Фотосуратларда Ким Чен Ыннинг ёзги қароргоҳи яқинида 50 метрли бассейн ва сув аттрационларига эга ҳашаматли яхта акс этган

Суратларда Ким Чен Ыннинг ёзги қароргоҳи яқинида 50 метрли ҳавзаси ва сув аттрационлари бўлган ҳашаматли кема акс этган

Жорий йилнинг июль ойидан октябрь ойи ўрталаригача Шимолий Кореянинг Вонсан соҳилларида олинган сунъий йўлдош тасвирларида 80 метрлик (263 фут) ҳашаматли кема қайта-қайта кўринган.

Унинг энг эътиборни тортадиган жиҳати — палуба бўйлаб жойлашган 50 метрли сузиш ҳавзаси ва унинг бир четидаги сув аттрационлари (горкалатри)дир.

Таъмирлаш иншоотида ойлаб фойдаланилмасдан тургач, у июль ойи бошида Калма ярим ороли номи билан позналган соҳил чизиғига яқин сувларга кўчиб ўтган.

Бу ҳудуд Вонсан яқинида жойлашган бўлиб, у ерда Шимолий Корея етакчиси Ким Чен Ын ва унинг оиласи фойдаланадиган катта виллали денгиз бўйи курорти бор.

Ҳаракатланаётган ягона йирик кема бу эмас эди. BBC томонидан кўриб чиқилган сунъий йўлдош тасвирларида Кимнинг вилласи яқинида яна бир нечта бошқа кемалар ҳам қайта-қайта пайқаб қолинган.

Ушбу кемалардан Ким ва унинг оиласи фойдаланади деб кенг миқёсда тахмин қилинади. Шимолий Кореянинг собиқ расмийлари, қочқинлар ва экспертларнинг таъкидлашича, режим раҳбариятидан ташқаридаги бирор кишининг бундай ҳажмдаги кемаларга эгалик қилиши ёки улардан эркин фойдаланиши жуда қийин.

«Қишда улар кемаларни верфда сақлашган. Ёз келганда эса уларни олиб чиқиб, Ким Чен Ыннинг вилласига ёки Калма томонга кўчиришган ва сузиш ҳамда ҳордиқ чиқариш учун фойдаланишган», — дейди Ри Чон Хо.

Ри бир вақтлар Меҳнаткашлар партиясининг 39-бюросида ишлаган бўлиб, ушбу ташкилот раҳбарият учун хорижий валюта тўплаш ва уни бошқаришга ёрдам беради деб ишонилади.

Ёпиқ Шимолий Корея диктатурасининг юқори эшелонидаги шахсларнинг бойлигини аниқлаш мамлакатнинг иқтисодий маълумотларини аниқлаш каби мураккабдир.

Бирлашган Миллатлар Ташкилоти ва бошқа ташкилотлар Шимолий Кореяни дунёдаги энг камбағал мамлакатлардан бири деб таснифлашда тахминий ҳисоб-китобларга таянади; мамлакат, айниқса, санкциялар остидаги ядровий дастурни қўллаб-қувватлайдиган катта ҳарбий бюджетга эга.

БМТнинг 2025 йилги ҳисоботига кўра, Шимолий Кореяликларнинг аксарияти тўлиқ давлат назорати, кенг тарқалган мажбурий меҳнат ва аҳолининг тахминан 40 фоизини тўйиб овқатланмаслик ҳолатида қолдирадиган сурункали озиқ-овқат танқислиги шароитида «тизимли, кенг кўламли ва қўпол инсон ҳуқуқлари бузилиши» остида яшамоқда.

Шунга қарамай, режим узоқ вақтдан бери ҳашамат билан боғлаб келинади.

Сунъий йўлдош тасвирларида кўринган кемаларнинг нархи номаълум, аммо шунга ўхшаш ҳашаматли яхталар ўнлаб миллиондан 100 миллион доллардан (£75 млн) ортиққача баҳоланади. Кимнинг анча кичикроқ, 29 метрлик Princess яхтаси илгари тахминан 7 миллион долларга баҳоланган эди.

Кемаларнинг жойлашувининг ўзигина оила айнан қаерда эканини исботлай олмаса-да, уларнинг ҳаракатлари — Кимнинг жамоатчилик олдида кўринмай қолган вақтларига тўғри келиши — акс ҳолда кўздан йироқ турадиган фаолиятдан дарак беради.

Биографлар ва разведка ҳисоботларига кўра, Вонсан — Ким Чен Ын болалигининг бир қисмини онаси билан ўтказган жой, ва бир эксперт BBCга ушбу шаҳар унинг отаси Ким Чен Ир бошқаруви давридан бери оила билан боғлиқ бўлиб келганини айтди.

1990 йиллардан 2000 йиллар бошигача ўша пайтдаги етакчи Ким Чен Ир фойдаланган қароргоҳларни 13 йил давомида қўриқлаган қочқин BBCга Вонсан атрофидаги виллалар элита дам оладиган жой бўлиб хизмат қилганини айтди. У ёзда у ерда ўнлаб болалар ва ўсмирларнинг сув ғанғисида (водные лыжи) сузаётганини кўрганини эслайди.

Шимолий Корея давлат ОАВлари Кимнинг таътилда эканини камдан-кам хабар қилади, бунинг ўрнига бундай сафарларни расмий текширувлар ёки кўрсатмалар бериш сифатида тақдим этади. Аммо BBC интервью олган қочқинлар оиланинг Вонсанда ҳордиқ чиқаришини билишганини айтишди, бу камида баъзи шимолий кореяликлар бундан хабардор бўлганини кўрсатади.

