Чаддаги президентнинг асосий рақиби учун афв
Бу Суссèс Масранинг 20 йилга озодликдан маҳрум қилинган қамоқдан озод қилинишига йўл очади.
Чад президенти Маҳамат Деби 20 йиллик қамоқ жазосини о'таётган асосий сиёсий рақиби Суссèс Масрани афв этди. Бу ҳаракат Масранинг озод қилинишига ё'л очади.
Президент Дебининг ашаддий танқидчиси Масра 2024-йилги президентлик сайловларида г'алаба қозонганини э'лон қилган эди. У о'тган йилнинг май ойида мамлакатнинг жануби-г'арбий қисмидаги то'қнашувга алоқадорликда гумон қилиниб ҳибсга олинган эди. Расмийлар уни ижтимоий тармоқларда камида 42 кишининг о'лимига сабаб бо'лган зо'равонлик билан бог'лиқ г'азаблантирувчи хабарларни тарқатишда айблашди.
Масра учун президентнинг афви Президент Деби миллий бирлик, тинчлик ва ярашувни мустаҳкамлаш учун бир нечта судланганларни озод қилишга ва'да берганидан то'рт кун о'тгач амалга оширилди. Бироқ, президентлик бу афв амнистияга тенг келмаслигини, я'ни Масра ва бошқа саккиз нафар афв этилган шахс ҳали ҳам судга тортилиши мумкинлигини аниқлади.
Президентлик баёнотида афв этилган бошқа саккиз сиёсий арбоб Чаддаги таниқли коалиция бо'лган Сиёсий Актёрларни Мувофиқлаштириш Гуруҳи (ГСАП) а'золари эканлиги ко'рсатилган. Уларнинг ҳар бири апрел ойида тақиқланган норозилик намойишини ташкил қилгани учун ҳибсга олинганидан бери саккиз йиллик қамоқ жазосини о'тамоқда эди. Баёнотда давлат афв этган то'ққиз кишининг барчаси "ҳокимият мавқеида бо'лган, аммо адолатга мос келмайдиган" шахслар сифатида та'рифланган.
Шу билан бирга, алоҳида фармон бутун мамлакат бо'йлаб ко'плаб маҳбусларга жазо муддатларини қисман қисқартиришга имкон беради.
Дéбй қарори э'лон қилинганидан со'нг, Масранинг Трансформаторлар партияси Фасебоокда "янги саҳифа. Келинг, биргаликда ёзамиз" деб ёзди. Партия илгари Масранинг ҳибсга олинишини ҳарбий зобитлар томонидан "ма'лум суд процедурасидан ташқарида амалга оширилган" одам о'г'ирлаш сифатида қоралаган эди.
Мухолифатдаги РНДТ-Ле Рéвеил партияси ҳам давлат афвлари ҳақидаги хабарни олқишлаб, уни "мамлакатда сиёсий очиқликнинг кенгроқ динамикасига ё'л очиши керак бо'лган далда берувчи сигнал" деб атади. Партия шунингдек, Дебйни миллат манфаати учун самимий ва инклюзив мулоқотга ё'налтирилган доимий са'й-ҳаракатларни давом эттиришга чақирди.
Жума куни содир бо'лган воқеаларнинг Масранинг сиёсий интилишларига та'сири нома'лумлигича қолмоқда. Масра 2024-йил январидан май ойигача о'тиш даври ҳукуматида вақтинчалик бош вазир лавозимини қисқа вақт эгаллади. Унинг партияси о'ша йилнинг декабр ойида сайлов жараёнининг шаффофлиги билан бог'лиқ хавотирлар туфайли қонунчилик сайловларини бойкот қилган эди.
Дéбй оиласи Чад устидан о'ттиз йилдан ортиқ вақт давомида назоратни сақлаб келган. Маҳамат Дéбй отаси Идрисс Дéбй Итно исёнчилар томонидан о'лдирилганидан со'нг, 2021-йилда ҳарбийлар томонидан Чад раҳбари этиб тайинланган.