Германияда «Шимолий оқим» қувурларини портлатганликда айбланаётган украиналик устидан суд жараёни бошланди
Ҳужумлардан тўрт йил ўтгач, Сергей К. Россиянинг Германияга йўналтирилган газ қувурларини портлатиш тилбириктирувида айбланиб, суд олдида жавоб беради.
Германия украиналикни «Шимолий оқим» газ қувуридаги портлашлар бўйича судга тортмоқда
Сергий К. ўтган йилнинг охирида Италиядан Германияга экстрадиция қилинган эди
Замонавий Европа тарихидаги энг шов-шувли диверсиялардан бири содир бўлганидан тўрт йил ўтиб, чоршанба куни Гамбургда украиналик эркак устидан суд жараёни бошланиши кутилмоқда. У Россиянинг Германияга йўналтирилган «Шимолий оқим» газ қувурларини портлатганликда айбланмоқда.
Германия прокурорлари томонидан Сергий К. деб тилга олинган ушбу шахс бошқа украиналик ҳарбий хизматчилар билан тил бириктириб, қувурларни йўқ қилиш ва Россиянинг газ тушумлари орқали ўз урушини молиялаштиришига йўл қўймасликда айбланмоқда.
Ушбу иш Германияда жуда нозик масала ҳисобланади. Мамлакат Россия 2022 йил февраль ойида — ҳужумлардан етти ой олдин — кенг кўламли босқинни бошлаганидан бери Украинанинг энг яқин иттифоқчиларидан бири сифатида кўриб келинмоқда.
Ўтган йили Германияга экстрадиция қилинган Сергий К. портлашлар бўйича судга тортилган биринчи гумонланувчи бўлади.
У айбловларни рад этмоқда. Хорватиядан экстрадиция қилинишига қаршилик кўрсатаётган иккинчи гумонланувчи ҳам ўз айбини тан олмаяпти.
2022 йил 26 сентябрда Болтиқ денгизидаги Борнхольм ороли яқинида жойлашган тўртта газ қувуридан учтаси портлаш оқибатида вайрон бўлганидан кейинги ойларда Ғарбнинг гумонлари Москвага қаратилган эди, гарчи тўғридан-тўғри ҳеч ким айбдор деб эълон қилинмаган бўлса-да.
Россия ҳужумдан бир неча ҳафта олдин «Шимолий оқим - 1» орқали Германияга газ етказиб беришни тўхтатиб қўйган эди, «Шимолий оқим - 2» эса умуман ишга туширилмаганди. Берлин босқиндан сал олдин ушбу кўп миллиард долларлик лойиҳани музлатиб қўйган эди ва портлашлардан олдин Россия ҳарбий-денгиз кучларининг шубҳали ҳаракатлари ҳақида хабарлар тарқалганди.
Швеция, Дания ва Германия терговчилари ҳужумни ким амалга оширганини аниқлашга ҳаракат қилаётган бир пайтда, Россия президенти Владимир Путин АҚШ ва унинг ангилиялик иттифоқчиларини — «англосаксларни» айблади. Улар бу айбловни рад этишди.
Ниҳоят, Дания ва Швеция ўз терговларини ёпганидан сўнг, Германия прокурорлари эътиборни Германия шимолидаги Росток ортидаги портда «Андромеда» номли яхтани ижарага олган чуқур сув ғаввослари гуруҳига қаратди.
Кейинчалик улар «қайиқдан олинган намуналарда сув ости портловчи моддаларининг излари топилганини» маълум қилишди.
2022 йил сентябрдаги портлашлар оқибатида «Шимолий оқим»нинг тўртта қувуридан учтаси шикастланган
Киев билан муносабатлардаги тарангликка қарамай, Германия прокурорлари ишни давом эттиришди ва 2025 йил январда Германия Федерал Олий суди ушбу иш Германия ҳудудий юрисдикциясига киришини ва прокурорлар ҳаракат қилиши шартлигини, чунки бу «[Германиянинг] ички хавфсизлигига путур етказиш» билан боғлиқлигини ҳакамлик қилди.
