Эрон суди ҳижобсиз чиқиш қилган хонандага нисбатан дарра уриш жазосини ўз кучида қолдирди
Парасту Аҳмади жонли эфирда узатилган концерт давомида енгсиз кўйлакда қўшиқ куйлаганидан кейин "жамоатчилик одоб-ахлоқ қоидаларини таҳқирлаш"да айбдор деб топилди.
Эрон суди ҳижобсиз чиқиш қилган хонандага берилган дарра уриш жазосини ўз кучида қолдирди
Парасту Аҳмадийнинг чиқиши 2024 йил декабрь ойида унинг YouTube каналида тўғридан-тўғри эфирга узатилган эди
Эрон апелляция суди мажбурий ҳижобсиз чиқиш қилган таниқли хонандага нисбатан белгиланган 74 дарра уриш жазосини ўз кучида қолдирди, деб хабар берди адвокатлар.
Парасту Аҳмадий 2024 йил декабрь ойида ўзининг YouTube каналида тўғридан-тўғри эфирга узатилган концерт пайтида енгсиз кўйлакда қўшиқ куйлаган.
Эрон қонунчилиги аёлларга оммавий равишда чиқиш қилишни тақиқлайди ва улардан рўмол ўраш ҳамда камтаррона кийинишни талаб қилади.
Видео кенг тарқалиб, миллионлаб кўришлар сонини йиққандан сўнг, Эрон адлия тизими 29 ёшли хонандага нисбатан иш қўзғатиб, ушбу чиқиш «мамлакатнинг ҳуқуқий ва маданий қоидаларини бузганлигини» маълум қилди.
Июнь ойида Қум шаҳридаги жиноят суди Аҳмадий ва унинг гуруҳи ҳамда продюсерлик жамоасининг саккиз нафар аъзосини «шаҳвоний ва одобсиз материаллар» тарқатиш орқали «жамоат ахлоқини ҳақорат қилиш» каби айбловлар бўйича айбдор деб топган эди.
74 дарра уришдан ташқари, уларга аудиовизуал фаолият билан шуғулланиш ва икки йил давомида мамлакатдан чиқиб кетиш ҳам тақиқланган.
Жума куни адвокатларнинг сўзларига кўра, судланувчиларнинг апелляция шикояти юқори суд томонидан эшитувсиз «рад этилган».
«Бизнинг фикримизча, концерт ўтказиш умуман жиноят эмас эди», деди адвокатлардан бири BBC’га. «Биринчи инстанция суди ушбу айбловлар учун энг оғир жазолардан бирини тайинлади, ваҳоланки жарималар ва енгилроқ жазолар ҳам мавжуд эди».
«Апелляция суди, эшитув ўтказиш имкониятига эга бўлишига қарамай, эшитув ўтказмади ва ҳукмни ўз кучида қолдирди. Бундай ҳукм чиқарилишининг асосий сабаби шунга ўхшаш ҳолатлар такрорланишининг олдини олиш бўлган кўринади».
Дастлабки ҳукм ижтимоий тармоқларда эронликларнинг кескин муносабатига сабаб бўлди.
«Илоҳим, бу қора кунлар тугасин, аёллар қандай яшаш ва кийинишни танлаш эркинлигини қайтариб олсинлар ва бизнинг қадрли ватанимизда санъат яна гуллаб-яшнасин», деб ёзди ўша пайтда сургундаги хонанда Гугуш Instagram’да.
Мусиқачи Ҳусайн Ализаде эса «Парасту Аҳмадийнинг ўрнига 70 дарра уришларига рози эканлигини» айтди.
Инсон ҳуқуқлари фаоллари ҳам ушбу ҳукмни қораладилар ва Amnesty International ташкилоти «дарралаш шафқатсиз, ғайриинсоний ва қадр-қимматни камситувчи жазо бўлиб, қийноқлар ва бошқа шафқатсиз муомалаларни мутлақо тақиқлаш тамойилини бузиши» ҳақида огоҳлантирди.
2024 йил январь ойида курд-эронлик фаол Роя Ҳешмати ижтимоий тармоқларда ҳижобсиз тушган сурати туфайли «жамоат ахлоқини бузиш»да айбланиб, 74 марта дарраланган эди.
Курдларнинг «Ҳенгав» ҳуқуқбонлик гуруҳи хабарига кўра, у Теҳрондаги прокуратура биносида аёл ходим унинг бошига мажбуран рўмол ўратганини, шундан сўнг эркак ходим унинг елкаси, орқаси, сонлари ва оёқларига дарра билан урганини айтган.
Эроннинг шариат талқинига асосланган қонунчилигига кўра, балоғат ёшидан ошган аёллар ва қизлар сочларини ҳижоб билан ёпишлари ҳамда қоматларини яширадиган узун, кенг кийимлар кийишлари шарт.
2022 йилда Ислом Республикасида 22 ёшли курд аёли Маҳса Аминининг ҳижобни «нотўғри» ўраганликда айбланиб, Теҳронда ахлоқ полицияси томонидан ҳибсга олинганидан кейин ҳибсхонада вафот этиши ортидан оммавий норозилик намойишлари бошланиб кетган эди.
Диний тузумга қарши бутун мамлакат бўйлаб ўтказилган намойишларда аёллар рўмолларини ёқиб юборишди ёки ҳавода силкитишди, хавфсизлик кучларининг бостириши натижасида юзлаб одамлар ҳалок бўлди.
Ўшандан бери кўплаб аёллар ва қизлар кийиниш қоидаларига очиқчасига бўйсунмай, жамоат жойларида сочларини ёпишни бутунлай тўхтатдилар. Расмийлар бунга вақти-вақти билан ҳибсга олишлар, огоҳлантиришлар, тадбиркорлик субъектларини ёпиш ва бошқа чоралар билан жавоб қайтармоқда.
Шу ой бошида ҳижоб талабларининг бажарилишини муҳокама қилар экан, консерватив сиёсатчи ва Мақсадга мувофиқликни аниқлаш кенгаши аъзоси Ғоламали Ҳаддод-Адел — у шунингдек, Олий раҳбар Мужтабо Хомейнийнинг қайнотаси ҳисобланади — Эроннинг АҚШ ва Исроил билан уруши туфайли расмийлар «ҳозирча бу фронтда керакли даражада фаол бўла олмасликларини» айтди.
Уруш февраль ойи охирида, Эрон хавфсизлик кучлари мамлакатдаги иқтисодий инқироз туфайли келиб чиққан навбатдаги оммавий норозилик намойишларини шафқатсизларча бостириб, минглаб одамларни ўлдирганидан бир неча ҳафта ўтиб бошланди.