Биринчи пуллик йўл, бизнес учун янги чоралар ва бизнес марказлари ўрнида тўхташ жойлари – ҳафтанинг янгиликлари
Ўзбекистоннинг биринчи пуллик йўли: Урганчдан Хивага бориш энди ҳайдовчиларга 25 000 сўмга тушади. Шавкат Мирзиёев Хивадаги тадбиркорлар учун таъминланмаган кредитлардан тортиб, компанияларни ИПОга тайёрлашгача бўлган янги қўллаб-қувватлаш чораларини тақдим этди. Янги тайинлов: Тимур Исмоилов Ички ишлар вазирининг биринчи ўринбосари этиб тайинланди. Тошкент илгари бизнес марказларига автотураргоҳлар учун берилган ерларни қайтариб олишга ҳаракат қилмоқда. Деярли 231 000 абитуриент университетларга кириш учун минимал кириш чегарасидан ўта олмади. Kun.uz ҳафтанинг асосий натижаларини умумлаштиради.

Биринчи пуллик ё'л, бизнес учун янги чоралар ва бизнес марказлари о'рнини босувчи автотураргоҳлар — ҳафта янгиликлари
**О'збекистоннинг биринчи пуллик ё'ли:** Урганчдан Хивага саёҳат энди ҳайдовчиларга 25 000 со'мга тушади. Шавкат Мирзиёев Хивадаги тадбиркорлар учун та'минланмаган кредитлардан тортиб, компанияларни ИПОга тайёрлашгача бо'лган янги қо'ллаб-қувватлаш чораларини тақдим этди. **Янги тайинлов:** Тимур Исмоилов Ички ишлар вазирининг биринчи о'ринбосари этиб тайинланди. Тошкент автотураргоҳлар учун бизнес марказлари учун ажратилган ерларни қайтариб олишга ҳаракат қилмоқда. Деярли 231 000 абитуриент университетга кириш учун минимал чегарани бажара олмади.
**Автотураргоҳлар қайтмоқда: Тошкент шаҳарсозликдаги хатоларни тузатмоқда**
Тошкентдаги автотураргоҳ муаммоси нафақат автомобиллар сонининг ко'пайиши, балки шаҳар ерларидан аввалги фойдаланиш билан ҳам бог'лиқ.
Пойтахт мери Шавкат Умурзоқовнинг та'кидлашича, бизнес марказлари илгари автотураргоҳлар учун ажратилган участкаларда қурилган. Энди расмийлар бу масалани қат'ий назоратга олишга ва'да бермоқда. Шаҳарлаштириш қо'митаси билан биргаликда умумий сиг'ими 200 000 тагача бо'лган ко'п қаватли ва ер ости автотураргоҳлари учун жойлар аллақачон аниқланган ва улар аста-секин ким ошди савдосига қо'йилмоқда. Шу билан бирга, 2028-йил охирига қадар метро бекатлари яқинида Парк & Риде тизимини ишлаб чиқиш режалаштирилган.
Дастур жуда катта ко'ринади, аммо асосий савол шундаки, шаҳар ушбу ерларнинг белгиланган мақсадли фойдаланишини қанчалик изчил сақлаб қола олади. Аслида, расмийлар ҳозирда мавжуд автотураргоҳлар танқислигига олиб келган қарорларнинг оқибатларини тузатишга ҳаракат қилмоқдалар.
**Янги о'қув йили: Университетларда рақобат кучаймоқда**
О'збекистонда о'қув йили босқичма-босқич бошланади: мактаблар, лицейлар ва техник коллежларда дарслар 2-сентабрда, университетнинг биринчи курс талабалари учун 7-сентабрда ва юқори курс талабалари учун 14-сентабрда бошланади. Шу муносабат билан қабул кампанияси рақобатнинг сезиларли даражада ошганини ко'рсатди.
Деярли 231 000 абитуриент ёки имтиҳон иштирокчиларининг 37,5% минимал 56,7 балл то'плай олмади. Шу билан бирга, грант учун о'ртача о'тиш балли 134,6 га ва шартнома учун 93,7 га ошди, бу о'тган йилги мос равишда 121,8 ва 84,9 га нисбатан, квота эса 201 700 о'ринга ошди.
