Чой ва қаҳва инсон суякларига қандай таъсир қилади?
Австралиялик олимлар 10 йил давомида 10 минг нафар кекса аёлнинг саломатлигини кузатди. Тадқиқот натижаларига кўра, чой ичишни ёқтирадиган аёлларда суяк синиши қаҳва ичувчиларга қараганда камроқ учраши мумкин.
**Чой ва қаҳва суякларга қандай таъсир кўрсатади?**
Австралиянинг Флиндерс университети олимлари 65 ёшдан ошган қарийб 10 минг нафар аёлнинг соғлиғини ўн йил давомида кузатди. Тадқиқотчилар мунтазам чой ва қаҳва ичиш суякларнинг минерал зичлигига қандай таъсир қилишини ўрганди.
Остеопороз — суяклар мустаҳкамлигини йўқотиб, ҳатто кичик зўриқиш натижасида ҳам синиб кетиши мумкин бўлган касаллик. У 50 ёшдан ошган ҳар уч аёлдан бири ва ҳар беш эркакдан бирида учрайди. Сон ва умуртқа поғонаси суякларининг синиши эса ногиронликка олиб келиши ва ҳаёт сифатини пасайтириши мумкин. Шифокорлар бу касалликнинг олдини олиш учун одатда калсий ва Д витаминини тавсия қилади.
Тадқиқот иштирокчиларидан ҳар куни қанча қаҳва ичиши, қора ёки кўк чой истеъмол қилиши сўралган. Шу билан бирга, шифокорлар уларнинг сон бўғими ва сон суяги бўйни соҳасидаги суяк зичлигини мунтазам ўлчаб борган.
Натижаларга кўра, чой ичадиган аёлларнинг сон соҳаси суяклари зичлиги чой ичмайдиганларникига қараганда юқорироқ бўлган. Кун давомида ичилган чой финжонлари сони кўпайгани сари суяклар мустаҳкамлиги кўрсаткичлари ҳам ошган. Қаҳванинг кунига икки-уч финжон истеъмол қилиниши эса суяк тўқималарига деярли таъсир кўрсатмаган.
Қўшимча таҳлиллар шуни кўрсатдики, ҳаёти давомида мунтазам спиртли ичимлик истеъмол қилган аёлларда қаҳва миқдорини камайтириш кўпроқ фойда берган. Ортиқча вазнга эга иштирокчиларда эса чойнинг ижобий таъсири кучлироқ кузатилган.
Олимлар бу натижаларни ичимликлар таркиби билан изоҳлайди. Чой таркибидаги катехинлар суяк тўқимасини ҳосил қилувчи ҳужайралар фаолиятини рағбатлантиради ва суякларни емирувчи ҳужайралар ишини секинлаштиради. Қаҳва таркибидаги кофеин эса организмнинг калсийни ўзлаштиришига халақит бериши мумкин. Бироқ қаҳвага сут қўшиш бу салбий таъсирни камайтиради.
Тадқиқот натижалари Европада аввал ўтказилган изланишларга ҳам мос келади. Уларда ҳам чой суяклар зичлигини ошириши ва остеопороз хавфини камайтириши мумкинлиги аниқланган.
Тадқиқот муаллифлари қаҳвадан бутунлай воз кечиш ёки кўп миқдорда чой ичиш шарт эмаслигини таъкидлайди. Меъёрида чой ичиш эса калсий ва Д витамини қабул қилиш, жисмоний фаоллик каби остеопорознинг олдини олиш чораларига қўшимча бўлиши мумкин.