сони эса 74 фоизга етди. Паст балл олаётган ёшлар сонининг камайиши ижобий тенденсия бўлиб, мактабларда таълим сифати яхшиланаётгани ва таълим тизимида ўзгаришлар рўй бераётганидан далолат беради”, — деди Конгратбай Шарипов.
Маълумот учун, 2025-йилда ўтиш балини тўплай олмаганлар улуши 41,29 фоизни, 2024-йилда эса 46,9 фоизни ташкил этган эди.
Вазирнинг сўзларига кўра, ҳозирги асосий вазифалардан бири меҳнат бозори талабига мос кадрлар тайёрлаш ва ёшларнинг келажакда ишсиз қолиб кетишининг олдини олишдан иборат.
“Бу йил 36 мингта грант ўрни белгиланган. Шунингдек, қарийб 200 минг нафар талаба контракт асосида таҳсил олади. Бу рақамлар Иқтисодиёт вазирлиги томонидан тақдим этилган меҳнат бозори эҳтиёжлари асосида шакллантирилган. Биз йўналишлар ва қабул сони бўйича аниқ топшириқлар олганмиз”, — дея қўшимча қилди у.
Унинг таъкидлашича, олий таълим муассасаларида меҳнат бозори эҳтиёжидан келиб чиққан ҳолда янги таълим йўналишлари ҳам очилмоқда.
Эслатиб ўтамиз, 2018-йилда Ўзбекистон таълим муассасаларига ўқишга қабул қилиш бўйича Давлат комиссияси томонидан республика олий таълим муассасаларига давлат грантининг минимал ўтиш бали 68 балл (энг юқори ўтиш бали 189 баллнинг 36 фоизи), тўлов контрактнинг минимал ўтиш бали эса 56,7 балл (энг юқори ўтиш балининг 30 фоизи) этиб белгиланган эди.
Амалдаги тартибга кўра, тест имтиҳонлари натижалари бўйича ўқишга кира олмаган абитуриентларга рўйхатдан ўтишда танланган барча бакалавриат таълим йўналишларидан бирида табақалаштирилган тўлов контракт асосида (супер контракт) ўқиш имконияти берилган. Минимал ўтиш балидан (56,7 баллдан) кам балл тўплаган абитуриентларга ҳам биринчи ўқув йилида супер контракт миқдорининг 2 баробарига тенг тўловни амалга ошириш шарти билан ўқишга кириш ҳуқуқи берилган.