Балларнинг ошиши рақобатнинг кучайганидан далолат беради, аммо минимал чегарани бажара олмаган 37,5% ҳам танганинг бошқа томонини та'кидлайди. Қабулнинг кенгайиши ва ИТ ва АИга талабнинг ортиши фонида савол энди нафақат о'ринлар сони, балки абитуриентларнинг янги иқтисодиёт талабларига тайёрланиш сифати ҳақида ҳам.
**Қирг'изистон ва О'збекистон чегара ҳамкорлигини кенгайтирмоқда**
Қирг'изистон ва О'збекистон чегара низоларини ҳал қилишдан чегара маконини амалий қайта қуришга — ҳудудларни алмашишдан тортиб, янги назорат пунктларини очишгача босқичма-босқич о'тмоқда.
Қо'шма ищи гуруҳ энди аниқ масалаларни ко'риб чиқади: фуқаролик, қайта жойлаштириш, мулк, ердан фойдаланиш ва ижтимоий ҳимоя. Бу муҳим босқич, чунки харитадаги о'згаришларда алоҳида оилаларнинг тақдири хавф остида. Та'лимни сақлаб қолиш аниқ ко'зда тутилган бо'либ, бу келажакдаги ишларнинг ко'ламини намойиш этади.
Шу фонда, Мамай назорат-о'тказиш пунктининг очилиши мумкинлиги жараённинг мантиқий давоми бо'либ туюлади. Янги о'тиш жойи чегара ҳудудларига савдо ва туризм учун ко'проқ имкониятлар яратиши мумкин, айниқса Кербен-Мамай ё'ли бир вақтнинг о'зида қурилса.
Қирг'изистон ва О'збекистон чегара ҳудудларини янада яқинроқ интеграциялаштиришга содиқликларини давом эттириб, назорат-о'тказиш пунктлари сонини 15 тадан 30 тагача икки баравар оширишга келишиб олдилар.
**Хоразм янги туризм ва инвестициялар оқимига тайёр**
Президент Шавкат Мирзиёев Хоразмни туризм, транспорт, инвестиция ва халқаро ҳамкорлик биргаликда ишлаши керак бо'лган минтақа сифатида изчил ривожлантирмоқда.
Урганч аеропорти 264 миллион доллар эвазига реконструксия қилинмоқда, унинг о'тказиш қобилиятини соатига 1300 ё'ловчига етказиш учун то'рт баравардан ортиқ оширилмоқда. Шу билан бирга, Хива билан транспорт алоқалари ривожланмоқда: электрлаштирилган темир ё'л ишга туширилди ва янги пуллик ё'л саёҳат вақтини 45 дақиқадан 20 дақиқагача қисқартириши кутилмоқда.
Хива туризмнинг бошқа ко'ламли инфратузилмасини олмоқда: халқаро сайёҳлик шаҳарчаси, конгресс зали, меҳмонхона ва қабулхона.
Шу билан бирга, Хитой университетининг филиали ва Конфуций институти Хитой билан о'сиб бораётган ҳамкорлик учун мутахассислар тайёрлаши кутилмоқда.
Инвестициялар ко'лами ко'рсаткичли: минтақа 2016-йилда 30 миллион долларлик хорижий инвестицияларни жалб қилган бо'лса, 2026-йилга келиб бу ко'рсаткич 2 миллиард доллардан ошиши кутилмоқда. Мақсад Хоразмни нафақат сайёҳлик маскани, балки халқаро иқтисодий ва маданий марказга айлантиришдир.
О'збекистон бизнесни қо'ллаб-қувватлаш ва либераллаштириш сиёсатини кучайтирмоқда
Хивада тадбиркорлар билан очиқ мулоқот давомида Президент Шавкат Мирзиёев кичик бизнесни ишга туширишдан тортиб, халқаро капитал бозорига чиқадиган йирик компанияларгача бо'лган барча босқичларда бизнесни қо'ллаб-қувватлашга қаратилган кенг қамровли чора-тадбирлар пакетини тақдим этди.
Иштиёқли тадбиркорлар учун сун'ий интеллектни қо'ллаб-қувватлаш, тайёр бизнес-режалар ва 200 миллион со'мгача бо'лган та'минланмаган кредитларни о'з ичига олган "Бизнесни бошлаш" дастури ишга туширилмоқда. Мавжуд бизнес учун молиялаштириш имкониятлари кенгайтирилмоқда: давлат ва Кафолат жамг'армаси гаров мажбуриятларининг бир қисмини о'з зиммасига олади. Шу билан бирга, ко'пгина кичик бизнесни текширишга уч йилга мораторий жорий этилмоқда ва тадбиркорлар учун жарималарни о'ртача икки баравар камайтириш режалаштирилган. Тадбиркорлар учун "ҳақлилик презумпсияси" ҳам 2027-йилда кучга кириши кутилмоқда.
