Дунёда энг кўп рейс амалга оширадиган авиакомпаниялар маълум бўлди
2024-йилда амалга оширилган мунтазам рейслар сони бўйича дунёнинг энг йирик авиакомпаниялари рейтинги тузилди. Унда АҚШ ташувчилари яққол устунлик қилган: рейтингга кирган олтита Америка авиакомпаниясининг ўзи бир йилда қарийб 7,7 млн рейсни амалга оширган. Осиёда эса ИндиГо рейслар сонининг ўсиш суръати бўйича етакчи бўлди.

**Дунёда энг кўп рейс амалга оширган авиакомпаниялар рейтинги эълон қилинди**
Висуал Сапиталист томонидан тақдим этилган ва ОАГ Такеофф Аирлинес Ранкинг Репорт 2025 ҳисоботига асосланган рейтингда 2024-йилда энг кўп режали, бир йўналишдаги парвозларни амалга оширган авиакомпаниялар аниқланди. Ушбу рейтинг йўловчилар сони, самолётлардаги ўриндиқлар миқдори ёки авиакомпанияларнинг даромадини эмас, балки айнан режалаштирилган парвозлар сонини ҳисобга олган.
Рейтинг натижалари АҚШнинг йирик авиакомпаниялари ва аксарият халқаро ташувчилар ўртасида сезиларли фарқ борлигини кўрсатди. Мисол учун, тўртинчи ўринни эгаллаган Соутҳвест Аирлинес 2024-йилда 1,45 миллион рейсни амалга оширган бўлса, бу бешинчи ўриндаги Ирландиянинг Рянаир авиакомпанияси кўрсаткичидан қарийб 32 фоизга кўпдир. Умуман олганда, рейтингга кирган олтита АҚШ авиакомпанияси бир йил давомида қарийб 7,7 миллион рейсни бажарган.
**Америсан Аирлинес ички бозор ҳисобига етакчилик қилмоқда**
Америсан Аирлинес компаниясининг улкан фаолият кўлами, биринчи навбатда, АҚШдаги кенг ички авиақатновлар тармоғи билан боғлиқ. ОАГ маълумотларига кўра, 2024-йилда авиакомпаниянинг умумий ташиш қувватининг 82,6 фоизи ички йўналишларга тўғри келган. Компания анъанавий "хаб ва спица" модели асосида ишлайди, бунда кўплаб йўналишлар йирик узел аеропортларига боғланиб, йўловчилар оқимининг катта қисми шу марказларда жамланади. Бунга мисол қилиб Даллас - Форт-Уерт халқаро аеропортини келтириш мумкин, бу ерда авиакомпаниялар умумий ташиш қувватининг қарийб 81 фоизи Америсан Аирлинес ҳиссасига тўғри келган. Йирик авиакомпаниялар ўз мавқеини дунёдаги учта асосий авиация алянси доирасидаги халқаро ҳамкорлик орқали ҳам мустаҳкамламоқда.
**Рянаир – Европадаги етакчи лоукостер**
Ирландиянинг Рянаир авиакомпанияси 2024-йилда қарийб 1,1 миллион рейсни амалга ошириб, жаҳон рейтингида бешинчи ўринни эгаллаган. Бу Буюк Британиянинг эасйЖет авиакомпанияси натижасидан деярли икки баробар кўпдир (эасйЖет бир йилда тахминан 570 мингта рейс бажарган). Рянаир кўрсаткичлари Европада лоукостер – арзон авиақатновлар моделининг қанчалик кенг тарқалганини кўрсатади. Бюджет авиакомпаниялари нархларни нисбатан паст даражада ушлаб туриш учун самолётлардан максимал даражада фойдаланиш, рейслар орасидаги ерда туриш вақтини қисқартириш, йирик хабларга боғланмаган тўғридан-тўғри йўналишларни йўлга қўйиш ва иккинчи даражали аеропортлардан фойдаланиш каби усулларни қўллайди. Бундан ташқари, багаж, ўрин танлаш ва бошқа қўшимча хизматлар асосий чипта нархидан алоҳида сотилади. Рянаир бизнес модели тарихан АҚШнинг Соутҳвест Аирлинес стратегияси таъсирида шаклланган. Натижада АҚШда оммалашган бюджет авиақатновлар модели Атлантика океанининг нариги томонига ўтиб, нисбатан қисқа халқаро йўналишлар зич жойлашган Европа бозорида кенг тарқалди. Шунга қарамай, рейслар сони бўйича дунёнинг энг йирик авиакомпанияларининг аксарияти ҳамон тўлиқ хизмат кўрсатувчи анъанавий ташувчилар ҳисобланади.
**Осиёнинг тўрт авиакомпанияси кучли тўққизликда**
Осиё авиакомпаниялари ҳам рейтингнинг юқори поғоналаридан жой олган. Хитойнинг Чина Эастерн авиакомпанияси қарийб 873 минг рейс билан олтинчи ўринни эгаллаган. Ундан кейин Чина Соутҳерн – 828 минг рейс билан жойлашган. Ҳиндистоннинг ИндиГо авиакомпанияси 2024-йилда қарийб 749 минг рейсни амалга оширган. Яна бир Хитой ташувчиси – Аир Чинаъда бу кўрсаткич қарийб 623 минг рейсни ташкил этган. Натижада Осиё авиакомпаниялари жаҳон рейтингидаги дастлабки тўққиз ўриндан тўрттасини эгаллаган.
**ИндиГо энг тез ўсган авиакомпания бўлди**
ОАГ маълумотлари Осиёдаги айрим йирик авиакомпанияларнинг парвозлар сони жадал ўсиб бораётганини ҳам кўрсатади. Хусусан, ИндиГўнинг рейслар частотаси 2024-йилда аввалги йилга нисбатан 9,7 фоизга ошган. Бу дунёдаги 20 та энг йирик авиакомпания орасидаги энг юқори ўсиш кўрсаткичи ҳисобланади. Аир Чина ҳам рейслар сонини сезиларли – 8,1 фоизга оширган. Бу рақамлар Осиёдаги йирик ички авиақатнов бозорларининг аҳамияти тобора ортиб бораётганини кўрсатади. Яъни глобал авиакомпанияларнинг кўламини белгилашда халқаро йўналишлар билан бир қаторда Хитой, Ҳиндистон ва АҚШ каби мамлакатлардаги улкан ички бозор ҳам ҳал қилувчи омил бўлиб қолмоқда.

