«Дўкон ўғрилари — муаммо, лекин биз уларни ҳар доим ҳам ҳибсга олмаймиз»
Саффолк полицияси ходимлари BBC’га дўкон ўғриларини ҳибсга олиш ҳар доим ҳам ечим эмаслигини айтди.
«Дўкон ўғрилари муаммо, лекин биз уларни доим ҳам ҳибсга олмаймиз»
Суффолкда ўтган йил давомида дўконлардаги ўғриликлар сони рекорд даражага етган бўлса-да, дўкон ўғрилари «ҳар доим ҳам ҳибсга олинавермайди», дейди полиция ходимлари.
BBC томонидан тўпланган маълумотлар шуни кўрсатадики, 2025/26 йилларда графликда 4 322 та дўкон ўғрилиги қайд этилган бўлиб, бу ўтган йилги 3 865 та ҳолатга нисбатан 11,8 фоизга кўпдир.
2025/26 йиллардаги терговларнинг ярмидан кўпи, яъни 51 фоизи Суффолк полицияси томонидан гумонланувчи шахс аниқланмасдан ёпилган, бу ўтган йилги 54 фоизлик кўрсаткичга нисбатан бироз яхшиланишдир.
Полиция констебли Льюис Рожерс дўкон ўғрилигини «улкан муаммо» деб таърифлади ва ҳар бир хабар ўрганиб чиқилишини айтди, бироқ иложи борича ходимлар ҳуқуқбузарларни ҳибсга олишдан қочишларини тан олди.
«Улар доим ҳам ҳибсга олинавермайди; бу уларнинг ашаддий ҳуқуқбузар эканлиги, бизга маълум-номаълумлиги, турар жойи бор-йўқлиги ва улар билан бошқача тарзда шуғуллана олишимизга боғлиқ», деди у.
«Ашаддий ҳуқуқбузарлар ҳибсга олинади, лекин биз мутаносибликни сақлашимиз керак — агар бу бир марталик ҳолат бўлса ёки суддан ташқари ҳал қила оладиган одамимиз бўлса, унда балки ўша йўлдан борармиз».
Унинг ҳамкасби сержант Жесси Сорелл ҳам худди шу фикрни билдириб, дўкон ўғрилари билан «шуғулланишнинг бошқа йўллари» борлигини ва ҳибсга олиш доим ҳам талаб этилмаслигини айтди.
«Агар бизнинг энг ашаддий дўкон ўғриларимизга қарасангиз, улар қандайдир қарамликни молиялаштирадиган одамлар бўлади ва бунинг учун улар пул топишлари керак», деди у.
«Агар бу онанинг биринчи марта ўғрилик қилиши бўлса ва унда илгари бундай ҳолат кузатилмаган бўлса, биз буни кўриб чиқамиз ва бу ҳибсга олиш билан якунланиши даргумон.
Аммо бу уларнинг бунинг оқибатида жиноий жавобгарликка тортилмаслигини англатмайди».
Полициячилар BBC билан Ипсвичдаги патруль хизмати пайтида гаплашишди, у ерда дўкон ўғрилиги кўрсаткичи ҳар 1000 кишига 15,2 та ҳолатни ташкил этади — бу мамлакат бўйича ўртача кўрсаткичдан (8,1) деярли икки баравар кўп.
Ғарбий Суффолк, Шарқий Суффолк, Ўрта Суффолк ва Бабергда ҳар 1000 кишига тўғри келадиган кўрсаткичлар мос равишда 3,9, 3,7, 2,2 ва 2,1 ни ташкил этади.
Графликда ўтган йил давомида содир этилган дўкон ўғриликларининг умумий сони Суффолк полицияси ҳар қандай бошқа полиция кучларига қараганда иккинчи энг юқори фоизли ўсишни қайд этганини англатади.
Рожерснинг айтишича, ушбу ҳудуддаги дўкон ўғрилари (уларнинг кўпчилигини у «жуда яхши» ва исми билан билишини айтади) одатда гўшт каби тез сотиладиган товарларни нишонга олишади.
«Улар одатда битта ёки иккита кўп марталик харид халтасидан фойдаланишади ва кўпинча велосипедда бўлишади, шунинг учун улар дарҳол ҳудуддан қочиб кетишлари мумкин», дея қўшимча қилди у.
