Бразилияда муҳим сайловлар яқинлашаётган бир пайтда Амазонка ўрмонларининг кесилиши рекорд даражада камайгани кузатилмоқда
Амазонка тропик ўрмонлари иқлим ўзгаришига қарши муҳим ҳимоя қатлами ҳисобланади - аммо собиқ президент Жаир Болсонару даврида ўрмонларнинг кесилиши кенгайиб кетган эди.
Бразилия муҳим сайловлар яқинлашаётган бир пайтда Амазонкада ўрмонларнинг кесилиши рекорд даражада камайганини маълум қилди
Бразилия ҳукуматининг маълум қилишича, мамлакатнинг Амазонка ва саванна ҳудудларида ўрмонларнинг кесилиши президентлик сайловининг иккинчи босқичи олдидан рекорд даражада пасайган, бу сайловда тропик ўрмонларнинг келажаги марказий масала ҳисобланади.
Сўл қанот вакили бўлган президент Луис Инасиу Лула да Силва уч йил олдин лавозимга киришганида 2030 йилга келиб Амазонкада ўрмонларнинг кесилишига чек қўйишга ваъда берган эди. Ўрмонларнинг кесилиши унинг ўнг қанотдаги ўтмишдоши Жаир Болсонару даврида кескин ошган эди.
25 октябрь куни Лула сайловнинг иккинчи босқичида Болсонарунинг ўғли Флавио билан юзма-юз келади, сўровномалар эса жуда яқин курашни кўрсатмоқда. Флавио ғалаба қозонса, отасининг сиёсатини давом эттириши кутилмоқда, гарчи у Амазонкадаги уюшган жиноятчиликка қарши курашишга ваъда берган бўлса-да.
Сунъий йўлдош маълумотларига кўра, 2026 йилнинг июль ойигача бўлган бир йил ичида Амазонкада ўрмонларнинг кесилиши даражаси 41,8% га камайди - бу 1988 йилда ҳисоб-китоблар бошланганидан бери энг катта пасайишдир. Бразилиянинг саванна минтақаси бўлмиш Серрадода бу пасайиш 23,8% ни ташкил этди.
Дунёдаги энг катта тропик ўрмон бўлган Амазонка иқлим ўзгаришига қарши курашиш бўйича глобал ҳаракатларда муҳим қалқон ҳисобланади ва унинг 60% и Бразилияда жойлашган.
Жаир Болсонару Амазонкадаги туб аҳоли ерларида кончиликни рағбатлантирган, ўрмонни ҳимоя қилиш учун молиялаштириш қисқартирилгани сабабли ўрмонларни тозалаш кескин кўпайган эди.
Болсонарунинг 2019 йилдан 2022 йилгача бўлган президентлиги даврида Амазонка олдинги тўрт йилга қараганда деярли 60% га кўпроқ ўрмон майдонини йўқотди, деб хабар берди AFP ахборот агентлиги расмий рақамларга таяниб.
Лула Жаир Болсонарунинг сиёсатини бекор қилди ва ўз лавозимидаги биринчи йилида ўрмонларнинг кесилиши охирги олтмиш йилдаги энг паст даражага тушганини кўрди. Лула, шунингдек, атроф-муҳит мониторингини ва ноқонуний дарахт кесиш учун жазоларни кучайтирди.
"Бизнинг мақсадимиз - 2030 йилга келиб ноқонуний ўрмон кесилишини нолга етказишдир", деди у жума куни X ижтимоий тармоғидаги постида.
Амазонка каби тропик ўрмонларда миллионлаб турлар яшайди. Соғлом бўлганида, улар сайёрани иситувчи карбонат ангидриднинг жуда катта миқдорини ўзига ютиб, Ер юзида салқинликни сақлашга ёрдам беради.
Бироқ улар ўнлаб йиллар давомида қишлоқ хўжалиги ва дарахт кесиш учун ерларни қасддан тозалаш, шунингдек, олимлар ўрмон ёнғинлари учун шароит яратиши мумкинлигидан огоҳлантираётган иқлим ўзгариши сабабли ортиб бораётган босимга дуч келмоқда.
Бразилия Атроф-муҳит вазири Жоао Пауло Капобианко Амазонкадаги ўрмонлар кесилишининг камайишини "абсолют стратосфера даражасида" деб атади.
Observatorio do Clima иқлимни ҳимоя қилиш гуруҳи ижроия котиби Марсио Астрини бу Бразилия учун "тарихий ютуқ" эканини айтди.
Унинг таъкидлашича, бу "сиёсий хоҳиш-ирода билан ўрмонларнинг кесилиши ва иссиқхона гази чиқиндиларини жиловлаш мумкинлигини" кўрсатади.