«Braid» яратувчиси Жонатан Блоу «тарихдаги энг йирик бошқотирма ўйини»ни яратиш ҳақида
«Order of the Sinking Star» пайшанба куни чиқиши кутилмоқда ва унда ўйинчилар синаб кўришлари учун тахминан 1500 та бошқотирма мавжуд
Braid яратувчиси Жонатан Блоу «тарихдаги энг йирик бошқотирма ўйини»ни яратиш ҳақида
Сўнгги ўн йил давомида Жонатан Блоу кичик жамоа билан биргаликда, унинг фикрича, «яратилган энг йирик бошқотирма ўйини» устида ишлаб келмоқда.
Америкалик дастурчи 2008 йилда жанр чегараларини белгилаб берган Braid бошқотирма-платформерини яратиб, замонавий инди-ўйинлар ҳаракатининг асосчиларидан бири сифатида кенг тан олинган.
Эндиликда, унинг сўнгги лойиҳаси — The Witness’дан ўн йил ўтиб, пайшанба куни The Order of the Sinking Star ўйини чиқарилиши кутилмоқда. Бу тахминан 1500 та бошқотирмадан иборат ўйин бўлиб, уни якунлаш учун тахминан 500 соат вақт кетиши мумкин.
Хўш, нега аксарият ўйинчилар ҳеч қачон ярмига ҳам етиб бора олмайдиган, якунлашни-ку қўятуринг, шундай нарсани яратиш керак?
«Баъзи одамлар нима яратишни амалий жиҳатдан қулайлик ёки бизнес нуқтаи назаридан фойдалиликка қараб ҳал қилишади», дейди Блоу. «Мен ҳеч қачон бундай фикрламаганман».
«Маълум маънода мен ёмон бизнес қарорлари қабул қиламан... чунки дизайннинг ушбу жараёнда устунлик қилишига йўл қўяман. Аммо буни қилганимиз сабабли, бизда доимо ноёб нарса пайдо бўлади», дейди у.
Ўйиннинг тавсифида у «ўйин дизайнининг адрон коллайдери»га қиёсланади — тепадан кўринадиган тўртта дунё, бошқа дизайнерларнинг рухсати билан уларнинг мавжуд тўртта бепул бошқотирма ўйинлари механикаси асосида қурилган.
Бу ғоялар кейинчалик бутунлай янги бошқотирмаларни яратиш учун «бир-бирига уриштирилади».
Масалан, Алан Хейзелденнинг 2014 йилдаги бепул Mirror Isles ўйинига асосланган бир дунё механикасида ўйинчилар ороллар бўйлаб позицияларини алмаштириш учун кўзгу аксларидан фойдаланадилар.
Бу Хейзелденнинг бошқа бир бепул ўйини — Skipping Stones to Lonely Homes (унда ўйинчилар йўл очиш учун сувга тош отадилар) тизими билан бирлаштирилганда, бутунлай янги бошқотирма имкониятлари пайдо бўлади.
Якунда Блоуни кўпроқ экспериментал нарса яратиш таваккалчилиги ҳаракатлантираётганга ўхшайди ва у соҳа кенгайгани сари дастурчилар маданияти ҳам ўзгарганини айтади.
«Қайсидир босқичда... энг яхши дизайнерлар доимо янги таассуротлар яратишга ҳаракат қилиши керак деган ғоя... шунчаки четда қолиб кетди», дейди у.
Тўғри сўзлиги билан танилган дизайнер соҳа ҳақидаги кескин қарашлари билан машҳур — у илгари Farmville каби ижтимоий тармоқ ўйинларини «ёвузлик» ва World of Warcraft ўйинининг топшириқлар дизайнини «ноахлоқий» деб атаган эди.
2025 йил декабрь ойида Хейзелден Bluesky тармоғидаги постида Блоу «хилма-хилликни таъминлаш ҳаракатларини менсимаслиги» ва «MAGA (Трамп тарафдорлари) тарафдори» эканини ёзиб, ундан оммавий равишда узоқлашди.
