COVID-19нинг илк ўчоғи аниқланган Хитой провинциясида янги вирус топилди
Хитойнинг Хубэй провинциясида, яъни 2019 йил охирида илк бор COVID-19 ўчоғи қайд этилган ҳудудда, олимлар кана чақиши орқали юқадиган янги вирусни аниқлашди. Унга Asian longhorned tick nairovirus (ALTNV) деб ном берилди ва у иситма, кучли чарчоқ, ошқозон-ичак бузилишлари ҳамда тромбоцитлар даражасининг пасайишини келтириб чиқаришга қодир.
Бу кашфиёт ҳақида Пекиндаги Патогенлар ва биохавфсизлик давлат бош лабораторияси тадқиқотчилари маълум қилишди. Янги қўзғатувчи Asian longhorned tick nairovirus (ALTNV) номини олди, иш натижалари эса The New England Journal of Medicine журналида чоп этилди.
Вирус кучли чарчоқ, ошқозон-ичак тракти фаолиятининг бузилиши ва тромбоцитлар даражасининг тушиб кетишини қўзғатиши мумкин, бошқа кана вируси билан бир вақтда зарарланганда эса касалликнинг кечиши оғирлашиши мумкин. Илк бор COVID-19 ўчоғи бўлган Ухан шаҳри жойлашган Хубэй провинцияси янги вируснинг ўчоқларидан бирига айланди.
Тадқиқотчилар кана чаққандан кейин иситмаси кўтарилган 3,1 мингдан ортиқ беморни таҳлил қилишди. Текширилганларнинг 10,4 фоизида ALTNV аниқланди, тромбоцитопения билан кечувчи оғир иситмани келтириб чиқарувчи вирус (DBV) топилмаган беморлар орасида эса бу кўрсаткич 15,1 фоизни ташкил этди.
Фақат ALTNV билан зарарланганда кўпинча чарчоқ, ошқозон-ичак симптомлари, тромбоцитлар даражасининг пасайиши ва жигар ферментларининг кўтарилиши кузатилди. Моноинфекция тасдиқланган барча 56 нафар бемор соғайиб кетди.
ALTNV ва DBV билан биргаликда зарарланиш оғирроқ кечди. Бундай беморларда нафас олиш ва буйрак фаолиятининг бузилиши тез-тез кузатилди. Иккита инфекцияга чалинган 38 кишидан етти нафари вафот этди.
Олимлар, шунингдек, Хитойнинг 15 та провинциясидан йиғилган деярли 47,5 мингта канани тадқиқ қилишди. Ўрганилган намуналарнинг 1,29 фоизида, энг кўп ҳолларда Осиё узун шохли канаси (Haemaphysalis longicornis)да ALTNV генетик материали аниқланди. Лаборатория тажрибалари ушбу тур вирусни сичқонларга юқтиришга қодирлигини кўрсатди.
ALTNV ва DBV бир хил ҳудудларда айланиб юради ва битта кана тури орқали юқиши мумкин. Шу боис, тадқиқотчилар кана чаққандан кейин симптомлар пайдо бўлган беморларга ташхис қўйишда ушбу инфекцияларни бир-биридан фарқлай олишни муҳим деб ҳисоблашади.
Ҳозирча ALTNV тадқиқотлар доирасида фақат Хитойда аниқланган. Унинг мамлакатдан ташқарида одамлар ёки каналар орасида тарқалганлиги ҳақида маълумотлар йўқ.