Лайфстайл

Долли Партон дунёга қандай ёрдам берди - болалар китобларидан тортиб, Совид ваксинасини қўллаб-қувватлашгача

Марҳум қўшиқчи ва қўшиқ муаллифининг хайрия ишлари унинг мусиқаси каби эклектик эди, аммо унинг ҳар бири билан шахсий алоқаси бор эди.

Долли Партоннинг мероси унинг машҳур мусиқаси ва жанубий жозибасидан ташқарига ҳам чиқади, сон-саноқсиз ҳаётларга та'сир ко'рсатган хайрия ишларига чуқур садоқатни о'з ичига олади. Болаларда саводхонликни ривожлантиришдан тортиб, муҳим тиббий тадқиқотларни қо'ллаб-қувватлашгача, унинг хайрия ишлари глобал миқёсда сезиларли та'сир ко'рсатди.

Партоннинг хайрия ишларининг асосий пойдевори 1995-йилда ишга туширилган ва беш ёшгача бо'лган болаларга ойлик бепул китоблар юборадиган "Имагинатион Либрарй" дастуридир. Теннесси штатининг Севиер округидаги уйида бошланган бу ташаббус отасининг о'қиш ва ёзишни билмаслигидан илҳомланган. Партон бир пайтлар шундай деб ёзган эди: "Менимча, ичимда дадам менинг карьерамдан ҳам ко'ра [кутубхона] билан ко'проқ фахрланарди". О'шандан бери дастур халқаро миқёсда кенгайиб, АҚШ, Канада, Буюк Британия (у ерда 2007-йилда очилган), Ирландия ва Австралиядаги болаларга етиб борди ва 332,4 миллиондан ортиқ китоб тарқатди. Ко'пгина болалар учун шахсийлаштирилган китоб олиш чуқур мазмунли тажрибадир. Буюк Британиядаги Стокеслей Имагинатион Либрарй раиси Эилеен Дривер Партоннинг ҳикоялар алмашиш борасидаги "ажойиб" қарашларини юқори баҳолади. Шотландия Миллий партияси маслаҳатчиси, умрбод мухлис бо'лган Ли Миллс Имагинатион Либрарйни Данди шаҳрига олиб келиш учун фаол иш олиб бормоқда ва шундай деди: "Доллининг мероси болалар китобининг ҳар бир саҳифаси билан сақланиб қолади". Кутубхона томонидан тарқатилган "Менинг гуручим энг зо'р" китоби бо'лган британиялик ёзувчи Селина Браун вакилликнинг муҳимлигини та'кидлаб, қора танли қаҳрамон тасвирланган китобининг 14 000 нусхаси тарқатишга тайёрланаётганини ко'ришнинг ҳиссий та'сирини та'кидлади. Совид-19 пандемияси пайтида Партон шунингдек, болалар учун ЁуТубе'да овоз чиқариб китоб о'қиётганини ёзиб олди, уларнинг ба'зилари унинг қо'шиқчи эканлигини билиб ҳайрон қолишди.

Партоннинг сахийлиги Совид-19 га қарши курашда ҳам муҳим рол о'йнади. 2020-йилда у Модерна ваксинасини молиялаштиришга ҳисса қо'шган Нашвилдаги Вандербилт университети тиббиёт марказига 1 миллион доллар (716 000 фунт стерлинг) хайрия қилди. Ушбу хайрия маблаг'ларининг бир қисми ваксинанинг ог'ир Совид-19 га қарши деярли 95% самарадорлигини ко'рсатувчи дастлабки босқичдаги синовни қо'ллаб-қувватлади. Партон эмлашни фаол равишда қо'ллаб-қувватлади, ҳатто о'зининг хит қо'шиг'и "Жолене" ни "ваксина, ваксина, ваксина, ваксина, сендан ёлвораман, илтимос, иккиланма" каби со'злар билан қайта тасаввур қилди ва о'зини укол олаётганини омма олдида ко'рсатиб, "Мен уни олиш учун етарлича ёшдаман ва уни олиш учун етарлича ақллиман" деди.

Унинг тиббий тадқиқотлар ва сог'лиқни сақлашга содиқлиги ко'п йилларга чо'зилади. 2007-йилда Севиер округидаги Доллй Партон аёлларга хизмат ко'рсатиш марказини о'з ичига олган янги касалхона ва саратон маркази учун хайрия консерти 1 миллион доллар йиг'ди. О'н йил о'тгач, у болалар учун *Мен сенга ишонаман* номли албомини чиқарди ва жиянининг у ерда лейкемия билан даволанганидан со'нг, Вандербилт университети тиббиёт марказидаги Нашвиллдаги Монрое Сарелл Жр. болалар касалхонасига яна 1 миллион доллар хайрия қилди. Кейинчалик у болалар юқумли касалликларини тадқиқ қилиш учун касалхонага қо'шимча 1 миллион доллар хайрия қилди. "Ҳеч бир бола ҳеч қачон азоб чекмаслиги керак", деди Партон, "ва мен уларнинг иложи борича ко'проқ сог'лом ва хавфсиз бо'лишига ҳаракат қилиш учун о'з ҳиссамни қо'шишга тайёрман." Бу йил бошида Шарқий Теннесси болалар касалхонаси ушбу муассаса билан ҳамкорлигини э'тироф этиб, Доллй Партон болалар касалхонаси деб о'згартирилди.