Шу билан бирга, расмийлар бизнесни юксалтиришни хоҳлашади: ҳар йили 50 та йирик компания ИПОга тайёрланади, тайёргарлик харажатларининг ярмини давлат қоплайди. Бу ҳар йили чет элдан камида 1 миллиард доллар жалб қилиши кутилмоқда. Умуман олганда, расмийлар солиқ имтиёзлари, савдони либераллаштириш ва янги инфратузилма лойиҳалари орқали хусусий сектор о'сишнинг асосий ҳаракатлантирувчи кучларидан бирига айланишига умид қилмоқда.
Чоралар ко'лами та'сирчан бо'лса-да, уларнинг самарадорлиги э'лон қилинган раг'батлантиришлар сонига эмас, балки уларнинг қандай амалга оширилишига бог'лиқ бо'лади. Агар тадбиркорлар нафақат расмий ҳимоя, балки олдиндан айтиб бо'ладиган о'йин қоидаларини олсалар, текширувлар ва жарималарни камайтириш давлат ва бизнес о'ртасидаги муносабатларни чинакамига о'згартириши мумкин.
**Биринчи пуллик ё'л: Урганч-Хива ё'ли учун то'лов 25 000 со'мга тушади**
О'збекистон о'зининг биринчи пуллик ё'лини ишга туширмоқда, бу ерда то'ловлар автоматик равишда ва то'хтамасдан амалга оширилади.
Урганч-Хива ё'налиши бо'йлаб енгил автомобил 25 000 со'мга, қисқа 28 километрлик қисм эса 20 000 со'мга ҳаракатланади.
Ё'л ҳозирда синов режимида ишламоқда ва унинг то'лиқ ишга туширилиши 25-августга режалаштирилган. Унинг о'тказиш қуввати кунига 30 000 та транспорт воситасидан ошади ва транспорт ҳаракати ва то'ловларни бошқариш сун'ий интеллект ёрдамида амалга оширилади.
**О'збекфилм қарзга ботган**
Деярли бир асрлик киностудиянинг бугунги муаммолари энди ижодий эмас, балки молиявий муаммолардир.
Маданият вазирининг биринчи о'ринбосари ва Кинематография агентлиги директори Жаҳонгир Аҳмедовнинг со'зларига ко'ра, "О'збекфилм" катта қарзларни то'плаган: 22,9 миллион евро кредит ва бир миллиард со'мдан ортиқ солиқлар. Студиянинг мулки ва ерлари гаровга қо'йилган ва 12 та транспорт воситаси ким ошди савдосига қо'йилиши мумкин. Бундан ташқари, унинг иш ҳақи бо'йича қарзлари бор.
Мустақил фаолият юритиш учун студия йилига камида 60 миллиард со'млик буюртмаларни бажариши керак, аммо унинг о'зига хос барқарор бизнес модели ё'қ — у давлат шартномаларига бог'лиқлигича қолмоқда.
Бу парадоксни келтириб чиқаради: студия бой кино ижодкорлиги меросига эга, аммо молиявий барқарорликка эга эмас. Энди "О'збекфилм" туб ислоҳотлар олдида. Ва асосий савол шундаки, афсонавий киностудияни ниҳоят мустақил ва рақобатбардош қилиш мумкинми?
**Нурафшон ёшлар ишлари бо'лими бошлиг'и бо'йсунувчиларни ҳақорат қилгани учун ишдан бо'шатилди**
Раҳбарлар учун офис этикаси шунчаки расмиятчиликдан ко'проқ нарсага айланиб бормоқда: ходимларга қо'пол муносабат ҳақиқий кадрлар ҳаракатларига олиб келди.
Нурафшон ёшлар ишлари бо'лими бошлиг'и Миркарим Аҳмаджонов 18-август куни бо'либ о'тган йиг'илишда содир бо'лган воқеадан кейин ишдан бо'шатилди. Тергов ахлоқий ме'ёрларнинг бузилиши, шунингдек, бир қатор операцион камчиликларни аниқлади. Департамент раҳбарлар ходимларнинг қадр-қимматини ҳурмат қилиш ва сог'лом иш муҳитини сақлашга мажбур эканлигини та'кидлади.
