ЧатГПТ Кенияда талабалар номидан эссе ёзиб кун кўрганларни ишсиз қолдирди
Сунъий интеллектнинг жадал ривожланиши Кенияда йиллар давомида шаклланган ғайриоддий онлайн меҳнат бозорини кескин ўзгартирди. Гап талабалар учун пул эвазига эссе, уй вазифалари ва бошқа академик ишларни тайёрлаб берган фрилансерлар ҳақида кетмоқда.
ЧатГПТ Кенияда талабалар номидан эссе ёзиб кун кўрганларни ишсиз қолдирди
Бу бозорда буюртмачилар асосан кениялик талабалар эмас эди. Аксинча, Кениядаги ёшлар дунёнинг турли мамлакатларида ўқиётган талабаларнинг топшириқларини бажариб, шу орқали даромад топарди. Аммо ЧатГПТ ва бошқа генератив сунъий интеллект воситалари пайдо бўлгач, бундай хизматларга талаб кескин камайди.
Бу ҳолатнинг Кенияда кенг тарқалишига мамлакат меҳнат бозоридаги вазият ҳам таъсир қилган. Кения олий таълим муассасаларини ҳар йили 100 мингдан ортиқ талаба битиради, бироқ мамлакатда уларнинг барчаси учун етарлича иш ўрни мавжуд эмас.
Натижада кўплаб олий маълумотли ёшлар норасмий сектор ва интернет орқали ишлашга мажбур бўлган. Шундай йўналишлардан бири хориждаги талабалар учун пул эвазига академик ишлар тайёрлаш эди.
Бу соҳада ишлаганлардан бири — Териосис Бунди.
У 2011-йилда қишлоқдан Кения пойтахти Найробига кўчиб келиб, университетга ўқишга кирган. Ўша пайтда дўстларидан бири унга қўшимча даромад топишнинг ғайриоддий усулини таклиф қилган — бошқа талабалар учун пулга ўқув ишлари ёзиш.
Бунди бу ишни талабалик пайтида бошлаган ва кейинчалик уни асосий даромад манбаига айлантирган.
Манбага кўра, 12 йил давомида у 2,5 мингдан ортиқ эссе ёзган. Бу ўртача ҳисобда йилига 200 дан ортиқ академик иш дегани.
Университетни битиргач ҳам Бунди бу соҳани тарк этмаган. Аксинча, у талабалар учун академик ишлар тайёрлаш бўйича ўз онлайн бизнесини ташкил қилган.
Буюртмалар кўпайгач, уларнинг бир қисмини ўзи бажармай, бошқа талабаларга топшира бошлаган. Шу тариқа, оддий фриланс иши кичик онлайн бизнесга айланган.
Бундининг университетда олган мутахассислиги жамоат саломатлиги соҳаси билан боғлиқ эди. Бироқ у бу йўналишда ишлашдан воз кечган.
Сабаби молиявий эди: бошқа талабалар учун топшириқлар тайёрлаш унга ўз мутахассислиги бўйича ишлашга нисбатан камида беш баробар кўпроқ даромад келтирарди.
Вазият 2022-йилдан кейин кескин ўзгарди.
ЧатГПТ оммавий фойдаланишга чиққач, талабаларнинг бир қисми эссе ёки бошқа ёзма топшириқни тайёрлаш учун одамга пул тўлашнинг ҳожати қолмади, деган қарорга келган. Чунки генератив сунъий интеллект шунга ўхшаш матнларни жуда қисқа вақт ичида ва деярли бепул тайёрлаб бера оларди.