Давлат ОАВлари, шунингдек, Вонсанда кўп қаватли меҳмонхоналар, ресторанлар, дўконлар, спорт иншоотлари ва аквапарклар мавжудлигини ҳамда у 20 000 га яқин ташриф буюрувчиларни қабул қила олишини айтади.

Давлат ОАВлари ва Россия нашрлари 2025 йил июль ойида очилган Вонсан Калма курортига ташриф буюрган россиялик сайёҳларнинг кичик гуруҳлари фотосуратларини эълон қилди. У хорижий ташриф буюрувчиларни жалб қилиш учун қурилган бўлса-да, курорт маҳаллий сайёҳлар учун ҳам очиқ.

Калмадаги пляжда шимолий кореялик сайёҳлар

Жанубий Корея янгиликлар ҳисоботида аноним манбага таяниб айтилишича, баъзи маҳаллий аҳолига тахминан 100 долларга тўрт кечалик турпакетлар таклиф қилинган, бу аксарият шимолий кореяликлар учун жуда катта суммадир. Мамлакатда аҳоли жон бошига ЯШЎ — БМТ маълумотларига кўра, 2024 йилда тахминан 667 доллар — Жанубий Кореянинг 36 227 долларининг арзимас бир қисмини ташкил қилади.

Аксарият шимолий кореяликлар учун таътиллар имконсиз нарсадир. Мамлакатда ўсиб бораётган ўрта синф мавжуд бўлса-да, уларда бўш вақт кўп бўлмаслиги мумкин.

Қочқинлар BBCга ишчилар, идора хизматчилари ва кооператив фермерлар қонунан 14 кунлик йиллик таътил ҳуқуқига эга эканини, аммо бунга камдан-кам амал қилинишини айтишди.

Саёҳат қилиш учун кетма-кет бир неча кун таътил олиш ғайриоддий ҳолдир. Одамлар одатда ажратилган «ёзги таътил» пайтида эмас, балки дам олиш кунларида ёки миллий байрамларда саёҳат қилишади.

Таътил тасдиқланган тақдирда ҳам, ҳаракатланиш чекланган бўлиб, ўз шаҳри ёки туманидан ташқарига чиқиш учун расмий рухсатнома талаб қилинади. Эркин ҳаракатлана олишнинг ўзи баъзида таътилнинг ўзи каби ҳашаматдир.

Оддий шимолий кореяликлар муносиб турмуш кечириш учун курашмоқдалар

BBC Вонсан атрофида тахминан 50м, 55м, 60м ва 80м ўлчамдаги тўртта катта кемани кузатди. Тўрттаси ҳам бу йил Кимнинг Вонсандаги вилласи атрофида қайта-қайта пайдо бўлди.

Энг катта кема энг аниқ ҳаракатни кўрсатиб, докдан Калма ярим ороли яқинидаги сувларга кўчиб ўтди ва июль ойидан бери ўша ерда қолмоқда.

Бошқа кемаларнинг иккитаси — 50м ва 55м — август ойи охиригача Вонсан яқинидаги Тэ ва Син ороллари атрофида қайта-қайта кўринган.

Сунъий йўлдош тасвирлари, шунингдек, 50 метрлик кема ёнида тўртта кичикроқ катер борлигини ҳам кўрсатди.

50 метрлик кема 2026 йил 4 июлда Тэ ороли яқинидаги сувларда кўринган.

Сунъий йўлдош тасвирлари бўйича эксперт Чон Сон Хакнинг айтишича, кичик катерлар катта кемага одамларни, ёқилғи ва зарур маҳсулотларни ташиган, шунингдек, у Тэ ва Син каби кичик ороллар «жамоатчилик кўзидан йироқда ваҳдониятни сақлаш мумкин бўлган чекка денгиз ҳордиқ чиқариш масканлари» эканини қўшимча қилди.

60 метрлик кема ўтган ҳафтагача Кимнинг Вонсандаги вилласи яқинида қайта-қайта кўринган.

Шимолий Корея кемаларнинг расмий эгалигини ҳеч қачон ошкор этмаган бўлса-да, BBCнинг тарихий сунъий йўлдош тасвирлари таҳлили шу каби ўзига хос хусусиятларга эга катта кемани 2002 йилда, Ким Чен Ир Шимолий Кореяни бошқарган даврда Вонсанда топган.

2013 йилда Шимолий Кореяга ташриф буюрган NBAнинг собиқ юлдузи Деннис Родман The Sun нашрига етти кунлик сафарининг аксарият қисмини Вонсан атрофида Ким Чен Ын билан ўтказганини, у ерда сув мотоциклида ва отда сайр қилишганини айтди.

У, шунингдек, улар фойдаланган 60 метрлик кемани паром ва Дисней кемасининг қоришмаси сифатида тасвирлади. Бу юқоридаги сунъий йўлдош тасвирларида кўрсатилган ўша 60 метрлик кема эканлиги номаълум.

Аксарият шимолий кореяликлар учун Кимлар ва режимни қўллаб-қувватлайдиган бошқа шахсларнинг ҳаёти нафақат ҳашаматли, балки тасаввур қилиб бўлмайдигандек туюлади. Бу, айниқса, давлат тарғиботи «олий етакчи»ни ҳамиша миллатни биринчи ўринга қўядиган фидоий инсон сифатида тасвирлашга бағишлангани сабабли шундай.

«Ким Чен Ын 'халқ етакчиси' бўлиши керак, — дейди Ри Чон Хо, — аммо оддий одамлар кунига бир маҳал овқат топишга қийналаётган бир пайтда, унда шундай тўртта ҳашаматли кема бор».