Украина президенти Владимир Зеленский Украинанинг «[Шимолий оқимдаги портлашларга] алоқаси йўқлигини» мунтазам таъкидлаб келади, гарчи Германия прокурорлари ўз айблов хулосасида диверсантлар режани «Украина давлат органлари топшириғига биноан» тузишганини таъкидлашса-да.
Уларнинг айтишича, бу иш Германиянинг халқаро ҳуқуқга қарши жиноятлар кодексига кўра «ҳарбий жиноят» ва «фуқаролик объектларига нисбатан ҳарбий воситалар билан қилинган ҳужум» сифатида таснифланади.
Ушбу иш Киев ва Берлинда суд жараёнига бўлган турлича қарашларни юзага чиқарди.
Украина парламентининг Ташқи ишлар қўмитаси раиси Александр Мережконинг айтишича, портлашлар Россия билан уруш пайтида содир бўлган ва «Шимолий оқим - 2» Россиянинг урушга тайёргарлик кўриш учун ишлатган қуролидан бошқа нарса эмас эди».
У ВВСга Германия талқинининг ҳеч қандай тасдиғи йўқлигини айтди: «Бу шунчаки талқинлардан бири».
Аксинча, Германиянинг Ташқи алоқалар бўйича кенгаши вакили Штефан Майстернинг айтишича, Берлиндаги кетма-кет канцлерлар бу ишдан сиёсатни олиб ташлашга астойдил ҳаракат қилишган.
«Улар бундан катта шов-шув кўтармасликка, ортиқча эътибор қаратмасликка ва ишни тегишли муассасаларга, суд тизимига топширишга ҳаракат қилишди, токи улар бу билан шуғуллансин. Бу сиёсий иш эмас. Шунинг учун улар уни сиёсатдан холи қилишга уринишди», — деди у.
2025 йил август ойида Сергий К. Италиянинг Адриатика соҳилидаги Римини курорти яқинидаги меҳмонхонага жойлашганидан сўнг, Германия федерал прокурорлари томонидан чиқарилган Европа ҳибсга олиш ордерига асосан полиция томонидан ушланди.
Судда экстрадиция бўйича бир неча ҳафталик курашлардан сўнг, суд ҳужжатларида Сергий Кузнецов сифатида кўрсатилган Сергий К. ўтган йилнинг охирида Германияга топширилди.
Германия прокурорларининг таъкидлашича, 2022 йилда у Украина армиясининг амалдаги зобити бўлган ва профессионал ғаввослар, қайиқ капитани ҳамда портловчи моддалар бўйича мутахассисдан иборат гуруҳга бошчилик қилган.
Унинг Италиядаги ҳуқуқий кураши давом этаётган бир пайтда, яна бир украиналик эркак — Володимир Журавлёв Польша судида Германиянинг экстрадиция сўровига муваффақиятли қарши чиқди.
Италия Олий судиникидан мутлақо фарқ қиладиган қарорида Польша судьяси 2025 йил октябрь ойида Журавлёвни озод қилишга фармойиш бериб, қувурларга қилинган ҳужум ноқонуний бўлмаганини ва агар Украина қуролли миссия ташкил этган бўлса, бу «оқланган, оқилона ва адолатли» бўлганини айтди.
Варшава суди томонидан озод қилинганига қарамай, у ўтган август ойида Хорватияда диверсия учун «зарур бўлган ғаввослик амалиётларида қатнашган» гумонланувчи сифатида ҳибсга олинди.
Ўтган ойда Хорватия уни экстрадиция қилишни маъқуллади, гарчи бу қачон содир бўлиши ёки унинг иши Гамбургдаги суднинг бир қисмига айланиши мумкинлиги номаълум бўлса-да.
Ушбу иш Киев ва Берлин учун мураккаб хусусиятга эга бўлишига қарамай, украиналик депутат Александр Мережко бу муносабатларга зарар етказади деб ҳисобламайди ва «бизни қўллаб-қувватлашда давом этиш Германиянинг олий миллий манфаатларига мос келади», дейди.