Гонконгнинг Тяньаньмэнь фаоллари етти йилгача бўлган қамоқ жазосига ҳукм қилинди
Гонконг Хитой ҳудудида одамлар 1989 йилги бостиришни хотирлаш учун йиғила оладиган ягона жойлардан бири эди.
Гонконглик Тяньаньмэнь фаоллари етти йилгача бўлган қамоқ жазосига ҳукм қилинди
2022 йилда ҳибсга олинишидан олдин Чоу BBC’га "ҳибсга олинишга тайёр" эканлигини айтган эди
Пекиннинг 1989 йилги Тяньаньмэнь майдонидаги намойишларни бостиришини хотирлаш учун ҳар йили мотам тадбирларини ташкил қилган уч нафар гонконглик фаол етти йилгача бўлган қамоқ жазосига ҳукм қилинди.
Судланувчилардан икки нафари — 69 ёшли Ли Чек-ян ва 41 ёшли Чоу Ханг-тунг ўтган ойда шаҳарнинг баҳсли миллий хавфсизлик тўғрисидаги қонунига биноан бошқаларни давлат ҳокимиятини ағдаришга ундашда айбдор деб топилган эди.
Учинчи судланувчи, 74 ёшли Альберт Хо январь ойида айбига иқрор бўлган эди.
Йиллар давомида Гонконг Хитой ҳудудидаги одамлар Тяньаньмэнь майдонидаги воқеаларни хотирлаш учун йиғилиши мумкин бўлган кам сонли жойлардан бири эди. Бу мавзу Хитой материкида жуда нозик ҳисобланади ва қаттиқ цензура қилинади.
Гонконг расмийлари 2020 йилда Covid-19 сиёсатини рўкач қилиб, бу йиғилишларни тақиқлади ва улар бошқа қайта тикланмади. Ўша йили норозилик ҳаракатларининг кенг доирасини жиноят деб ҳисобловчи миллий хавфсизлик тўғрисидаги қонун расман кучга кирди.
Мулозимларнинг таъкидлашича, қонун барқарорликни сақлаш учун зарур, танқидчилар эса у Гонконгнинг мухториятини заифлаштиргани ва қўрқув муҳитини юзага келтирганини айтмоқда.
Ли, Чоу ва Хога 2021 йилда айблов қўйилган эди. Айбдор деб топилгач, улар 10 йилгача қамоқ жазосига маҳкум этилиши мумкин эди.
Жума куни суд Лини етти йилга, Чоуни етти йил-у уч ойга, айбига иқрор бўлган Хони эса беш йилга озодликдан маҳрум қилиш ҳақида ҳукм чиқарди.
Жума кунги суд хулосасига кўра, август ойидаги суд баёнотида Ли ва Чоу "давлат ҳокимиятини ағдариш мақсадида бошқа шахсларни ноқонуний йўллар билан ҳаракатларни ташкил этиш, режалаштириш, содир этиш ёки уларда иштирок этишга ундаган".
Чоу май ойида судда қонуннинг ўзи суд қилинаётганини айтган эди.
2022 йилда ҳибсга олинишидан олдин BBC билан суҳбатда Чоу "ҳибсга олинишга тайёр" эканлигини ва "демократия учун кураш йўлида бадал тўлашга тайёр"лигини айтган.
Гонконгликлар илгари Пекиннинг 1989 йилги Тяньаньмэнь майдонидаги воқеаларини хотирлаш учун ҳар йили мотам тадбирлари ўтказар эди
Судланувчилар 1989 йил май ойида демократия тарафдори бўлган намойишларда қатнашаётган талабаларни қўллаб-қувватлаш учун ташкил этилган, ҳозирда тарқатиб юборилган "Гонконг альянси" гуруҳининг етакчилари бўлган.
Бир неча ҳафта ўтгач, Хитой Коммунистик партияси Пекиннинг Тяньаньмэнь майдонидаги демократия тарафдорлари намойишларини бостириш учун қўшин ва танклар юборди. Ҳалок бўлганлар сони бир неча юздан бир неча минггача деб тахмин қилинади.
Кейинги уч ўн йиллик давомида "Гонконг альянси" расмийларни ушбу воқеалар учун жавобгарликни ўз зиммасига олишга, диссидентларни озод қилишга ва демократик ислоҳотларни жорий этишга чақириб келди.
Гуруҳ, шунингдек, Тяньаньмэнь майдонидаги воқеаларни хотирлаш учун ҳар йили мотам тадбирларини ташкил қилди. Ташкилотчиларнинг айтишича, айрим тадбирлар 100 000 дан ортиқ одамни жалб қилган, гарчи полиция иштирокчилар сонини камроқ деб баҳолаган бўлса-да.
Жума куни суд "Гонконг альянси"га 1,5 миллион Гонконг доллари (191 000 доллар; 142 000 фунт стерлинг) миқдорида жарима ҳам солди.
"Бу ҳукм уч карра фожиадир: ноҳақ жазоланаётган фаоллар учун; Тяньаньмэнь воқеаларидан омон қолганлар ва унинг қурбонлари учун; ҳамда замонавий Хитой тарихидаги энг муҳим воқеалардан бирини муҳокама қилиш имкониятидан маҳрум бўлган гонконгликлар авлодлари учун", деди Amnesty International ташкилотининг минтақавий директор ўринбосари Сара Брукс.