Ушбу танқидларга оммавий равишда жавоб бермаган Блоу, бунинг ўрнига «ўтириб, ўйинларга эътибор қаратишни» афзал кўрганини айтади.
«Ўйинчилар дастурчилардан яхши ўйинлар кутишади», дейди у.
«Улар бизнинг сиёсий қарашлар бўйича, айниқса, бир-биримиз билан баҳслашишимизни хоҳламайдилар».
Блоунинг айтишича, соҳа сунъий интеллектга қандай ёндашиш борасида иккиланишда қолган
Блоу сунъий интеллектга шубҳа билан қарашини айтади. Гарчи у буни «ривожланиш» ва «қизиқарли технология» деб билса-да, бу технология Order of the Sinking Star лойиҳасида «умуман ишлатилмаган».
Технология фойдаланувчилари томонидан тез-тез таъкидланадиган афзалликлар, масалан, юқори маҳсулдорлик ҳақида у шундай сўрайди: «Агар сиз ўн баравар маҳсулдорроқ бўлганингизни ва 3 йил ўтганини айтаётган бўлсангиз, унда сиз ўттиз йиллик ишни бажара олган бўлишингиз керак».
«Хўш, бу 30 йиллик ишнинг натижаси қани?»
Технологияни рад этишига қарамай, Блоу соҳа сунъий интеллект билан ишлашда «ноаниқ давр»ни бошдан кечираётганини айтади, айниқса, «ғалати белгилар»ни (кодларни) ўзлари ўрганиш ўрнига, код ёзишда унга ҳаддан ташқари қарам бўлиб қолиши мумкин бўлган янги яратувчилар билан боғлиқ ҳолда.
«Хавф шундаки, келажакда кўп одамлар дастурлашни билмай қолишади», дейди у.
«Ва агар сунъий интеллект ҳақиқатан ҳам ҳамма нарсани қила олмаса, унда дастурчилар таклифи яхши нарсалар яратиш учун етарли бўлмаслиги мумкин».
2008 йилда Жонатан Блоу жанр чегараларини белгилаб берган Braid бошқотирма-платформерини чиқарди, унинг чиқарилгандан кейинги тарихи «Indie Game: The Movie» ҳужжатли фильмида акс эттирилган
Блоунинг The Order of the Sinking Star ўйинининг бирор бир қисмида ён бермаслиги унинг марказий дизайнидан ҳам четга чиқиб кетади.
Дастурчи нолдан бошлаб ўз дастурлаш тили — Jai’ни яратишни танлади.
Кейин у ўйинни яратиш учун ушбу тилдан ва махсус двигателдан (engine) фойдаланди.
Ўйин двигатели — бу ўйин тажрибасини яратиш учун зарур бўлган барча нарсаларни, жумладан, графикани тасвирлаш, физика симуляцияси ва скриптларни дастурчилар учун бир жойга жамлайдиган дастурий таъминотдир.
Баъзи дастурчилар нолдан код ёзиш қийинчилигини бўйинга олиш ўрнига, Unity ёки Unreal Engine каби тайёр, тижорат мақсадида мавжуд бўлган двигателлардан фойдаланадилар.
Блоу учун ушбу тилда ўз двигателини яратиш у яратмоқчи бўлган нарсага «жуда аниқ мослаштирилган ва созланган» нарсани яратиши мумкинлигини англатарди.
Бу оддий «дизайн тажрибаси» сифатида бошланган ушбу лойиҳанинг якунланиши учун нима сабабдан ўн йил вақт кетганига у келтирган яна бир сабабдир.
«Мен бундан кейинги лойиҳанинг қийин режимда ёки ҳақиқатан ҳам даҳшатли режимда бўлмаслигини хоҳлайман, чунки биз бир вақтнинг ўзида жуда кўп нарсаларни қийин режимда бажардик», деб мулоҳаза юритади у.
«Аммо бу маълум маънода ўз самарасини ҳам берди. Чунки акс ҳолда, бу соҳада яна нима учун борсиз?»