Доллй Партон ўзининг ҳаёт ҳикоясини олтита машҳур қўшиқ орқали қандай ҳикоя қилди

1960-йилларнинг охирларида о'зига хос кантри ва поп қо'шиқлари уйг'унлиги билан машҳурликка эришган Теннесси штатида туг'илган Долли Партон ко'пинча о'зининг ҳаёт ҳикоясини мусиқасига сингдирган. Унинг қо'шиқлари қашшоқлик, севги, ё'қотиш, аёлларнинг ҳуқуқ ва имкониятларини кенгайтириш ва ма'навият мавзуларини о'рганган. Унинг вафотидан со'нг, биз унинг энг машҳур олтита қо'шиг'и орқали унинг ажойиб ҳаётини эслаймиз.

**"Ко'п ранглардаги палто" (1971)**

Партоннинг шахсий севимлиси, 1971-йилдаги ушбу акустик кантри-фолк қо'шиг'и, шунингдек, албомининг номи, та'сирли автобиографиядир. Унда унинг о'н икки ака-ука ва опа-сингилдан бири сифатида болалиги, оз пул билан, лекин мо'л-ко'л севги билан о'сгани ҳақида ҳикоя қилинади. Партон о'зининг *Қо'шиқчи: Менинг ҳаётим қо'шиқ матнида* китобида уни "нарсалар дунёсини" қамраб олувчи "кичик ҳикоя" деб та'рифлаган ва безорилик, қабул қилиш, севги ва яхши ота-оналик ҳақида сабоқлар берган. "Энди биламан, бизда пул ё'қ эди, лекин мен иложи борича бой эдим / Онам менга тиккан ранг-баранг палтомда" қо'шиг'и бу туйг'уни акс эттиради.

Қо'шиқ Шаниа Тваин ва Эва Сассидй каби сан'аткорлар томонидан ижро этилган ва *Роллинг Стоне* журнали уни Партоннинг энг яхши 50 та қо'шиг'и ро'йхатида иккинчи о'ринга қо'йган. 2023-йилда журнал шундай деб ёзган эди: "Агар бу унинг ёзган ягона қо'шиг'и бо'лганида, ҳаддан ташқари г'урур ва эзувчи азоб-уқубат ифодаси... унинг о'чмас меросини сақлаб қолган бо'лар эди". "Ко'п рангли палто" шунингдек, Партоннинг болалар китобига ва 2015-йилда унинг ҳаёти ҳақида телевизион филмга илҳом берган, унда Алйвиа Алйн Линд ёш, интилувчан қо'шиқчи ролини ижро этган. Унинг онаси Авие Лее Партон ҳатто Теннесси штатидаги Доллйвоод тематик парк музейида намойиш қилиш учун янги ямоқ палто ҳам ясаб берган.

**"Жолене" (1973)**

Партон Нашвилда асфалт қопламаси бизнесига эга бо'лган садоқатли эри Карл Дин билан бо'лган муносабатлари ҳақида ко'плаб қо'шиқлар ёзган. "Жолене" қо'шиг'и уни ё'қотиш қо'рқувини, хусусан, никоҳларининг бошида у билан ноз-карашма қилган қизил сочли банк ходимига баг'ишлайди.

О'зига хос тезкор бармоқ услубидаги минор рифи билан "Жолене" 1974-йилда Граммй номинациясига сазовор бо'лди ва Партоннинг Биллбоард Ҳот Соунтрй Синглес чартида иккинчи о'ринни эгаллаган синглига ва унинг асосий Ҳот 100 чартига биринчи киришига (60-о'ринга етган) айланди. Қо'шиқ Партоннинг заифлигини намойиш этди ва уни ниҳоятда яқинлаштирди. Ко'з ёшлар ёки қасос о'рнига, бош қаҳрамон ҳокимиятни қо'лга киритган аёлга ёлворади.

Партон 2008-йилда банк ходими эрига "даҳшатли ошиқ" бо'лганини ва у э'тибор туфайли банкка боришни ёқтирганини айтиб берди. "Бу бизнинг орамиздаги ҳазилга о'хшарди - мен: "Жаҳаннам, сиз банкда ко'п вақт о'тказяпсиз. Бизда бундай пул борлигига ишонмайман", дердим."