Партон 1988-йилда болалар та'лимини ривожлантириш учун о'зининг нотижорат ташкилоти Доллйвоод Фоундатион ни ташкил этди. Имагинатион Либрарйдан ташқари, жамг'арманинг са'й-ҳаракатлари амалий ва ко'пинча жамоаларга бевосита та'сир қилади. 1990-йилларнинг бошларида Партон Севиер округидаги ҳар бир еттинчи ва саккизинчи синф о'қувчисига (12 ёшдан 14 ёшгача) о'рта мактабни тугатган тақдирда 500 доллар таклиф қилди, агар уларнинг бир-бирларини жавобгар тутиш учун до'сти бо'лса. Жамг'арма веб-сайтига ко'ра, бу раг'батлантириш мактабни ташлаб кетиш даражасини 35% дан 6% гача кескин камайтирди. "Мен бериш туйг'усига қарам бо'либ қолдим", деган эди у бир марта. Доллйвоод Жамг'армаси шунингдек, "орзусини амалга оширишни истаган" бешта о'рта мактаб битирувчиларига 15 000 долларлик стипендия дастурини таклиф этади.

Партоннинг хайрия ишлари табиий офатлардан халос бо'лиш ва атроф-муҳитни муҳофаза қилишга ҳам қаратилган. 2016-йилда Севиер округида содир бо'лган даҳшатли ёнг'индан со'нг, у Кеннй Рогерс, Чрис Стаплетон, Реба МсЕнтире ва Сйнди Лаупер каби сан'аткорлар иштирокида 13 миллион доллардан ортиқ маблаг' йиг'ган телемарафон ташкил қилди. У шунингдек, уйларини ё'қотган тахминан 900 оилага олти ой давомида ойига 1000 доллар ва'да қилди. Беш йил о'тгач, Марказий Теннесси кучли сув тошқинини бошдан кечирганида, Партон аҳоли учун 700 000 доллар йиг'ишга ёрдам берди. "Мен одамлар учун ҳаётни бироз яхшилайдиган ва яхши нарсаларнинг бир қисми бо'лганимдан жуда фахрланаман", деди у Гоод Морнинг Америса нашрига.

Унинг Доллйвоод о'йин-кулги бог'и, шунингдек, Америка бургут жамг'армаси томонидан бошқариладиган, қо'йиб юборилмайдиган кал бургутлар учун дунёдаги энг катта қо'риқхонага эга. Уларнинг реабилитация ва наслчилик ишлари 2007-йилда кал бургутнинг ё'қолиб кетиш хавфи остида турган турлар ро'йхатидан чиқарилишига ҳисса қо'шди.

2022-йилда Партон о'зининг та'лим хайрия ишларини катталар учун кенгайтирди ва Доллйвооднинг барча ходимлари, иш ҳолатидан қат'и назар, агар улар кейинги та'лимни давом эттирсалар, о'қиш ва китоб харажатларининг 100% қопланишини э'лон қилди.

Смокй тог'ларидаги бир хонали кулбада камбаг'ал оилада туг'илган 12 фарзанддан бири бо'лган Партонга меҳнаткаш тамаки фермери отаси Роберт Ли Партон чуқур та'сир ко'рсатган. У шундай деб ёзган: "У мен билган энг ақлли одам эди, лекин мен унинг о'қий олмаслиги унинг барча орзуларини ро'ёбга чиқаришига то'сқинлик қилганини биламан".

2018-йилда Имагинатион Либрарй о'зининг 100 миллионинчи китобини Вашингтондаги Конгресс кутубхонасига хайрия қилди. Партон 2022-йилда Карнеги хайрия медали билан тақдирланди ва уни "ко'нгилочар дунёнинг энг саховатли хайриячиларидан бири" деб э'тироф этди.

"Ишимни тугатганимда, қо'лимдан келганича ҳаракат қилганимни билиб, хотиржам дам оламан", деб о'йлади Партон бир марта. "Умид қиламанки, вақти келганда, бошқалар о'зларини ко'тариш учун фойдаланиши мумкин бо'лган бирор нарса қолдираман."

xabarchi’да cookie файллари

Тил ва мавзу танловингизни эслаб қолиш ҳамда ҳозир сайтни нечта одам ўқиётганини санаш учун cookie файлларидан фойдаланамиз — бу ҳисоб аноним, фақат браузерингиз очиқ турганда сақланади ва на сиз билан, на бошқа ташриф билан боғланмайди. Рухсатингиз билан сайт қандай ўқилишини ҳам ўлчаймиз: Microsoft Clarity саҳифа кўришлари ва улардаги ҳаракатларни ёзиб боради, ўз ҳисобимиз эса қайтган ўқувчиларни санайди. Сизни ташрифлар орасида танийдиган ҳеч нарса сиз қабул қилмагунингизча ўлчанмайди.