«Мен илгари 5 фунт стерлинг каби паст қийматдаги ўғриликлар билан ҳам шуғулланганман; ҳеч қандай чеклов йўқ, лекин, албатта, биз нимани тергов қилаётганимиз ва бунга қанча вақт ва куч сарфлаётганимиз борасида мутаносиб бўлишимиз керак.
Шунга қарамай, бизга хабар қилинган ҳар бир ҳолат тергов қилинади».
2025/26 йилларда Англия ва Уэльс бўйлаб полиция кучлари ярим миллиондан ортиқ дўкон ўғрилиги ҳолатларини қайд этди — бу ўтган йилги рекорд даражадан 5 фоизга кам.
Гарчи бу кўрсаткич камайган бўлса-да, у ҳали ҳам пандемиядан олдинги даражадан анча юқори бўлиб, 2015/16 йиллардаги 334 976 та ҳолатдан 50 фоизга ошган.
Бутун Буюк Британия бўйлаб кўплаб чакана савдогарлар дўкон ўғриларини тўхтатиш ва жабрланувчига айланмаслик учун хавфсизликни кучайтирмоқда.
Улардан бири Ипсвич темир йўл вокзалидаги «The East of England Co-op» дўкони бўлиб, у ерда хавфсизлик хизмати раҳбари Ли Хэммонд BBC'га тўсиқлар ўрнатилганини айтди.
«Сиз шунчаки югуриб кириб, югуриб чиқиб кета олмайсиз, шунинг учун бу бирор нарсани тортиб олиб, яна қочиб чиқиб кетмоқчи бўлган одамлар оқимини тўхтатишга ёрдам беради», деди у.
«Барча дўконларимизда кузатув камералари мавжуд бўлиб, улар сигнал қабул қилиш марказига уланган, у ерда биз Шарқий Англия бўйлаб уч ярим мингта камераларимизнинг барчасини кўра оламиз.
Ўғрилик ўрнини қоплаш учун кассадан жуда кўп пул ўтказишингиз керак, шунинг учун бу бизнес учун яхши эмас ва жиноятчиликни бошқариш усулимиз энг муҳим нарсадир».
«The East of England Co-op» хавфсизлик хизмати раҳбари Ли Хэммонд ходимларнинг ўзларини хавф остига қўймасликлари муҳимлигини айтди
Кўпгина дўконларда бўлгани каби, ходимларга дўкон ўғрилари билан тўқнаш келмаслик, балки уларнинг нима қилаётганини кузатиш айтилади.
«Биз одамларнинг бундай қилишини хоҳламаймиз, чунки ҳамкасбимизнинг иш жойида жароҳат олиши биз мутлақо хоҳламайдиган нарсадир», дея қўшимча қилди Хэммонд.
«Ва бу ҳамма суд томонидан жазоланиши керак дегани эмас. Ҳаммани ҳибсга олиш шарт эмас. Баъзида ҳақиқий ёрдамга муҳтож одамлар бўлади.
Баъзида яхши одамлар нотўғри қарорлар қабул қилишади».
Чакана савдода 20 йил ишлаган дўкон ходими Ричард дўкон ўғриларига қаршилик кўрсатилганда нима содир бўлиши мумкинлигини аччиқ тажрибадан билиб олганини айтди.
«Ўғрилик қилган жамоатчилик вакиллари томонидан калтакланганман, тупурилганман ва тишланганман, бу хавфсиз иш эмас», деди у.
«Сиз қилаётган ишингиздан ва ишлаётган дўконингиздан фахрланасиз... [шунинг учун] одамларнинг кириб, шунчаки очиқчасига нарсаларни олиб кетаётганини кўрганингизда, худди улар сиздан ўғрилик қилаётгандек туюлади.
Аммо ҳозир бу оддий ҳолга айланиб қолгандек гўё».
Дўкон эгалари Жеймс ва Карли Уэлман улар шаҳар марказидаги дўконлар каби тез-тез дўкон ўғриларидан жабр кўрмасликларини, лекин бу барибир ёқимсиз эканлигини айтишди
Жеймс Уэлман Челмондистондаги «Hollingsworths Store» дўконини тўққиз йилдан бери рафиқаси Карли билан бирга бошқариб келади.