Партон Дин билан 18 ёшли қо'шиқчи сифатида Нашвилдаги биринчи кунида кир ювиш хонаси олдида учрашди. Улар 2025-йилда вафотигача 60 йил турмуш қуришди. Таниқли шахсий ҳаётга эга бо'лган Дин "Жолене"дан "бироз хижолат тортганини" айтди, деб тушунтирди Партон 2023-йилда ББСнинг *Тҳе Оне Шов* дастурига берган интервюсида. У шундай тушунтирди: "Мен шунчаки ҳасад қилдим, чунки у го'зал аёл эди ва у шунчаки ноз-карашма қиларди. Шунинг учун бу менга қо'шиқ учун ажойиб г'оя берди. Ҳар бир инсоннинг ҳаётида ҳар доим Жолене бо'лади". Кейинчалик у анча катта бо'лган эрининг креслода ухлаб ётганини ко'риб, "Жолене энди уни олиши мумкин... сизга керак бо'лганда Жолене қаерда?!" деб о'йлаганини ҳазиллашди.

"Жолене" Партоннинг энг машҳур қо'шиг'и бо'либ, Спотифй'да 913 миллиондан ортиқ томоша қилинган. *Роллинг Стоне*дан Беёнсегача бо'лган танқидчилар уни юқори баҳоладилар, Беёнсе о'зининг 2024-йилги *Совбой Сартер* албоми учун замонавий қайта ёзишни таклиф қилди ва "Мен сендан илтимос қиламан, илтимос, менинг одамимни олма" деган рамзий сатрни "Мен сенга огоҳлантиряпман, менинг одамим учун келма" га о'згартирди.

**"Мен сени доим севаман" (1974)**

1974-йилги бу қо'шиқ, романтик номига қарамай, Доллй Партон ва Портер Вагонер о'ртасидаги кучли, аммо мураккаб профессионал муносабатларни акс эттирувчи ажралиш балладаси вазифасини бажарувчи хайрлашув қо'шиг'идир. Партон Вагонернинг эстрада телешоусига қо'шилганида 21 ёшда эди. Улар бир нечта дуетлар чиқаришди ва биргаликда гастролларда бо'лишди, бу эса мухлисларни уларни жуфтлик деб о'йлашга мажбур қилди. Бироқ, уларнинг муносабатлари мураккаб эди, кейинчалик Партон о'зининг *Шоу юлдузи: Саҳнадаги ҳаётим* китобида Вагонер унинг юксалишини "таҳдид" деб билганини ёзган. У шундай деб тушунтирди: "Мен рассом сифатида ё'лимни очаётган эдим, у эса аллақачон таниқли рассом эди. Бу унинг шоуси эди, лекин мен бизнесда о'сишга ва о'зим ҳам рассом сифатида о'сишга ҳаракат қилардим". Трекда унинг "Аччиқ-ширин хотиралар / Мен о'зим билан олиб кетаётган нарсалар шу" деб куйлаши бор.

Элвис Пресли 1974-йилда қо'шиқнинг кавер-версиясини ёзиб олиши керак эди, аммо Партон менежери қо'шиқ ёзиш ҳуқуқларининг ярмини талаб қилганида келишувдан чиқиш бо'йича қийин қарор қабул қилди. "Мен: 'Мен буни қила олмайман', дедим", деди у 2023-йилда Ҳовард Стернга ва қо'шимча қилди: "Албатта, мен бу ҳақда тун бо'йи йиг'ладим".

Партон 1982-йилда *Техасдаги энг яхши кичик фоҳишахона* мусиқий комедия филмидаги бош роли учун "Мен сени доим севаман" қо'шиг'ини қайта ёзиб олди. Бироқ, энг машҳур версияси, шубҳасиз, Уитни Хюстоннинг 1992-йилдаги *Тҳе Бодйгуард* филмидаги кучли ижроси. Хюстоннинг версияси АҚШда аёл ижрочи томонидан энг ко'п сотилган сингл бо'либ қолмоқда. Партон Хюстоннинг куч балладасини биринчи марта радиода эшитганини ва шунчалик ҳайратда қолганини, ҳалокатга учрамаслик учун Садиллас автомобилини то'хтатишга мажбур бо'лганини эслади. Унинг со'зларига ко'ра, Уитни Хюстон о'зининг "кичик кантри қо'шиг'и"ни олиб, уни "жуда ҳам ко'п" қилди.