Шуниси э'тиборга лойиқки, 31 ёшли Аҳмаджонов о'з лавозимига фақат феврал ойида киришган. Бу воқеа менежерлар учун профессионал талаблар нафақат иш фаолиятини, балки бошқарув маданиятини ҳам о'з ичига олишини ко'рсатади.
**Тимур Исмоилов Ички ишлар вазирининг биринчи о'ринбосари этиб тайинланди**
Жамоат хавфсизлиги ва жиноятчиликнинг олдини олишга э'тибор кучайган бир пайтда Ички ишлар вазирлигида кадрлар алмашинуви амалга оширилди.
Полковник Тимур Исмоилов Сурхондарё вилояти Ички ишлар бошқармаси бошлиг'и лавозимидан исте'фога чиқиб, Ички ишлар вазирининг биринчи о'ринбосари ва Жамоат хавфсизлиги бошқармаси бошлиг'и этиб тайинланди. Унинг вазифаларига жиноятчиликнинг олдини олиш, тизимни рақамлаштириш ва идоралараро ҳамкорликни мустаҳкамлаш киради.
Ҳозирда маҳаллаларда хавфсизликка, мустақилликнинг 35 йиллигига тайёргарлик ко'риш ва янги о'қув йили бошланишига алоҳида э'тибор қаратилмоқда.
**Сардор Мирзарайимов Сирдарё вилояти Ички ишлар бошқармаси бошлиг'и этиб тайинланди**
Полковник Сардор Мирзарайимов Сирдарё вилояти Ички ишлар бошқармаси бошлиг'и этиб тайинланди. У илгари Ички ишлар вазирлигининг Жиноят қидирув бошқармаси бошлиг'и лавозимида ишлаган. Янги раҳбар 21-август куни вилоят раҳбариятига таништирилди.
Ички ишлар бошқармасининг аввалги раҳбари Фаррух Ҳайдаров қо'л остидаги ходимга ог'ир тан жароҳати етказилгани ҳақида хабар берилганидан кейин ишдан бо'шатилди.
**Диёр Имомхо'жаев О'збекистон Профессионал Футбол Лигаси раҳбари этиб қайта сайланди**
О'збек футболи раҳбариятида узлуксизлик сақланиб қолмоқда: ПФЛнинг амалдаги раҳбари то'рт йиллик янги ваколат олди.
Диёр Имомхо'жаевнинг номзоди О'збекистон Футбол Ассоциацияси президенти Баҳодир Қурбонов томонидан ко'рсатилди ва Ижроия қо'митасининг барча саккиз а'зоси томонидан бир овоздан қо'ллаб-қувватланди.
Имомхо'жаев ПФЛни 2020-йилдан бери бошқариб келмоқда ва 2030-йилгача фаолият юритади.
Янги муддат лиганинг ҳозирги ё'налиши давом этишини англатади, аммо унинг ривожланишига, айниқса клублар, тижоратлаштириш ва мухлислар билан муносабатлар нуқтаи назаридан умидларни оширади.
**О'збекистон қурилиш назоратини кучайтирмоқда**
О'збекистон бир вақтнинг о'зида уй сотиб олувчиларни ҳимоя қилишни, қурувчиларни назорат қилишни ва жамоатчилик назоратини кучайтирмоқда.
Қурилиш вазирлиги ноқонуний биноларни фақат суд қарори билан бузиб ташлаш мумкинлигини та'кидлади. Шу билан бирга, қурилиш муаммолари юзага келганда харидорларнинг маблаг'ларини ҳимоя қилиш учун эскроу ҳисоб тизими жорий этилмоқда.
2027-йилдан бошлаб то'лов режаси операторлари Марказий банк назорати остида ишлайди, қурувчилар эса уй-жойларни то'лов режалари бо'йича то'г'ридан-то'г'ри сотиш имкониятини сақлаб қоладилар. Бош прокуратуранинг янги Телеграм боти фуқароларга бинолар, о'йин майдончалари ва яшил майдонлар яқинида ноқонуний қурилишлар ҳақида хабар бериш имконини беради.
Шундай қилиб, давлат бозор устидан назоратни кучайтирмоқда ва шу билан бирга фуқароларнинг о'зларини жалб қилмоқда. Асосий савол шундаки, бу механизмлар амалда қанчалик самарали ишлайди.