Унинг айтишича, дўкон ўғрилари «бирор бир аниқ демографик гуруҳ билан чекланмайди» ва ҳар хил нарсаларни, жумладан, 4 фунтлик соус шишасини ҳам олиб кетишади.
«Ушбу жаноб уни қутидан чиқариб, енгига суқиб қўйди, бу дунёнинг охири эмас, албатта, лекин бу ерда гап принципда», деди у.
«Болалар барибир бола-да, баъзида улар ширинлик ёки сақич олиб кетишлари мумкин, лекин катталар нима тўғри ва нима нотўғри эканлигини билишлари керак».
Уэлманнинг айтишича, унинг дўкони шаҳар марказидаги дўконларга қараганда камроқ дўкон ўғрилигидан жабр кўради, лекин у барибир буни шахсий ҳақорат сифатида қабул қилади.
«Биз оилавий бизнесмиз, катта фойда кўрмаймиз ва бу ерда бўлишимиздан мақсад оилани боқиш ва биз аъзоси бўлган жамиятга хизмат қилиш учун тирикчилик қилишдир», дея қўшимча қилди у.
«Шунинг учун бу жуда хафа қиларли ва бу кимнингдир уйига кириб, сиздан шунчаки тортиб олишга тайёр бўлган одамнинг сурбетлигидир.
Бу жуда ачинарли — биз учун ачинарли ва аслида улар учун ҳам ачинарли деб ўйлайман, чунки улар қандай одамлар бўлиши керак?»
Суффолк полицияси ва жиноятчилик бўйича комиссари Тим Пассморнинг айтишича, полиция дўкон ўғрилигига қарши курашишга содиқдир
Суффолк полицияси ва жиноятчилик бўйича комиссари Тим Пассмор ҳуқуқбузарликларнинг кўпайиши «хавотирли» эканини, бироқ полиция «қабул қилиб бўлмайдиган» дўкон ўғрилигига «жиддий» ёндашаётганини айтди.
Унинг айтишича, муаммони ҳал қилишга ёрдам бериш учун шаҳар марказидаги иккита янги полиция гуруҳига маблағ сарфланган ва ашаддий ҳуқуқбузарларни ҳибсга олиш ва айблаш бўйича кўпроқ ишлар олиб борилмоқда.
«Бундай жиноятчиларга огоҳлантириш бўлиши учун қаттиқ жазо берилиши керак — енгил жазо ва шахсларни гаров эвазига қўйиб юбориш кўпинча такрорий ҳуқуқбузарликларга олиб келади.
Бу жиноят ҳаммамизга қимматга тушади ва чакана савдога, айниқса кичик бизнесга зарар етказади, шунинг учун унга ҳеч биримиз тоқат қилмаслигимиз керак».
Суффолк полицияси вакилининг айтишича, Ипсвич шаҳар марказида давом этаётган операция «ашаддий ҳуқуқбузарлар фаолиятига чек қўйиш»га қаратилган.
Уларнинг айтишича, мақсад «чакана савдодаги жиноятчиликни камайтириш ҳамда жамият ва бизнес ишончини ошириш» бўлиб, дўконлардан олинган фикр-мулоҳазалар ҳозиргача «ижобий» бўлган.
«Ижобий натижалар ортди ва ашаддий ҳуқуқбузарлар имкон қадар тезроқ судга топширилмоқда», дея қўшимча қилди у.
«Полиция янги ташаббусларни, жумладан, потенциал ҳуқуқбузарларга ушбу ҳудуд назорат қилинаётгани ва ҳимоя қилинаётгани ҳақида кучли сигнал берувчи қурилмалар — Safer Pods'ни синовдан ўтказишни давом эттирмоқда.
Биз профилактика ваколатларидан фойдаланган ҳолда дўкон ўғрилигига қарши курашишни давом эттирмоқдамиз ва кўплаб дўконлар ҳамда бизнес тармоқларига жиноятчиликнинг олдини олиш бўйича маслаҳатлар бермоқдамиз».