**"Лигҳт оф а Слеан Блуе Морнинг" (1977)**

Вагонердан мусиқий ажралганидан кейин янги профессионал эркинлиги билан Партон умид, некбинлик ва ма'навиятнинг янгиланган туйг'усини бошдан кечирди, бу унинг 1977-йилдаги "Лигҳт оф а Слеан Блуе Морнинг" қо'шиг'ида яққол ко'риниб турибди. У профессионал ажралишдан кейин Вагонернинг офисидан чиқиб, булутлар тарқалиб, қуёш нурини очиб, бу янги қо'шиққа илҳом бергунча ёмг'ир остида уйга машинада борганини эслади. Болалигидан черковда чиқиш қила бошлаган Партон уни "нажот қо'шиг'и" деб атаган, бу унга юлдузлик ё'лида ёрдам берган. Кейинчалик қо'шиқ матнлари унинг 1992-йилги *Страигҳт Талк* романтик комедия филмининг саундтреки учун қайта ишланди.

**"9 дан 5 гача" (1980)**

1980-йилда чиқарилган аёлларнинг ҳуқуқ ва имкониятларини кенгайтиришнинг ушбу қат'ий мадҳияси Партоннинг карерасида о'згариш даврини белгилаб берди. У аллақачон таниқли қо'шиқчи бо'лганлиги сабабли, ушбу кантри услубидаги жанубий соул қо'шиг'ини шу номдаги комедия филмининг асосий куйи сифатида ёзган ва бу унинг Жейн Фонда ва Лили Томлин билан биргаликда филмдаги дебютини нишонлаган. Филмда о'зларининг мутаассиб хо'жайинларидан қасос олиш ва уларни аг'дариш ҳақида орзу қилган учта ишлайдиган аёл ҳақида ҳикоя қилинади (ролни Дабни Коулман ижро этган).

Қо'шиқнинг бошидаги о'зига хос тақиллатиш ритми унинг акрил тирноқлари билан яратилган. Партон бир марта шундай деб тушунтирган эди: "Мен ҳар доим михларни о'йнайман ва саҳнада ко'радиган майда-чуйда нарсаларни о'йлаб топаман, масалан, "Мен ётоқдан йиқилиб тушаман ва ошхонага қоқилиб кетаман"... Ва мен о'йладим: "Вой, бу ёзув машинкасига о'хшайди". Партон чартларнинг энг юқори пог'онасини эгаллаган қо'шиқ учун иккита Граммй мукофотига сазовор бо'лди, бу қо'шиқ Оскар мукофотига ҳам номзод бо'лди ва кейинчалик Броадвай мюзикли ва ҳужжатли филмга илҳом берди.

**"Исландс ин тҳе Стреам" (1983)**

Замонавий караоке классикаси бо'лган Партон бу хитни АҚШлик кантри юлдузи Кенни Рожерс билан бирга ёзиб олди. Бу чуқур романтик қо'шиқ миллионлаб нусхада сотилди ва бир вақтнинг о'зида ҳам кантри, ҳам поп чартларида биринчи о'ринни эгаллади. Аслида у улар учун Бее Геес томонидан ёзилган бо'либ, дастлаб Мотовндан илҳомланган дует сифатида мо'лжалланган эди. Кейинчалик Гибб ака-укалари о'з версияларини ёзиб олишди ва уни жонли ижро этишди. Бироқ, Партон ва Рожерснинг ижроси барча даврларнинг энг машҳур кантри-поп дуетларидан бири ва жанрнинг классикаси бо'либ қолмоқда.

Партон Смоотҳ Радиога берган интервюсида уларнинг ҳамкорлиги "мусиқий фаолиятимдаги ҳар қандай ишим каби фахрланадиган яна бир нарса" эканлигини айтди. У қо'шимча қилди: "Сиз яхши натижаларга эришмоқчисиз ва Барри [Гибб] ва Кенни [Рожерс] каби ижрочилар билан тенглашмоқчисиз, лекин мен шунчаки доим о'зим бо'либ қоламан ва о'зимни шундай қиламан деб о'йлайман ва бу иш беради шекилли."

**Бошқа диққатга сазовор қо'шиқлар:**

* **"Довн фром Довер" (1970):** Ташлаб кетилган онанинг о'лик туг'илган болани дунёга келтириши ҳақидаги юракни эзувчи ҳикоя, бу қо'шиқ баҳсли эди ва Вагонер Партонга уни чиқармасликни маслаҳат берди.

* **"Тҳе Баргаин Сторе" (1975):** Севги ва ё'қотишни бошдан кечирган аёлнинг о'зини иккинчи қо'л буюмлар до'кони билан солиштирган та'сирли лирик ҳикояси.

* **"Ҳере Ёу Соме Агаин" (1977):** Унинг о'заро жозибадорлигини янада мустаҳкамлаган машҳур хит.